Menü
Şeker pancarında hasat, toprak altında gelişen yumru köke depolanan şeker oranının (polar) en yüksek düzeye çıktığı 'teknolojik olgunluk' anına denk getirilmesi gereken hassas bir karardır. Bitki ne kadar uzun süre tarlada kalırsa kök büyür ve şeker biriktirir, ancak bu birikimin belirli bir doygunluk noktası vardır ve fabrikaların işleme kapasitesiyle de uyumlanması gerekir. Bu yüzden söküm takvimi yalnızca bitkinin olgunluğuna değil, aynı zamanda şeker fabrikalarının kampanya programına bağlı olarak belirlenir. Erken sökümde kök yeterince şeker biriktirmemiş, küçük ve sulu olur; çok geç kalındığında ise soğuk ve yağışlı havalarda söküm güçleşir, çamur firesi artar ve kök kalitesi düşer. Doğru zamanlanmış hasat hem ton başına şeker veriminí hem de fabrikaya teslimde alınan fiyatı doğrudan etkilediği için şeker pancarında söküm, sezonun ekonomik karşılığını belirleyen en kritik aşamadır.
Şeker pancarı sökümü Türkiye genelinde, kök şeker oranının olgunlaştığı ve fabrika kampanyalarının başladığı dönemde, genellikle 10 Eylül ile 10 Ekim arasında başlar; ancak kampanya rekolteye ve fabrika kapasitesine göre Kasım, kimi yıllar Aralık'a kadar uzayabilir. İç Anadolu'nun ana üretim havzalarında (Konya, Aksaray, Niğde, Yozgat, Çorum, Eskişehir) ve Doğu Anadolu'da (Erzurum, Ağrı, Kars) söküm Eylül ortasından itibaren başlayıp ilk şiddetli donlardan önce tamamlanmaya çalışılır. Olgunluğun göstergeleri kökün dolgunlaşıp tipik beyaz-krem rengini alması, dış yaprakların sararıp yatması ve laboratuvar ölçümünde polar (şeker) oranının hedef düzeye ulaşmasıdır. Söküm planlanırken son sulamanın hasattan yaklaşık 15-20 gün önce yapılması önerilir; çünkü hasada çok yakın sulama hem polar oranını düşürür hem de kökün dayanıklılığını azaltır.
Şeker pancarı hasadı söküm ve baş kesme (taçlama) işlemlerinden oluşur. Küçük alanlarda kökler pancar sökme demiri veya çatalla toprak gevşetilerek elle çıkarılıp baş kısmı bıçakla kesilir; geniş ovalarda ise tek veya çok sıralı pancar söküm makineleri sökme, temizleme ve baş kesmeyi tek geçişte yapar. Sökülen kökler üzerindeki fazla toprak silkelenir, çünkü çamur firesi fabrika tesliminde tartı kaybı demektir. Hasadın kuru ve ılıman havada yapılması sökümü kolaylaştırır ve fire oranını düşürür; soğuk, yağışlı ve çamurlu zeminde söküm hem zorlaşır hem de kalite kaybına yol açar. Sökülen pancarın uzun süre tarlada veya yığında beklemesi şeker kaybına ve don zararına yol açabileceğinden, kökler mümkün olduğunca kısa sürede fabrikaya teslim edilmeli; kaçınılmaz beklemelerde ise üstü örtülerek dondan ve aşırı kurumadan korunmalıdır.
Kökün dolgunlaşıp tipik beyaz-krem rengini alması, dış yaprakların sararıp yatması ve laboratuvar ölçümünde polar (şeker) oranının hedef düzeye ulaşması olgunluk işaretidir. Söküm ayrıca bağlı bulunulan şeker fabrikasının kampanya programına göre planlanır.
İç Anadolu'nun ana havzası olan Konya ve çevresinde söküm genellikle Eylül ortasından itibaren başlar ve fabrika kampanyasına göre Kasım'a, bazı yıllar Aralık'a kadar sürebilir. Türkiye genelinde başlangıç çoğunlukla 10 Eylül - 10 Ekim aralığındadır. İlk şiddetli donlardan önce tamamlanmaya çalışılır.
Son sulamanın hasattan yaklaşık 15-20 gün önce yapılması önerilir. Hasada çok yakın sulama hem kökteki polar (şeker) oranını düşürür hem de pancarın saklanma ve taşınma dayanıklılığını azaltır.
Sökülen pancarın uzun süre tarlada veya yığında beklemesi şeker kaybına ve don zararına yol açar. Kökler mümkün olduğunca kısa sürede fabrikaya teslim edilmeli; zorunlu beklemelerde yığının üstü örtülerek dondan ve aşırı kurumadan korunmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı BÜGEM/TTSM - Şeker Pancarı Teknik Talimatı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel şeker pancarı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Şeker Pancarı İlanları Şeker Pancarı Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Şeker Pancarı Nasıl Saklanır Tüm Şeker Pancarı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
