Menü
Susam, hasadı en çok emek isteyen yağ bitkilerinden biridir, çünkü kapsülleri aynı anda olgunlaşmaz ve olgunlaşınca alttan yukarı doğru çatlayarak tohumunu döker. Bu özelliği yüzünden susamda hasat zamanlaması ve yöntemi, neredeyse her tohumun korunması anlamına gelir. Tam olgunluk beklenirse alt kapsüller çatlayıp tohumlarını toprağa saçar; erken biçilirse üst kapsüllerdeki tohumlar henüz dolmamış olur. Bu yüzden geleneksel susam hasadında bitki, kapsüllerin çoğu sararıp uçları çatlamaya başladığı anda sökülür ve kurumaya bırakılır. Türkiye'de susam başlıca Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ege'de, çoğunlukla ikinci ürün olarak yetiştirilir ve hasadı yaz sonu ile sonbahar başına, Eylül-Ekim aralığına denk gelir. Olgunluk, alttan başlayan yaprak dökümü, kapsüllerin sararması ve tohumların renk değiştirmesiyle okunur. Hasat çoğunlukla elle sökme, demet yapma ve gölgede kurutup silkme şeklinde yapılırken, uygun çeşitlerde biçerdöver kullanımı da yaygınlaşmaktadır.
Susam, ekimden yaklaşık 100-120 gün sonra hasat olgunluğuna ulaşır. Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ege'de ikinci ürün olarak ekildiğinde hasat genellikle Eylül ve Ekim aylarına denk gelir; erken ekilen ana ürün ve sıcak GAP bölgesinde Ağustos sonunda başlayabilir, serin geçen yıllarda Ekim sonuna uzayabilir. Olgunluğun ilk işareti, bitkinin alt yapraklarının sararıp dökülmesidir. Ardından kapsüller alttan yukarı doğru sararır ve alt kapsüllerin uçları çatlamaya başlar; bu çatlama, hasada başlamanın en güvenilir sinyalidir. Kapsül içindeki tohumlar çeşide göre beyaz, sarımsı ya da esmer rengini almış ve sertleşmiş olur. Susamda tüm bitkinin tam kuruması beklenmez, çünkü o aşamaya gelindiğinde alt kapsüller tohumlarını çoktan dökmüş olur. Bu yüzden hasat, alt kapsüller çatlamaya başlar başlamaz, üst kapsüller henüz yeşilken zamanında yapılır.
Geleneksel susam hasadında bitkiler elle ya da orakla dipten sökülür, demetler halinde bağlanır ve havadar, gölge bir yere dik olarak yığılır. Demetler burada birkaç gün bekletilerek üst kapsüllerin de olgunlaşıp çatlaması sağlanır; buna halk arasında baskıya ya da tokurcuna alma denir. Kapsüller iyice çatladıktan sonra demetler ters çevrilip silkelenir ve dökülen tohumlar bez ya da branda üzerinde toplanır; bu işlem birkaç kez yinelenir. Hasat sırasında kapsüllerin sarsılmamasına özen gösterilir, çünkü en küçük darbe bile tohum kaybına yol açar. Çatlamaya dayanıklı yeni çeşitlerde biçerdöverle doğrudan hasat da mümkündür. Toplanan tohum elenip yabancı maddelerden ayrılır, ince tabaka halinde serilerek nemi alınır ve kuru, serin, havadar bir ortamda depolanır; nemli susam çabuk acılaşacağından iyi kurutulması şarttır.
Susam ekimden 100-120 gün sonra olgunlaşır. İkinci ürün olarak yetiştirildiği Güneydoğu, Akdeniz ve Ege'de hasat genellikle Eylül-Ekim aylarındadır; sıcak GAP bölgesinde Ağustos sonunda başlayabilir.
Önce alt yapraklar sararıp dökülür, sonra kapsüller alttan yukarı sararır ve alt kapsüllerin uçları çatlamaya başlar. Tohumlar renk değiştirip sertleşir. Alt kapsül çatlaması hasat sinyalidir.
Kapsüller aynı anda olgunlaşmaz ve olgunlaşınca çatlayıp tohum döker. Bitki tamamen kuruyana kadar beklenirse alt kapsüller tohumlarını çoktan saçmış olur, bu yüzden zamanında sökülür.
Geleneksel yöntemde bitkiler dipten sökülüp demet yapılır, gölgede bekletilerek kapsüllerin çatlaması sağlanır ve demetler silkelenerek tohum toplanır. Dayanıklı çeşitlerde biçerdöver de kullanılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel susam ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Susam İlanları Susam Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Susam Nasıl Saklanır Susam Yetiştiriciliği Tüm Susam BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
