Menü
Biberiye (Salvia rosmarinus, eski adıyla Rosmarinus officinalis), ballıbabagiller familyasından, Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsünde kendiliğinden yetişen çok yıllık, her dem yeşil, iğnemsi yapraklı aromatik ve tıbbi bir çalıdır. Türkiye tarımında hem doğadan toplama (kekik, defne, adaçayı gibi baharat ve tıbbi aromatik bitkiler grubunda) hem de son yıllarda artan kültür üretimiyle yer alır. Yaprakları ve uçucu yağı; mutfakta et, tavuk, balık ve fırın ürünlerinde baharat olarak, ayrıca çay, baharat harmanları, kozmetik, parfüm, aromaterapi ve ilaç sanayisinde kullanılır. Bitki, kurağa ve fakir topraklara dayanıklı olması, az girdiyle yetişebilmesi ve arıcılık için iyi bir nektar kaynağı olması nedeniyle özellikle Ege ve Akdeniz kıyı kuşağında değerlendirilir. Tıbbi ve aromatik bitkiler Türkiye ekonomisinde giderek önem kazanan bir alan olup biberiye, bu grupta hem iç tüketimi hem de ihracat potansiyeli bulunan ürünlerden biridir. Süs bitkisi olarak peyzaj ve bahçelerde de yaygın biçimde kullanılır.
Biberiye, Akdeniz iklimini seven bir bitki olduğundan Türkiye'de esas olarak Ege ve Akdeniz kıyı kuşağında iyi yetişir. İzmir, Aydın, Muğla, Antalya, Mersin, Adana ve Hatay gibi iller bitkinin doğal olarak bulunduğu ve kültüre alındığı başlıca yörelerdir. Marmara'nın ılıman kıyı kesimlerinde (Balıkesir, Çanakkale) ve mikroklima etkisiyle bazı iç bölgelerde de yetiştiriciliği görülür. Bu bölgelerin uygunluğu; yumuşak ve az yağışlı geçen kışlar, uzun ve güneşli yaz mevsimi ile biberiyenin sevdiği koşulları sağlamasından kaynaklanır. Biberiye, don olaylarına orta derecede duyarlı olduğu için sert kışların yaşandığı iç ve doğu bölgelerde açıkta üretimi zordur. Toprak açısından seçici değildir; kireçli, taşlı, kumlu-tınlı, iyi drene olan ve su tutmayan topraklarda başarıyla yetişir. Ağır, su tutan ve taban suyu yüksek topraklarda kök çürüklüğü nedeniyle gelişemez. Bu nedenle eğimli, güneş gören ve drenajı iyi araziler tercih edilir.
Biberiye çok yıllık bir çalı olduğundan verim, dikimden sonraki yıllarda bitki büyüdükçe artar ve ilk yıl düşük, ilerleyen yıllarda daha yüksek olur. Genel olarak taze sürgün ve yaprak (herba) hasadı esas alınır. Kültür üretiminde dekara verim, bitki yaşı, sıklık, sulama ve budamaya bağlı olarak yaklaşık birkaç yüz kilogramdan birkaç tona kadar taze herba aralığında değişebilir; kurutulduğunda bu miktar önemli ölçüde azalır çünkü bitki suyunun büyük kısmını kaybeder. Uçucu yağ oranı da çeşide, hasat zamanına ve ekolojik koşullara göre değişkenlik gösterir. Kesin rakamlar yöreye ve işletmeye göre farklılaştığından yaklaşık değerlendirme yapmak doğru olur. Verimi etkileyen başlıca etkenler: bitki yaşı ve sıklığı, güneşlenme, drenajı iyi toprak, dengeli sulama (fazla su kök çürüklüğü yapar), düzenli budama ile sürgün teşviki, hasadın çiçeklenme öncesi veya çiçeklenme başında uygun zamanda yapılması ve iklim koşullarıdır. Doğadan toplamada verim, bitkinin doğal yoğunluğuna bağlıdır.
Biberiye, Türkiye'nin tıbbi ve aromatik bitkiler ile baharat ticareti içinde yer alan ürünlerden biridir. İç piyasada kuru yaprak, taze demet, baharat harmanı, çay ve uçucu yağ olarak; gıda, kozmetik, aktar ve ilaç sektörlerine yönelik talep görür. Kekik, defne, adaçayı ve nane gibi ürünlerin öne çıktığı Türkiye aromatik bitki ihracatında biberiye de değerlendirilen kalemlerden olup, kurutulmuş yaprak ve uçucu yağ formunda dış pazarlara sunulabilmektedir. Bitkinin kurağa dayanıklı olması, düşük girdiyle üretilebilmesi ve katma değerli ürünlere (uçucu yağ, ekstrakt, doğal antioksidan) dönüştürülebilmesi ekonomik önemini artıran etkenlerdir. İşlenmiş ve standardı yüksek ürünlerde ihracat değeri, ham kuru yaprağa göre daha yüksektir. Türkiye zaman zaman belirli işlenmiş ürün ve özel çeşitlerde ithalat da yapabilmektedir. Kesin ticaret hacmi yıldan yıla değiştiği ve resmi kaynaklarda çoğunlukla tıbbi-aromatik bitki grubu altında raporlandığı için güncel rakamlar TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerinden izlenmelidir.
Hayır. Biberiye Akdeniz iklimini sevdiğinden esas olarak Ege ve Akdeniz kıyı kuşağı ile ılıman Marmara kesiminde açıkta iyi yetişir. Sert ve donlu kışların yaşandığı iç ve doğu bölgelerde açıkta üretimi zordur; buralarda saksıda veya korunaklı ortamda yetiştirilmesi gerekir.
Kireçli, taşlı, kumlu-tınlı ve suyu iyi geçiren drenajı yüksek toprakları sever. Toprak yönünden seçici olmayıp fakir topraklara dayanıklıdır. Ağır, su tutan ve taban suyu yüksek topraklarda kök çürüklüğü yaptığı için gelişemez; bu nedenle eğimli ve güneş gören araziler tercih edilir.
Hayır, biberiye kurağa dayanıklı bir bitkidir ve fazla sudan hoşlanmaz. Aşırı sulama ve su tutan toprak kök çürüklüğüne yol açar. Özellikle yerleştikten sonra az su ile idare edebilir; bu özelliği onu düşük girdili ve kurak alanlarda değerlendirilebilir bir ürün yapar.
Genellikle taze sürgün ve yapraklar, en yüksek aroma ve uçucu yağ için çiçeklenme öncesi veya çiçeklenme başında hasat edilir. Sürgünler budama şeklinde kesilir; bu hem ürün alınmasını hem de bitkinin yeniden sürmesini sağlar. Kurutma serin, gölge ve havadar ortamda yapılırsa renk ve koku korunur.
Biberiye en yaygın olarak çelikle (yarı odunsu sürgün çelikleri) çoğaltılır; bu yöntem ana bitkinin özelliklerini korur ve daha hızlı sonuç verir. Tohumla da çoğaltılabilir ancak çimlenme yavaş ve düzensiz olabildiğinden pratikte çelikle üretim tercih edilir. Köklenen fideler uygun mevsimde tarlaya dikilir.
Harman üzerinde güncel biberiye ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Biberiye Biberiye Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
