Bakla Yetiştiriciliği

Bakla (Vicia faba), serin iklim yemeklik dane baklagilleri arasında yer alan, hem taze sebze hem de kuru dane olarak değerlendirilen bir kültür bitkisidir. Toprağı azotça zenginleştirmesiyle ekim nöbetinde önemli bir yere sahiptir. Ülkemizde özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilir.

Ekim zamanı ve tohum

Kışı ılık geçen Akdeniz ve Ege bölgelerinde ekim ayı ortasından kasım sonuna; Orta Anadolu gibi kışı soğuk bölgelerde mart-nisan; geç donların görüldüğü Doğu Anadolu da ise mayıs ayından itibaren ekim yapılır.

Dekara atılacak tohum miktarı dane iriliğine ve ekim yöntemine göre değişir. Sıraya ekimde küçük daneli çeşitlerde 14-20 kg, büyük daneli çeşitlerde 22-30 kg; serpme ekimde ise 18-38 kg arasında değişir.

Gübreleme

Nodül oluşana kadar bitkinin azot ihtiyacı için ekimde dekara 2-3 kg saf azot verilir. Dekara 10-15 kg fosfor ve 10-20 kg potasyum yeterlidir.

Ekilecek alan (dönüm)

Önemli: Bu hesaplayıcı resmi kaynaktaki genel tavsiye aralıklarını alanla çarpar. Kesin gübre dozu mutlaka toprak analizi sonucuna, çeşide ve bölge koşullarına göre belirlenmelidir. Azot ve fosfor değerleri saf besin (N, P2O5) cinsindendir; uygulanacak gübre ürünü miktarı içeriğe göre değişir. Kesin tavsiye için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışın.

Sulama ve hasat

Bakla suya duyarlıdır; özellikle çiçeklenme ve bakla bağlama dönemlerinde toprak nemi yetersizse sulama yapılır. Aşırı su göllenmesinden ve fazla nemden kaçınılmalıdır.

Taze tüketim için baklalar tam dolgunlaşıp dane henüz yumuşakken; kuru dane için ise alt baklalar kararıp olgunlaştığında hasat yapılır.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

Antraknoz (Çikolata Lekesi): Yaprak, sap ve baklalar üzerinde kahverengi-çikolata renginde lekeler oluşur, şiddetli durumda bitki kurur.
Pas Hastalığı: Yaprak ve saplarda kahverengi-kızıl renkli, toz halinde dağılan püstüller görülür; yapraklar zamanından önce dökülür.
Bakla Mozaik Virüsü: Yapraklarda açık-koyu yeşil mozaik desenleri, kıvrılma ve cüceleşme görülür, verim düşer.

Zararlılar

Yaprak Bitleri (Afitler): Sürgün uçları ve yaprak altlarında koloni halinde bitki özsuyunu emerek gelişmeyi engeller, bal özü salgılayıp is mantarına yol açar.
Bakla Tohum Böceği (Bruchus): Larvalar dane içinde beslenerek tohumda delikler açar, çimlenme gücünü ve dane kalitesini düşürür.
Orobanş (Canavar Otu): Köke tutunan parazit bir bitkidir; baklanın su ve besinine ortak olarak gelişmeyi zayıflatır ve verimi azaltır.

Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Bakla hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →