Menü
Tütünde hasat, diğer tarla bitkilerinden farklı olarak bitkinin tamamının bir defada toplanmasıyla değil, yaprakların alttan yukarıya doğru kademeli olgunlaşmasına göre 'kırım' adı verilen birkaç geçişle yapılır. Bu yüzden tütün hasadı bir gün değil, haftalara yayılan bir süreçtir ve her elde yalnızca o anda olgunlaşmış yapraklar koparılır. Olgunluğun doğru okunması kalite için belirleyicidir: erken kırılan yaprak ince ve sönük kalır, geç kalınan yaprak ise aşırı olgunlaşıp rengini ve aromasını kaybeder. Yaprakların olgunluğu renk değişimi, doku ve elle dokunulduğunda verdiği his üzerinden takip edilir. Tütünde asıl kalite ve aroma, doğru zamanda kırılıp ardından ustalıkla kurutulan yaprakta oluştuğu için hasat ve onu izleyen kurutma aşaması, ürünün pazar değerini belirleyen en kritik halkadır. Bu nedenle deneyimli üretici tarlasını her birkaç günde bir dolaşıp hangi sıra yaprakların kırıma geldiğini gözleyerek ilerler.
Tütün kırımı bölgeye ve dikim zamanına göre değişir. Ege Bölgesi'nde (Manisa, İzmir, Muğla, Denizli, Uşak) erken dikim sayesinde ilk dip kırımları yaz başında, Temmuz'da başlar ve kırımlar Ağustos-Eylül boyunca yukarı sıralara doğru sürer. Karadeniz (Samsun, Düzce, Trabzon yöresi) ve Doğu-Güneydoğu'daki (Adıyaman, Bitlis, Muş) daha geç dikilen alanlarda kırım Ağustos-Ekim aralığına kayar. Olgunluğun en belirgin işareti renk değişimidir: canlı koyu yeşil yaprak önce sarı-yeşil tona döner, yaprak kenarları ve uçları sararmaya başlar, orta damar açılır ve yaprak yüzeyi hafif kabarcıklı, kırılgan bir doku alır; elle dokunulduğunda hafif çıtırtı hissi verir. Olgunlaşma daima alttan başlayıp yukarı çıktığı için ilk önce dip yapraklar, ardından bel ve uç yapraklar sırayla kırıma gelir. Ege'de kırım, dip sıyırma hariç genellikle üç defada tamamlanır.
Tütün hasadı tamamen elle ve kademeli yapılır. Her kırımda yalnızca olgunlaşmış sıradaki yapraklar gövdeden, tabanından bastırılıp koparılır; bir bitkiden sezon boyunca alttan yukarıya doğru birkaç kez yaprak alınır. Kırım için en uygun zaman sabahın erken serin saatleridir, çünkü yaprak diridir ve daha az kırılır. Koparılan yapraklar deste yapılıp gölgede toplanır ve hemen kurutmaya hazırlanır. Ege Bölgesi'nde yaygın yöntem dizme (ip-iğne ile yapraktan geçirip dizme) ve ardından ızgara usulü kurutmadır; yerden yaklaşık 40-60 cm yükseklikte çakılan kazıklar arasına gerilen tellere dizilen yaprak desteleri güneşte havalandırılarak kurutulur. Kurutma sırasında yaprağın eşit sararması ve aromanın oturması için aşırı güneş ve nemden korunması gerekir. Kuruyan yapraklar denk (balya) yapılıp kuru, serin ve havadar ortamda küflenmeyecek şekilde saklanır.
Olgunlaşan yaprak canlı koyu yeşilden sarı-yeşil tona döner, kenar ve uçları sararır, orta damar açılır ve yaprak yüzeyi hafif kabarcıklı kırılgan bir doku alır. Elle dokunulduğunda hafif çıtırtı hissi vermesi olgunluğun işaretidir.
Çünkü yapraklar bitkide alttan yukarıya doğru sırayla olgunlaşır. Bu yüzden hasat 'kırım' denilen birkaç geçişle yapılır; önce dip yapraklar, sonra bel ve uç yapraklar olgunlaştıkça koparılır. Ege'de kırım genellikle dip sıyırma hariç üç defada tamamlanır.
Ege'de erken dikim sayesinde ilk dip kırımları Temmuz'da başlar ve Ağustos-Eylül boyunca sürer. Karadeniz ve Doğu-Güneydoğu'daki geç dikilen alanlarda kırım Ağustos-Ekim aralığına kayar.
Koparılan yapraklar deste yapılıp ip-iğne ile dizilir ve Ege'de yaygın olan ızgara usulüyle, yerden 40-60 cm yükseklikteki tellere serilerek güneşte havalandırılarak kurutulur. Eşit sararma ve aroma için aşırı güneş ve nemden korunmalı, kuruyan yapraklar serin havadar ortamda denk yapılıp saklanmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Tütün Teknolojisi Ders Notu. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Bu sayfa yalnızca tarımsal bilgilendirme amaçlıdır. Tütün ürününün internet üzerinden satışı, ilanı ve reklamı yürürlükteki mevzuat (4207, 4733, 4250, 5996 ve 1262 sayılı Kanunlar) uyarınca yasaktır. Harman bu ürün için ilan veya satış aracılığı sunmaz.
Tütün Nasıl Saklanır Tütün Yetiştiriciliği Tüm Tütün BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
