Mercimek Ne Zaman Hasat Edilir?

Mercimek hasat dönemi

Haziran-Temmuz

Baklagil grubunda yer alır.

Mercimek, Türkiye'nin özellikle Güneydoğu Anadolu'sunda geniş alanlarda yetiştirilen baklagil olup hasat zamanlaması hem verimi hem tane kalitesini doğrudan etkiler. Mercimekte olgunlaşma bitkinin alt baklalarından üst kısma doğru ilerler; alt baklalar dolup kahverengileşirken üst baklalar henüz yeşil olabilir, bu da hasat penceresinin doğru yakalanmasını önemli kılar. Geç kalınırsa tam olgunlaşan baklalar tarlada çatlar (kavlar) ve daneler dökülür, bu da ciddi verim kaybına yol açar; özellikle kuru ve sıcak günlerde dökülme hızlanır. Erken hasatta ise taneler tam dolmadığı için cılız ve yüksek nemli kalır. Türkiye'de kırmızı mercimek ağırlıklı olarak Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin ve çevresinde, yeşil mercimek ise daha çok İç Anadolu'da (Yozgat, Çorum) üretilir. Bitkinin büyük kısmının sararıp baklaların kahverengileştiği, danelerin sertleşip içte çıngırdadığı an, en az dökülmeyle en yüksek verimi veren ideal hasat zamanıdır. Bu nedenle mercimekte tarla sık izlenmeli, biçim baklalar tam kavlamadan zamanında yapılmalıdır.

Mercimek Hasat Zamanı ve Olgunluk Belirtileri

Mercimek Türkiye'de genel olarak Haziran ile Temmuz arasında hasat edilir. Güneydoğu Anadolu'da, özellikle Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin'de kırmızı mercimek hasadı erken başlar ve genellikle Haziran içinde, yer yer Mayıs sonunda olgunlaşır; sıcakların erken bastırdığı yıllarda hasat öne çekilir. İç Anadolu'nun daha serin ve yüksek kesimlerinde (Yozgat, Çorum, Konya) yeşil mercimek hasadı Temmuz içine, geçit bölgelerinde Temmuz ortasına kadar uzar. Kışlık ekilen mercimek yazlık ekilene göre daha erken olgunlaşır. Olgunluk belirtileri belirgindir: bitkinin büyük bölümü sararıp kurur, alt baklalardan başlayarak baklalar kahverengiye döner ve kurur, dane sertleşir ve bakla sallandığında içinde çıngırdar. Bitkinin yaklaşık %70-80'inin sararıp alt baklaların olgunlaştığı dönem biçim için uygundur; dane nemi bu aşamada %14-16'ya iner. Tam kuruyup baklalar çatlamadan biçmek, dökülme kaybını en aza indirir.

Mercimek Nasıl Hasat Edilir?

Mercimek bitkisi yere yakın boylandığı için hasadı dikkat ister; geniş alanlarda alçaktan biçen ayarlı biçerdöverle, küçük parsellerde ise bitkiler elle yolunarak veya orakla biçilip demet yapılır. Elle hasatta bitkiler sökülüp kurumaya bırakılır, sonra harmanlanır. Olgunluk, bitkinin sararması, alt baklaların kahverengileşmesi ve danenin baklada çıngırdamasıyla anlaşılır; tane sert ve tırnakla ezilmiyorsa olgundur. Dökülme kaybını azaltmak için biçimin sabahın erken ve serin saatlerinde, baklalar çiy ile hafif nemliyken yapılması tercih edilir; öğle sıcağında kuru baklalar daha çok çatlar. Hasat sonrası harman ve temizleme ile daneler bakla ve sap artıklarından ayrılır; nem %14 üzerindeyse ince katmanda kurutulur. Kuru, temiz mercimek tanesi serin, kuru ve havalandırılan, böcek ve nemden korunan depolarda saklanır; nemli depolama küf ve ambar zararlısı riskini artırır.

Haziran ayında hasat edilenler Temmuz ayında hasat edilenler

Sıkça Sorulan Sorular

Mercimeğin hasada geldiğini nasıl anlarım?

Bitkinin yaklaşık %70-80'i sararıp kuruduğunda, alt baklalar kahverengiye dönüp danesi sertleştiğinde ve bakla sallandığında içinde çıngırdadığında mercimek hasada gelmiştir. Üst baklalar biraz yeşil kalabilir; alt baklaların tam kavlamasını beklemek dökülme kaybı yaratır.

Mercimek hasadında dökülme kaybı nasıl azaltılır?

Baklalar tam çatlamadan, zamanında biçmek esastır. Ayrıca biçimi sabahın erken ve serin saatlerinde, baklalar çiy ile hafif nemliyken yapmak çatlama ve dane dökülmesini azaltır; öğle sıcağında kuru baklalar daha kolay kavlar.