Menü
Papatya (Matricaria chamomilla ve ilgili türler), Türkiye tarımında tıbbi ve aromatik bitkiler grubunun en tanınan ürünlerinden biridir. Çiçekleri kurutularak bitki çayı, ilaç sanayi, kozmetik ve uçucu yağ üretiminde değerlendirilir. Ülkemizde hem doğadan toplama yoluyla hem de kültür tarımı olarak üretilmekte olup, geleneksel halk hekimliğindeki kullanımının yanı sıra son yıllarda artan sağlıklı yaşam ve bitki çayı talebiyle ekonomik önemi belirgin biçimde artmıştır. Türkiye, ekolojik olarak papatyaya uygun geniş bir yayılış alanına sahiptir; kısa vejetasyon süresi, düşük girdi ihtiyacı ve marjinal topraklarda dahi yetişebilmesi sayesinde küçük ölçekli üreticiler için alternatif bir gelir kaynağı oluşturur. Uçucu yağındaki kamazulen ve bisabolol gibi etken maddeler papatyanın katma değerini belirleyen başlıca bileşenlerdir. Aromatik bitki ihracatı içinde papatya, kekik, adaçayı, ıhlamur ve rezene gibi ürünlerle birlikte Türkiye için dış satım potansiyeli taşıyan bir kalemdir ve sözleşmeli üretim modelleriyle giderek daha planlı bir üretim yapısına yönelmektedir.
Papatya Türkiye genelinde geniş bir alana yayılsa da kültür tarımı ve doğadan toplama açısından özellikle Ege, Marmara, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde öne çıkar. Ege Bölgesinde Denizli, Aydın, Muğla ve Manisa çevresi ılıman iklimi ve uygun toprak yapısı nedeniyle aromatik bitki üretiminde önemli merkezlerdir. Marmarada Balıkesir ve Çanakkale, Akdenizde ise Isparta, Burdur ve Antalya yöreleri papatyanın yetiştirildiği alanlar arasındadır. Trakya bölgesinde de doğal yayılış yaygındır. Papatya, kışları çok sert geçmeyen, ilkbaharda yeterli nemi bulan bölgelerde iyi gelişir. Serin ve nemli ilkbahar koşulları çiçeklenmeyi olumlu etkiler; aşırı sıcak ve kurak dönemlerde ise çiçek kalitesi ve uçucu yağ oranı düşebilir. Toprak yönünden çok seçici olmayan bir bitkidir, hafif kumlu tınlı, iyi drene olan ve tuzluluğa nispeten dayanıklı topraklarda başarıyla yetişir. Nötr ile hafif alkali toprakları tolere edebilmesi, papatyayı diğer kültür bitkileri için elverişsiz sayılan marjinal alanlarda değerlendirmeye uygun kılar.
Papatyada verim, kurutulmuş çiçek olarak ifade edilir ve üretim şekline, sulama durumuna, hasat sayısına ve toplama yöntemine göre önemli ölçüde değişir. Kültür tarımında dekardan yaklaşık 40 ile 120 kilogram arası kuru çiçek elde edilebildiği belirtilmektedir; taze çiçek verimi ise kurumaya bağlı olarak bunun birkaç katıdır. El ile toplamada verim daha düşük, makineli hasatta ise daha yüksek olabilir. Verimi etkileyen başlıca etkenler arasında tohum kalitesi ve çeşit, ekim zamanı, bitki sıklığı, ilkbahar yağış ve nem durumu, sulama imkanı, toprak verimliliği ve çiçeklerin tam açılım döneminde zamanında hasat edilmesi yer alır. Bir sezonda birden fazla çiçek toplama (el hasadında birkaç el) toplam verimi yükseltir. Uçucu yağ verimi ve kamazulen oranı gibi kalite parametreleri, verimin yanında ürünün ekonomik değerini belirler. Belirtilen aralıklar yaklaşık değerler olup gerçek verim bölgesel koşullara göre farklılık gösterebilir.
Papatya, Türkiyenin tıbbi ve aromatik bitki ticaretinde iç tüketimi güçlü, aynı zamanda ihracat potansiyeli taşıyan bir üründür. İç pazarda bitki çayı olarak yaygın biçimde tüketilir; ayrıca ilaç, kozmetik ve gıda takviyesi sektörlerinde hammadde olarak kullanılır. Türkiye, kekik ve defne gibi ürünlerde olduğu gibi aromatik bitki dış satımında köklü bir geçmişe sahiptir ve papatya da kuru çiçek ile uçucu yağ formunda ihraç edilen kalemler arasındadır. Başlıca alıcılar Avrupa ülkeleri ile ilaç ve çay sanayisinin geliştiği pazarlardır. Ürünün kalitesi, uçucu yağ oranı, etken madde içeriği ve kalıntı sınırlarına uygunluk ihracat değerini doğrudan etkiler. İthalat ise genellikle iç talebin ve sanayinin standart hammadde ihtiyacının karşılanması amacıyla, arz açığı olan dönemlerde gündeme gelebilir. Sözleşmeli üretim ve organik sertifikalı üretim, papatyanın dış pazarlarda daha yüksek fiyatla değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Kesin miktar ve tutar verileri için TÜİK ve Bakanlık kayıtlarının esas alınması önerilir.
Papatya genellikle sonbaharda veya erken ilkbaharda ekilir. Sonbahar ekimlerinde bitki kışı geçirir ve ilkbaharda erken çiçeklenir. Hasat, çiçekler tam açıldığında ilkbahar sonu ile yaz başında yapılır. El ile toplamada sezon boyunca birkaç kez toplama mümkündür; çiçeklerin tam açılım döneminde toplanması uçucu yağ ve kalite açısından önemlidir.
Papatya toprak yönünden seçici değildir; hafif kumlu tınlı, iyi drene olan topraklarda iyi gelişir ve tuzluluğa nispeten dayanıklıdır. Kışları çok sert geçmeyen, ilkbaharda serin ve nemli koşulların hakim olduğu bölgeleri sever. Aşırı sıcak ve kurak dönemler çiçek kalitesini ve uçucu yağ oranını düşürebilir.
Toplanan çiçekler ince tabakalar halinde, gölgede, iyi havalanan ve doğrudan güneş almayan ortamda ya da kontrollü kurutucularda düşük sıcaklıkta kurutulur. Yüksek sıcaklık uçucu yağ kaybına yol açar. Kurutulan çiçekler nemden uzak, serin ve karanlık ortamda saklanmalıdır; nem ve ışık renk kaybına ve etken madde azalmasına neden olur.
Halk arasında papatya adı birçok türü kapsar. Ticari ve tıbbi değeri en yüksek tür genellikle Matricaria chamomilla olarak bilinen tek yıllık hakiki papatyadır. Bunun yanında Anthemis türleri ve çok yıllık Roma papatyası gibi farklı türler de bulunur. Çay ve ilaç sanayisinde aranan uçucu yağ bileşenleri bakımından türler arasında fark vardır.
Papatya düşük girdi ihtiyacı, kısa vejetasyon süresi ve marjinal topraklarda dahi yetişebilme özelliğiyle küçük üreticiler için alternatif gelir kaynağıdır. Bitki çayı, ilaç ve kozmetik sanayisinde talep görmesi, sözleşmeli ve organik üretim imkanlarıyla katma değerini artırır. Ayrıca arıcılık için nektar kaynağı olması da ek fayda sağlar.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı TAGEM Tıbbi ve Aromatik Bitkiler.
Harman üzerinde güncel papatya ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Papatya Papatya Üreticileri Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
