Menü
Fındık (Corylus avellana), huşgiller familyasından, ılıman ve nemli iklimlerde yetişen çok yıllık bir sert kabuklu meyve ağacıdır. Türkiye, dünya fındık üretiminde ve ihracatında uzun yıllardır lider konumdadır ve küresel arzın büyük bölümü ülkemizden karşılanır. Bu yönüyle fındık, yalnızca bir tarım ürünü değil, aynı zamanda önemli bir stratejik ihracat kalemi ve Karadeniz Bölgesi kırsal ekonomisinin belkemiğidir. Yüz binlerce üretici ailenin geçim kaynağı olan fındık, dik yamaçlarda erozyonu önleyen ekolojik bir bitki örtüsü işlevi de görür. Türk mutfağında ve gıda sanayisinde fındık; çikolata, helva, tahin, kuruyemiş, fındık ezmesi, fındık yağı ve unlu mamullerde yoğun biçimde kullanılır. Yüksek yağ oranı, protein, E vitamini ve mineral içeriğiyle besleyici bir üründür. Hem iç tüketimde hem de uluslararası çikolata ve gıda sanayisinde vazgeçilmez bir hammadde olması, fındığı Türkiye tarımının simge ürünlerinden biri haline getirmiştir.
Fındık üretimi büyük ölçüde Karadeniz Bölgesi kıyı kuşağında yoğunlaşmıştır. Doğu Karadeniz bölümündeki Ordu, Giresun, Trabzon, Samsun, Rize ve Artvin ile Batı Karadeniz bölümündeki Düzce, Sakarya, Zonguldak, Bartın ve Kastamonu başlıca üretim illeridir. Ordu ve Giresun geleneksel olarak en yüksek üretim payına sahip iller arasında yer alır; Giresun özellikle kalitesiyle bilinen "Tombul" fındığın anavatanı olarak öne çıkar. Bu bölgelerin fındığa uygunluğu iklim ve topoğrafya ile açıklanır. Fındık, ılıman ve yağışlı iklim ister; yaz aylarında aşırı sıcak ve kuraklıktan, kış aylarında ise şiddetli dondan olumsuz etkilenir. Karadeniz kıyısının denizden gelen nem, bol yağış ve ılıman sıcaklık rejimi bu ihtiyaçları karşılar. Ayrıca bölgenin engebeli, dik yamaçlı arazileri başka ürünlere pek elverişli olmadığından, kök yapısıyla toprağı tutan ve erozyonu önleyen fındık bu alanlarda doğal bir tercih haline gelmiştir. Asidik, humusça zengin ve iyi drene olan topraklar da fındık için elverişlidir.
Fındıkta verim ağaç değil ocak (çok gövdeli bitki topluluğu) esasına göre değerlendirilir ve dekara verim, bahçenin yaşına, çeşidine, bakım düzeyine ve arazi eğimine göre geniş bir aralıkta değişir. Türkiye genelinde dekara ortalama verim düşük seyretmekte olup yaklaşık 100 kg civarında olduğu, iyi bakılan ve modern tekniklerle yönetilen bahçelerde ise bu değerin belirgin biçimde üzerine çıkılabildiği bilinmektedir. Verimi etkileyen başlıca etkenler şunlardır: bahçe yaşı ve gençleştirme budamasının yapılıp yapılmadığı, ocak sıklığı ve dip sürgünlerinin temizlenmesi, dengeli gübreleme, toprak asitliği, çiçeklenme ve döllenme dönemindeki hava koşulları, geç ilkbahar donları, fındık kurdu (koşnil, dalkıran) ve külleme gibi hastalık ve zararlılarla mücadele. Ayrıca fındıkta bir yıl bol, ertesi yıl az ürün verme eğilimi (periyodisite) görülebilir. Kesin rakamlar yıldan yıla ve bölgeye göre değiştiğinden, güncel veriler için TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına başvurulması önerilir.
Fındık, Türkiye tarımsal ihracatının en önemli kalemlerinden biridir ve ülke, dünya fındık ihracatında lider konumdadır. Üretimin önemli bir bölümü yurt dışına, özellikle Avrupa ülkelerine, çikolata ve gıda sanayisinin hammadde talebini karşılamak üzere ihraç edilir. Fındık hem kabuklu ve iç fındık olarak hem de kavrulmuş, işlenmiş ve mamul ürünlere dönüştürülmüş biçimde satılır; katma değerli işlenmiş ürün ihracatı ülke ekonomisi açısından ayrıca önem taşır. İç piyasada fındık, kuruyemiş tüketiminin yanı sıra çikolata, helva, fındık ezmesi ve unlu mamul sanayisinin başlıca girdisidir. Türkiye net ihracatçı konumunda olduğundan ithalat sınırlı düzeydedir. Fındık fiyatları rekolteye, ihracat talebine ve döviz kurlarına bağlı olarak dalgalanır; devletin destekleme alımları ve fiyat politikaları üretici gelirini etkileyen unsurlar arasındadır. Yüz binlerce üretici ailenin geçim kaynağı olması, fındığı sosyoekonomik açıdan da kritik bir ürün haline getirir. Güncel ihracat ve üretim rakamları için TÜİK ve ilgili kurum verileri esas alınmalıdır.
Fındık genellikle dikimden birkaç yıl sonra ürün vermeye başlar; tam verime ise ocaklar geliştikçe ilerleyen yıllarda ulaşır. Bakım, budama ve çeşide bağlı olarak bu süre değişebilir. İlk yıllarda düşük olan verim, ocak tam olgunlaştığında artar ve fındık uzun yıllar boyunca ürün vermeye devam eden çok yıllık bir bitkidir.
Fındık büyük ölçüde Karadeniz kıyı kuşağında yetişir. Ordu ve Giresun geleneksel olarak en önemli üretim illeri arasında yer alır; ayrıca Trabzon, Samsun, Düzce, Sakarya, Zonguldak, Bartın, Kastamonu, Rize ve Artvin başlıca üretim bölgeleridir. Giresun, kaliteli Tombul fındığıyla öne çıkar.
Türkiye’de çok sayıda fındık çeşidi yetiştirilir. Bunlar arasında Giresun yöresinin Tombul çeşidi, iri ve yuvarlak taneleri, yüksek iç randımanı ve lezzetiyle özellikle çikolata sanayisinde aranan, kalitesiyle öne çıkan bir çeşit olarak bilinir. Palaz, Çakıldak, Foşa ve Mincane gibi başka çeşitler de yaygın olarak yetiştirilir.
Geç ilkbahar donları, çiçeklenme döneminde olumsuz hava koşulları, bahçenin yaşlanması ve gençleştirme budamasının yapılmaması, dip sürgünlerinin temizlenmemesi, dengesiz gübreleme, aşırı ocak sıklığı ile fındık kurdu, koşnil, dalkıran ve külleme gibi hastalık ve zararlılar verimi düşüren başlıca etkenlerdir. Ayrıca bir yıl bol bir yıl az ürün verme eğilimi de görülebilir.
Fındık hasadı genellikle yaz sonunda, meyvenin olgunlaştığı dönemde yapılır. Hasat zamanı bölgeye, yüksekliğe ve çeşide göre değişir; deniz seviyesine yakın alanlarda daha erken, yüksek rakımlı yörelerde daha geç başlar. Zamanından önce veya çok geç hasat, iç kalitesini ve verimi olumsuz etkileyebilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel fındık ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fındık Fındık Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
