Menü
Ayçiçeği, geniş tablası ve uzun olgunlaşma süreciyle Türkiye'nin önemli yağ bitkilerinden biridir ve hasat zamanlaması yağ verimi ile tane kalitesini belirleyen en kritik aşamadır. Çiçeklenmenin tamamlanmasının ardından tablalar yavaş yavaş başını eğer ve taneler dolgunlaşmaya başlar; ancak hasat için bu görünüm tek başına yeterli değildir, asıl belirleyici olan tanedeki nem oranının yeterince düşmesidir. Yüksek nemde yapılan hasat depolamada bozulma ve küflenme riskini artırırken, gereğinden fazla beklemek tabla dökülmesine ve kuş zararına yol açar. Bu yüzden ayçiçeğinde hasat, fizyolojik olgunluk ile uygun nem arasındaki dengeyi yakalamayı gerektirir. Trakya ve Marmara yağlık ayçiçeği üretiminin kalbiyken, İç ve Doğu Anadolu çerezlik ayçiçeğinin yoğun olduğu bölgelerdir. Farklı iklim kuşaklarında hasat Ağustos sonundan Ekim'e kadar yayılır. Doğru zamanda toplanan ayçiçeği hem yağ oranını korur hem de sağlıklı depolanabilir, bu da ürünün pazar değerini doğrudan etkiler.
Ayçiçeği, çiçeklenmeden yaklaşık 1 ila 1,5 ay sonra fizyolojik olgunluğa ulaşır; bu noktada tane nemi yaklaşık yüzde 35 civarındadır, ancak hasat için nemin daha da düşmesi beklenir. Trakya ve Marmara'da yağlık ayçiçeği hasadı genellikle Ağustos sonu ve Eylül aylarında yapılır; İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun çerezlik üretim bölgelerinde ise hasat Eylül sonu ve Ekim'e kayar. Olgunluk belirtileri belirgindir: tabla üzerindeki sarı dış çiçeklerin kuruyup dökülmesi, tabla arkasının ve kenarındaki brakte yapraklarının kahverengileşmesi, sapın alttan itibaren üçte iki kısmındaki yaprakların kuruması, tabla ortasına yakın tanelerin sertleşip kendi rengini almasıdır. Hasat için tablanın, gövdenin ve yaprakların tamamen kahverengiye dönmüş, tane neminin yaklaşık yüzde 9-10 düzeyine inmiş olması gerekir.
Ayçiçeği geniş alanlarda ayçiçeği tablasına uygun başlık takılmış biçerdöverle hasat edilir; bu sayede taneler tabladan ayrılır ve sap, tabla artıkları tarlada kalır. Olgunluk, tablaların başını eğmesi, brakte yapraklarının kahverengileşmesi ve tanelerin sertleşmesiyle gözlemlenir; ancak kesin hasat kararı tane neminin ölçülmesiyle verilir. Tane nemi yaklaşık yüzde 8-9 seviyesine indiğinde tarla yakından takip edilmeli ve hasat bu pencerede tamamlanmalıdır. Erken hasatta nem yüksek kalır ve depolamada bozulma riski artar; geç hasatta ise tabla dökülmesi ve kuş zararıyla verim kaybı yaşanır. Hasat sonrası taneler, depolama nemine ulaşmadıysa kurutulmalı, ardından serin, kuru ve iyi havalanan ortamlarda saklanmalıdır. Yüksek nemli ayçiçeği depoda kısa sürede ısınıp küflenebileceğinden, depolama öncesi nem kontrolü ihmal edilmemelidir.
Trakya ve Marmara'da yağlık ayçiçeği genellikle Ağustos sonu ve Eylül'de, İç ve Doğu Anadolu'nun çerezlik üretim bölgelerinde ise Eylül sonu ve Ekim'de hasat edilir. İklim bölgesine göre hasat Ağustos'tan Ekim'e kadar yayılır.
Tabla üzerindeki sarı dış çiçeklerin dökülmesi, tabla arkası ve brakte yapraklarının kahverengileşmesi, sapın alt üçte iki kısmındaki yaprakların kuruması ve tanelerin sertleşip kendi rengini alması olgunluk işaretidir.
Hasat için tane neminin yaklaşık yüzde 9-10 düzeyine inmesi gerekir. Yüksek nemde toplanan ayçiçeği depoda ısınıp küflenebilir; bu yüzden hasat kararı sadece görünüme değil, ölçülen nem değerine göre verilmelidir.
Hasat fazla geciktirilirse olgunlaşan tablalar dökülmeye başlar ve kuş zararı artarak verim düşer. Bu nedenle taneler uygun neme ulaştığında hasat zamanında tamamlanmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Ayçiçeği Tarımı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel ayçiçeği ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Ayçiçeği İlanları Ayçiçeği Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Ayçiçeği Nasıl Saklanır Ayçiçeği Yetiştiriciliği Tüm Ayçiçeği BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
