Menü
Greyfurt (altıntop), anavatanı Karayipler olan, ülkemizde özellikle Akdeniz ve Ege Bölgelerinde yetiştirilen, sıcağı seven bir turunçgil türüdür. Bu rehber; greyfurdun iklim ve toprak istekleri, fidan üretimi ve bahçe tesisi, sulama, gübreleme ve hasat işlemleri ile yaygın görülen hastalık ve zararlılarını resmî kaynağa dayanarak özetler.
Greyfurt, tohumla üretilen turunç anacı üzerine çoğunlukla göz aşısı ile aşılanarak çoğaltılır. Aşı, çöğürlerin kabuk verdiği nisan-kasım ayları arasında yapılır; aşıya esas turunç tohumları ise bahar başında (mart-nisan) toplanır. Bahçe tesisinde fidanlar; çukur ve alçak olmayan, hâkim rüzgâra kapalı bulunmayan arazilere dikilir. Düz ve meyilli arazide kare dikim, teraslı arazide kontur dikim uygulanır.
Çoğaltma tohumla değil aşı ile yapılır; bahçe tesisinde dikim aralığı 8x10 m olarak hesaplanır. Aşıya esas turunç tohumları olgun meyve içinden çıkarılıp hemen ekilirse yüksek oranda çimlenir; farklı zamanlarda alınan tohumlar 4-7 derecede 8 ay depolanabilir.
Azotlu, fosforlu ve potaslı kompoze gübre miktarı yaprak ve toprak analizine göre belirlenir. Kaynaktaki tabloya göre tam verime yatmış bahçelerde ağaç başına yıllık N 20 kg, P2O5 8 kg, K2O 20 kg verilir; bu miktar ağacın yaşına göre kademeli artar (1 yaşında N 2,4 / P2O5 1,6 / K2O 1,6 kg). Fosfor ve potasyum gübresi çiftlik gübresiyle birlikte kış öncesinde (kasım-aralık), azotlu gübre ise erken ilkbaharda (şubat sonu-mart başı) sulama suyuyla iki-üç defada verilir. Ayrıca 2-3 yılda bir iyi yanmış çiftlik gübresi uygulanması yarar sağlar; kireçli topraklarda gübrelerin sülfat formu kullanılır.
Greyfurt ağaçlarının yıllık su gereksinimi toprak, iklim ve ağacın gelişme durumuna göre 800-1.200 mm arasında değişir. Sulama dönemi nisan ortası ile ekim ortası arasıdır (yaklaşık 7 ay); havaların çok sıcak ve kurak olduğu bu dönemde ağaçlara 600-700 mm arasında su verilmesi gerekir. Sulama damla sulama yöntemiyle yapılır. Yetersiz sulamada gelişim yavaşlar, verim ve kalite düşer; aşırı sulamada kökler havasız kalarak kök çürüklüğü hastalığı oluşur. Yaprakların akşamüstü güneş batmadan solgunluk gösterip geceleri canlanması, sulama zamanının geldiğini işaret eder.
Greyfurt hasadı, tüm turunçgiller gibi ekim-kasım aylarında başlar; ağaçlar daha erken, meyve yeşilken de hasat edilebilir. Çeşide göre hasat zamanı değişir: Star Ruby kasım-aralık, Marsh Seedless ise ocak ayı ortası ile mart ayı başında hasat edilir. Hasat açık, kuru, güneşli ve ılık havalarda; meyve üzerindeki çiy ve kırağı kuruduktan sonra, temizlenip ilaçlanmış makasla saplar uzun bırakılarak yapılır. Olgunluğun tespitinde usare oranı, şeker, asitlik ve meyve kabuk rengi göz önüne alınır.
Greyfurt hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →
Greyfurt, tohumla üretilen turunç anacı üzerine çoğunlukla göz aşısı ile aşılanarak çoğaltılır. Aşı, çöğürlerin kabuk verdiği nisan-kasım ayları arasında yapılır; aşıya esas turunç tohumları ise bahar başında (mart-nisan) toplanır. Bahçe tesisinde fidanlar; çukur ve alçak olmayan, hâkim rüzgâra kapalı bulunmayan arazilere dikilir. Düz ve meyilli arazide kare dikim, teraslı arazide kontur dikim uygulanır.
Azotlu, fosforlu ve potaslı kompoze gübre miktarı yaprak ve toprak analizine göre belirlenir. Kaynaktaki tabloya göre tam verime yatmış bahçelerde ağaç başına yıllık N 20 kg, P2O5 8 kg, K2O 20 kg verilir; bu miktar ağacın yaşına göre kademeli artar (1 yaşında N 2,4 / P2O5 1,6 / K2O 1,6 kg). Fosfor ve potasyum gübresi çiftlik gübresiyle birlikte kış öncesinde (kasım-aralık), azotlu gübre ise erken ilkbaharda (şubat sonu-mart başı) sulama suyuyla iki-üç defada verilir. Ayrıca 2-3 yılda bir iyi yanmış çiftlik gübresi uygulanması yarar sağlar; kireçli topraklarda gübrelerin sülfat formu kullanılır.
Greyfurt ağaçlarının yıllık su gereksinimi toprak, iklim ve ağacın gelişme durumuna göre 800-1.200 mm arasında değişir. Sulama dönemi nisan ortası ile ekim ortası arasıdır (yaklaşık 7 ay); havaların çok sıcak ve kurak olduğu bu dönemde ağaçlara 600-700 mm arasında su verilmesi gerekir. Sulama damla sulama yöntemiyle yapılır. Yetersiz sulamada gelişim yavaşlar, verim ve kalite düşer; aşırı sulamada kökler havasız kalarak kök çürüklüğü hastalığı oluşur. Yaprakların akşamüstü güneş batmadan solgunluk gösterip geceleri canlanması, sulama zamanının geldiğini işaret eder.
Greyfurt hasadı, tüm turunçgiller gibi ekim-kasım aylarında başlar; ağaçlar daha erken, meyve yeşilken de hasat edilebilir. Çeşide göre hasat zamanı değişir: Star Ruby kasım-aralık, Marsh Seedless ise ocak ayı ortası ile mart ayı başında hasat edilir. Hasat açık, kuru, güneşli ve ılık havalarda; meyve üzerindeki çiy ve kırağı kuruduktan sonra, temizlenip ilaçlanmış makasla saplar uzun bırakılarak yapılır. Olgunluğun tespitinde usare oranı, şeker, asitlik ve meyve kabuk rengi göz önüne alınır.
Greyfurt yetiştiriciliğinde başlıca Uçkurutan hastalığı, Gövde zamklanması ve kahverengi meyve çürüklüğü, Mavi ve yeşil küf, Turunçgillerde alternaria yanıklık hastalığı, Turunçgil gözenek viroidi, Çinko noksanlığı (fizyolojik) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
