Menü
Şeker pancarı (Beta vulgaris var. altissima), gövdesinin altındaki etli kök kısmında yüksek oranda sakaroz biriktiren, iki yıllık bir kültür bitkisidir. Türkiye'de üretimin büyük bölümü İç Anadolu (Konya, Eskişehir, Yozgat, Afyonkarahisar), Doğu Anadolu (Erzurum, Kayseri) ve Trakya gibi serin iklimli bölgelerde, sözleşmeli üretim modeliyle şeker fabrikalarına bağlı olarak yapılır. Yeme amaçlı yaprak pancarı veya kırmızı sofralık pancardan farklı olarak, şeker pancarında amaç kökten şeker elde etmektir; bu nedenle şeker oranı yüksek, tek tohumlu (monogerm) ıslah edilmiş çeşitler tercih edilir. Bitki derin ve gevşek, kireçli, tınlı toprakları sever; taban suyu yüksek ve tuzlu topraklardan kaçınılır. Uzun büyüme mevsimi istediği için ilkbaharda erken ekim, kök ve şeker veriminin belirleyici unsurudur. Ekim genellikle pnömatik mibzerle, belirli sıra ve sıra üzeri mesafeyle, seyreltmeye gerek bırakmayacak şekilde tek tane ekim biçiminde yapılır.
Şeker pancarı Türkiye'de esas olarak ilkbaharda ekilir. İç Anadolu ve benzeri karasal iklim bölgelerinde ekim, toprak tavına geldiğinde ve don tehlikesi büyük ölçüde geçtiğinde mart sonundan nisan ortasına kadar yapılır; yüksek rakımlı Doğu Anadolu illerinde bu dönem nisan sonu ile mayıs başına kadar sarkabilir. Ekim için toprak sıcaklığının 5-8 santigrat dereceye ulaşması, düzgün ve hızlı çıkış için önemlidir; ideal çimlenme koşulları 8-10 derece ve üzerinde sağlanır. Erken ekim, bitkiye uzun bir vejetasyon süresi kazandırdığından hem kök verimini hem şeker oranını artırır, bu yüzden tav ve sıcaklık uygun olur olmaz ekim tamamlanmaya çalışılır. Trakya ve Çukurova gibi kışı ılıman bazı bölgelerde sınırlı ölçüde sonbahar ekimi denenebilse de yaygın ve güvenli uygulama ilkbahar ekimidir. Hasat, ekimden yaklaşık 5-6 ay sonra, eylül ile kasım ayları arasındaki söküm kampanyası döneminde gerçekleştirilir.
Şeker pancarı derin kök yaptığı için sonbaharda 25-30 santimetre derinlikte sürüm yapılıp toprak kabartılır; ilkbaharda tırmık veya kombikürümle ince, iyi ufalanmış ve oturmuş bir tohum yatağı hazırlanır. Ekim, tek tohumlu (monogerm) kaplı tohumlarla pnömatik hassas mibzer kullanılarak yapılır. Tohum derinliği toprağın tavına göre 2-3 santimetredir; nemli, ağır topraklarda daha sığ, kuruyan topraklarda biraz daha derin ekilir. Sıra arası mesafe genellikle 45 santimetre, sıra üzeri mesafe ise çeşide ve hedeflenen bitki sıklığına göre 18-20 santimetre olacak şekilde ayarlanır; böylece dekarda yaklaşık 10-11 bin bitkilik bir sıklık hedeflenir. Tek tane ekim sayesinde çıkış sonrası seyreltme ihtiyacı en aza iner. Ekimle birlikte tabana fosforlu ve kısmen azotlu taban gübresi verilir. Çıkıştan sonra kaymak tabakası kırılmalı, yabancı otlarla erken dönemde mücadele edilmeli ve toprak nemi düzenli tutularak fide döneminde su stresi önlenmelidir.
Türkiye'de şeker pancarı ağırlıklı olarak ilkbaharda ekilir. İç Anadolu'da toprak tava gelip don riski azaldığında mart sonu ile nisan ortası arasında ekim yapılır; yüksek rakımlı Doğu Anadolu illerinde bu dönem nisan sonu ve mayıs başına kadar uzayabilir.
Sağlıklı ve hızlı çıkış için ekim döneminde toprak sıcaklığının en az 5-8 santigrat derece olması gerekir. Çimlenme 8-10 derece ve üzerinde daha güvenli ve düzgün gerçekleşir, bu yüzden toprak yeterince ısındığında ekim yapılması önerilir.
Genel uygulamada sıra arası mesafe 45 santimetre, sıra üzeri mesafe ise çeşide ve hedeflenen bitki sıklığına göre 18-20 santimetredir. Bu düzenle dekarda yaklaşık 10-11 bin bitkilik bir sıklık hedeflenir.
Tek tohumlu kaplı tohumlar hassas mibzerle 2-3 santimetre derinliğe ekilir. Nemli ve ağır topraklarda daha sığ, üstü çabuk kuruyan topraklarda ise biraz daha derin ekim tercih edilir. Çok derin ekimden kaçınmak çıkış oranı için önemlidir.
Şeker pancarı uzun bir büyüme mevsimi ister ve ekimden yaklaşık 5-6 ay sonra hasada gelir. İlkbaharda ekilen pancar, eylül ile kasım ayları arasındaki söküm kampanyası döneminde hasat edilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM). Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel şeker pancarı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Şeker Pancarı İlanları Şeker Pancarı Üreticileri Şeker Pancarı Yetiştiriciliği Ne Zaman Hasat Edilir Tüm Şeker Pancarı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
