Defne yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Defne Hastalıkları
Fumajin (Karaballık, İs küfü)
Capnodium spp.
Belirti: Yaprakların üst yüzeyinde ve sürgünlerde kolayca silinebilen, kurumla kaplanmış gibi siyah, is benzeri bir tabaka oluşur. Bu tabaka yaprak yüzeyini örterek fotosentezi engeller; bitki cılızlaşır, yapraklar isli ve kirli görünüm alır, şiddetli durumda erken yaprak dökümü olur. Süs amaçlı yetiştirilen defnelerde estetik değeri de düşürür.
Etmen / koşul: Fumajin, koşnil, kabuklubit ve psillid gibi ballı madde (tatlımsı salgı) çıkaran zararlıların salgısı üzerinde gelişen saprofit mantarların (Capnodium spp. ve benzeri) oluşturduğu ikincil bir sorundur. Mantar bitkiyi doğrudan enfekte etmez; ballı madde bulunan nemli, havasız ve gölge ortamlarda yüzeyde çoğalır. Bu nedenle asıl kaynak, ballı madde salgılayan zararlı popülasyonudur.
Önlem: Fumajinle mücadelenin temeli, ballı madde salgılayan koşnil, kabuklubit ve defne piresi gibi zararlıların kontrol altına alınmasıdır; zararlı baskılandığında is tabakası zamanla kaybolur. Bitkinin havalanmasının sağlanması, sık dikimden kaçınılması ve gölgeli nemli konumların iyileştirilmesi önerilir. Kimyasal gereken durumlarda yalnızca ruhsatlı ürünler zararlıya yönelik kullanılmalı, ürün ve uygulama için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Defne Zararlıları
Defne pamuklu piresi (Defne psillidi)
Lauritrioza alacris
Zarar şekli: Defnenin en tipik ve en sık görülen zararlısıdır. Ergin ve nimfleri yaprakların alt yüzünde ve taze sürgün uçlarında beslenir. Beslenme sonucu yaprak kenarları alta doğru kıvrılır, kalınlaşır ve içi boş kese benzeri bir yapı oluşur. Bu kıvrık kısımların içinde beyaz, pamuğumsu mumsu salgı ve nimfler bulunur. Zarar gören yapraklar sararır, deforme olur ve kuruyarak dökülebilir; genç fidanlarda sürgün gelişimi durur.
Koşul: Etmen küçük bir psillid (sıçrayan bit) türü olan Lauritrioza alacris'tir. Kışı ergin olarak yaprak altlarında ve çatlaklarda geçirir. İlkbaharda taze sürgünlere yumurta bırakır, çıkan nimfler kıvrılan yaprak kenarlarında korunaklı beslenir. Sık dikilmiş, havalanması zayıf, gölge ve nemli bahçelerde ile bakımsız süs defnelerinde popülasyon hızla artar.
Önlem: Kıvrılmış, zararlı barındıran yaprak ve sürgünlerin budanarak bahçeden uzaklaştırılıp imha edilmesi, sık dikimden kaçınılması ve bitkinin havalanmasının sağlanması, yabancı ot temizliği ile dengeli sulama ve gübreleme önerilir. Kimyasal mücadele ancak nimflerin yoğun çıktığı dönemde ve zorunlu hallerde yapılmalı; mücadelede yalnızca ilgili kullanım alanı için ruhsatlı ürünler kullanılmalı, uygulama öncesi İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya bir ziraat mühendisine danışılmalıdır. Doz ve ilaç seçimi uzman yönlendirmesiyle belirlenmelidir.
Koşnil ve kabuklubitler (Yumuşak koşnil, Zeytin karakoşnili)
Coccus hesperidum, Saissetia oleae
Zarar şekli: Yaprakların alt yüzünde, ana damar boyunca ve genç dallar üzerinde kahverengi, yarı küresel veya kalkan biçimli hareketsiz kabuklu bireyler görülür. Zararlı bitki özsuyunu emerek yaprak ve sürgünlerde sararma, cılızlaşma ve zayıf gelişmeye yol açar. Salgıladıkları tatlımsı fumajin (ballı madde) yaprak yüzeyini kaplayarak yapışkan bir tabaka oluşturur ve üzerinde siyah is küfü gelişir.
Koşul: Etmenler yumuşak koşnil (Coccus hesperidum) ve zeytin karakoşnili (Saissetia oleae) gibi Coccidae familyasından kabuklubit türleridir. Yılda birkaç döl verebilir, hareketli genç bireyler (crawler) yeni sürgünlere yayılır. Sıcak, kapalı, havalanması zayıf ortamlar ile karınca faaliyetinin yoğun olduğu bahçelerde popülasyon artar; karıncalar ballı maddeyle beslenip doğal düşmanları uzaklaştırdığından zararı artırır.
Önlem: Aşırı bulaşık dal ve sürgünlerin budanarak imha edilmesi, bitkinin havalandırılması, karınca yollarının engellenmesi ve doğal düşmanların (parazitoit ve avcılar) korunması önerilir. Kışlık veya yaz yağları düşük zararlı yoğunluğunda etkili olabilir; kimyasal mücadele hareketli genç birey döneminde yapılmalıdır. Mücadelede yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalı, ürün seçimi ve uygulama zamanı için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları tanıma amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle, etiket talimatına ve resmi Zirai Mücadele Teknik Talimatlarına uygun yapılmalıdır. Kesin teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.
Yaprakların üst yüzeyinde ve sürgünlerde kolayca silinebilen, kurumla kaplanmış gibi siyah, is benzeri bir tabaka oluşur. Bu tabaka yaprak yüzeyini örterek fotosentezi engeller; bitki cılızlaşır, yapraklar isli ve kirli görünüm alır, şiddetli durumda erken yaprak dökümü olur. Süs amaçlı yetiştirilen defnelerde estetik değeri de düşürür.
Defne defne pamuklu piresi (defne psillidi) zararı nasıl anlaşılır?
Defnenin en tipik ve en sık görülen zararlısıdır. Ergin ve nimfleri yaprakların alt yüzünde ve taze sürgün uçlarında beslenir. Beslenme sonucu yaprak kenarları alta doğru kıvrılır, kalınlaşır ve içi boş kese benzeri bir yapı oluşur. Bu kıvrık kısımların içinde beyaz, pamuğumsu mumsu salgı ve nimfler bulunur. Zarar gören yapraklar sararır, deforme olur ve kuruyarak dökülebilir; genç fidanlarda sürgün gelişimi durur.
Defne koşnil ve kabuklubitler (yumuşak koşnil, zeytin karakoşnili) zararı nasıl anlaşılır?
Yaprakların alt yüzünde, ana damar boyunca ve genç dallar üzerinde kahverengi, yarı küresel veya kalkan biçimli hareketsiz kabuklu bireyler görülür. Zararlı bitki özsuyunu emerek yaprak ve sürgünlerde sararma, cılızlaşma ve zayıf gelişmeye yol açar. Salgıladıkları tatlımsı fumajin (ballı madde) yaprak yüzeyini kaplayarak yapışkan bir tabaka oluşturur ve üzerinde siyah is küfü gelişir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (Süs Bitkileri Hastalık ve Zararlıları) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
