Kırmızı Lahana Yetiştiriciliği

Kırmızı Lahana hakkında

Kırmızı lahana (Brassica oleracea var. capitata), turpgiller familyasından serin mevsim sebzesidir. Serin ve nemli iklimi sever; sıcak ve kurak koşullarda baş bağlaması zorlaşır. Türkiye'de ilkbahar ve sonbahar üretimiyle geniş alanlarda yetiştirilir. Besin ihtiyacı yüksek bir bitki olduğundan organik maddece zengin, iyi hazırlanmış toprakları tercih eder. Baş bağlama döneminde düzenli su ve dengeli besin, kaliteli ve sıkı baş için önemlidir.

Ekim zamanı ve tohum

Kırmızı lahana ilkbahar ve sonbahar üretimine uygundur. Genellikle önce fide yetiştirilir, ardından tarlaya şaşırtılır. Sonbahar üretiminde yaz sonunda hazırlanan fideler dikilir; ilkbahar üretiminde ise erken ilkbaharda dikim yapılır. Bölgenin iklimine göre dikim zamanı değişir.

Kırmızı lahana genellikle fide ile üretilir. Tohumlar fide yastığına veya viyollere ekilir; belirli bir gelişmeye ulaşan fideler tarlaya şaşırtılır. Dikimde sıra arası yaklaşık 60 ila 70 cm, sıra üzeri 40 ila 50 cm mesafe bırakılır.

Gübreleme

Kırmızı lahana besin ihtiyacı yüksek bir bitkidir. Dikim öncesi iyi yanmış çiftlik gübresi veya kompost verilmesi yararlıdır. Gelişme ve baş bağlama döneminde azot, fosfor ve potasyum dengeli biçimde sağlanmalıdır. Gübreleme toprak analizine ve tarım danışmanı önerisine göre planlanmalıdır.

Sulama

Kırmızı lahana düzenli sulama ister; özellikle baş bağlama döneminde su eksikliği baş kalitesini düşürür. Toprağın dengeli nemli tutulması önemlidir; ancak aşırı su ve tabanda birikme kök hastalıklarına zemin hazırlar. Damla sulama su kullanımını verimli kılar.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar

• Kök uru (Plasmodiophora brassicae): Köklerde şişkinlik ve ur oluşur; bitki yeterince su ve besin alamadığından solar ve gelişemez. Toprakta uzun süre kalıcıdır. En etkili önlem, turpgil münavebesine uymak ve hastalıksız fide kullanmaktır.
• Mildiyö (Peronospora): Yaprakların üstünde sarımsı lekeler, altında grimsi bir örtü görülür. Nemli ve serin havalarda yayılır. İyi havalanma ve yaprakları ıslatmayan sulama riski azaltır.

Zararlılar

• Lahana kelebeği (Pieris): Tırtılları yaprakları yiyerek büyük delikler açar ve baş içine girebilir. Yoğun olduğunda önemli zarar verir. Erken dönem izleme ve yumurta-tırtıl kontrolü önemlidir.
• Yaprak biti (Aphis): Yaprakların özsuyunu emerek gelişmeyi yavaşlatır; yapraklarda kıvrılma ve is mantarı görülebilir, virüs taşıyabilir. Erken izleme zararı azaltır.

Hasat

Kırmızı lahana, dikimden yaklaşık 90 ila 120 gün sonra hasada gelir. Hasat, başların sert, sıkı ve tam olgunlaştığı dönemde yapılır. Başlar bıçakla dip kısmından kesilerek toplanır. Geç kalınırsa başlar çatlayabilir; bu nedenle olgunlaşan başlar zamanında hasat edilmelidir.