Menü
Leblebi, nohut (Cicer arietinum) danelerinin kavrulup işlenmesiyle elde edilen geleneksel bir üründür; bu nedenle leblebi üretiminin temeli nohut tarımına dayanır. Bu rehber, Tarım ve Orman Bakanlığı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü kaynağına dayanarak leblebilik nohudun ekim zamanı, tohum miktarı, gübreleme, sulama ve hasat konularını, ayrıca yaygın hastalık ve zararlılarını özetler.
Nohudun ekim zamanı bölgelere göre değişir. Orta Anadolu'da Mart ayının ikinci yarısı ile Nisan ayı başlarında, Doğu Anadolu'da ise Nisan ayı ortası ile Mayıs ayı başlarında ekim yapılır. Antraknoza toleranslı çeşitler (Damla 89, Gülümser, Çağatay gibi) şartlar uygun olduğunda mart ortasından itibaren ekilebilir; hassas çeşitlerde (İspanyol, Canıtez gibi) ekim için mayıs ayı beklenir.
Serpme ekimde dekara ortalama 15-18 kg, mibzerle (sıraya) ekimde ortalama 10-12 kg tohum atılır. Sıraya ekimde sıra arası 25-35 cm, sıra üzeri 3-5 cm ve ekim derinliği 5-6 cm olmalıdır; daha derin ekim çimlenmeyi ve bitki başına bakla sayısını azaltır.
En doğru uygulama, toprak analizi sonucuna göre gübrelemedir. Genel bir kaide olarak dekara ortalama 2-3 kg azot (N) ve 4-6 kg fosfor (P2O5) verilmesi verimde önemli artış sağlar. Gübreler ekimle birlikte veya bir hafta önce tarlaya serpilip hafif tırmıkla karıştırılarak verilmelidir.
Nohut kurak ve yarı kurak bölgelerin bitkisidir; normal olarak hiç sulanmadan da yetiştirilebilir. Fazla nemden hoşlanmaz, yağışlı mevsimlerde mantari hastalıklara ve kök çürüklüğüne yakalanarak verim düşer. Vejetatif gelişme süresince hafif yağış ya da sulama yeterli olur.
Nohudun vejetasyon süresi 60-90 gündür. Dane dökme diğer yemeklik baklagillere göre daha az önemli olduğundan, yapraklar ve çakıldaklar (bakla) saman sarısı bir renk aldığında hasada girilir. Hasat elle veya makine ile yapılabilir.
Leblebi hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Nohudun ekim zamanı bölgelere göre değişir. Orta Anadolu'da Mart ayının ikinci yarısı ile Nisan ayı başlarında, Doğu Anadolu'da ise Nisan ayı ortası ile Mayıs ayı başlarında ekim yapılır. Antraknoza toleranslı çeşitler (Damla 89, Gülümser, Çağatay gibi) şartlar uygun olduğunda mart ortasından itibaren ekilebilir; hassas çeşitlerde (İspanyol, Canıtez gibi) ekim için mayıs ayı beklenir.
En doğru uygulama, toprak analizi sonucuna göre gübrelemedir. Genel bir kaide olarak dekara ortalama 2-3 kg azot (N) ve 4-6 kg fosfor (P2O5) verilmesi verimde önemli artış sağlar. Gübreler ekimle birlikte veya bir hafta önce tarlaya serpilip hafif tırmıkla karıştırılarak verilmelidir.
Nohut kurak ve yarı kurak bölgelerin bitkisidir; normal olarak hiç sulanmadan da yetiştirilebilir. Fazla nemden hoşlanmaz, yağışlı mevsimlerde mantari hastalıklara ve kök çürüklüğüne yakalanarak verim düşer. Vejetatif gelişme süresince hafif yağış ya da sulama yeterli olur.
Nohudun vejetasyon süresi 60-90 gündür. Dane dökme diğer yemeklik baklagillere göre daha az önemli olduğundan, yapraklar ve çakıldaklar (bakla) saman sarısı bir renk aldığında hasada girilir. Hasat elle veya makine ile yapılabilir.
Leblebi yetiştiriciliğinde başlıca Antraknoz (Ascochyta rabiei), Kök çürüklüğü görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
