Menü
Kolza, kanolanın atası sayılan yağlık bir bitkidir ve hasat davranışı bakımından kanolayla aynı hassasiyeti taşır: ince, kaygan tohumlar ve çatlamaya çok yatkın kapsüller. Türkiye'de kolza adı çoğunlukla geleneksel çeşitler için kullanılsa da hasat mantığı aynıdır ve takvimi yine yaz başında, Haziran-Temmuz aralığında açılır. Kolzada hasadın püf noktası, kapsüllerin alttan yukarı doğru olgunlaşmasıdır; alt kapsüller tam kuruyup çatlamaya başlamadan, ancak üst kapsüller de yeterince olgunlaşmışken biçilmesi gerekir. Bu denge tutturulamazsa ya nemli tohum hasat edilir ya da silkinen kapsüllerden tohum kaybı yaşanır. Trakya, Marmara ve Orta Anadolu'nun uygun alanları başlıca üretim bölgeleridir. Olgunluk, tarlanın saman sarısına dönmesi ve kapsül içindeki tohumların kahverengi-siyaha boyanmasıyla anlaşılır. Hasat tamamen biçerdöverle yapılır ve günün serin, hafif nemli saatleri kapsül çatlamasını azalttığı için yeğlenir. Kolzada doğru zamanlama, hem verimi hem de yağ randımanını belirleyen en kritik karardır.
Kolza hasadı Trakya ve Marmara'da Haziran ortasından itibaren başlar ve Temmuz başına kadar sürer. Sıcak geçen ilkbaharlarda ve erkenci çeşitlerde hasat Haziran başına çekilebilirken, serin ve yüksek iç bölgelerde Temmuz ortasına uzayabilir. Bitki, çiçeklenmenin tamamlanmasından yaklaşık 40-50 gün sonra hasat olumuna gelir. Olgunluk aşağıdan yukarı ilerler ve tarlanın büyük bölümünde saplar ile kapsüller saman sarısına döndüğünde, kapsül içindeki tohumlar kahverengi-siyah rengini aldığında hasat zamanı gelmiş demektir. Tohumlar bu aşamada sert olur ve parmak arasında ezildiğinde yağ bırakır. İdeal hasat nemi yüzde 9-12 dolayındadır. Alt kapsüller çatlamaya başladığında ufak gecikmeler bile gözle görülür tohum dökülmesine yol açtığından, kolzada olum tamamlanır tamamlanmaz hasada girilir; aşırı bekletme en sık görülen verim kaybı nedenidir.
Kolza biçerdöverle hasat edilir ve tohumun çok ince olması nedeniyle elek, hava ve batör ayarları dikkatle yapılır; amaç kapsülü açmak ama tohumu kırmadan ve savurmadan harmanlamaktır. Dolaşık sapı temiz kesmek için tablanın yan bıçağı kapsül silkmesini azaltır. Olgunluk, tarlanın farklı noktalarından kapsül açıp tohum rengine bakılarak denetlenir; siyaha yakın kahve tohum ve saman sarısı kapsül beklenir. Hasat genellikle sabahın erken, hafif nemli saatlerinde yapılır; çünkü sıcak öğle saatlerinde kuru kapsüller en kolay çatlar. Hasat edilen tohum nemliyse hemen ince tabaka halinde serilerek kurutulur, zira yağ oranı yüksek tohum yığını hızla ısınıp bozulabilir. Tohum nem yüzde 8 dolaylarına düştükten sonra serin, kuru ve havadar bir ambarda depolanır.
Hasat zamanı ve yöntemi aynıdır; ikisi de Haziran-Temmuz'da olgunlaşır, alttan yukarı olur ve kapsül çatlamasına yatkındır. Kolza adı çoğunlukla geleneksel çeşitler için kullanılır.
Trakya ve Marmara'da Haziran ortasından Temmuz başına kadar hasat edilir. Çiçeklenmeden yaklaşık 40-50 gün sonra hasat olumuna gelir; serin yüksek bölgelerde Temmuz ortasına sarkabilir.
Saplar ve kapsüller saman sarısına döner, kapsül içindeki tohumlar kahverengi-siyaha boyanır ve parmak arasında ezildiğinde sertleşip yağ bırakır. Bu işaretler hasat zamanını gösterir.
Olgunluk tamamlanır tamamlanmaz hasada girmek, serin ve hafif nemli saatlerde biçmek ve biçerdöver hava-batör ayarını ince tohuma göre düşük tutmak kapsül çatlamasını ve tohum kaybını azaltır.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel kolza ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Kolza İlanları Kolza Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Kolza BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
