Menü
Frambuaz (Rubus idaeus), gülgiller familyasından, üzümsü meyveler grubunda yer alan çok yıllık bir çalı bitkisinin kırmızı ile koyu pembe tonlarındaki aromatik meyvesidir. Türkiye'de böğürtlen, ahududu ve benzeri diğer üzümsü meyvelerle birlikte anılır ve halk arasında ahududu ile çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Yüksek C vitamini, antioksidan ve lif içeriğiyle öne çıkan frambuaz, hem taze tüketilir hem de reçel, marmelat, meyve suyu, dondurma, pasta süslemesi ve dondurulmuş ürün olarak gıda sanayisinde değerlendirilir. Türkiye tarımında görece yeni ve niş bir ürün olan frambuaz, son yıllarda katma değeri yüksek alternatif tarım ürünü arayan üreticiler için çekici hale gelmiştir. Serin ve nemli iklim isteği nedeniyle belirli bölgelerde yoğunlaşmıştır. Küçük alanlarda dahi yüksek gelir sağlama potansiyeli, soğuk hava depolama ve dondurma teknolojileriyle birleşince frambuaz, üzümsü meyve üretiminin gelişen bir kolu olarak Türkiye mutfağında ve ihracat gündeminde giderek daha görünür bir yer edinmektedir.
Frambuaz, serin yazları ve yeterli nemi olan bölgeleri sever; aşırı sıcak ve kurak koşullardan olumsuz etkilenir. Türkiye'de üretim ağırlıklı olarak Marmara Bölgesi ve Batı Karadeniz'de, özellikle Bursa ve çevre ilçelerinde, Sakarya, Bolu, Düzce ve Yalova gibi illerde yoğunlaşmıştır. Bu yörelerin ılıman ve nemli iklimi, üzümsü meyve yetiştiriciliğine uygunluk gösterir. Ege ve Karadeniz'in yüksek rakımlı, serin kesimlerinde de küçük ölçekli bahçeler kurulmaktadır. Frambuaz üretimi genellikle küçük aile işletmeleri ve alternatif ürün arayan bahçeciler tarafından sınırlı alanlarda yapılır; büyük ölçekli tek tip plantasyonlar Türkiye'de yaygın değildir. Bölge seçiminde kış soğuklama ihtiyacının karşılanması, ilkbahar geç donlarından korunma ve sulama imkânı belirleyicidir.
Frambuaz çok yıllık bir bitki olup dikimden sonra genellikle ikinci yıldan itibaren ürün vermeye başlar ve bakım koşullarına göre birçok yıl verim sürdürür. Verim; çeşide, iklime, sulama, gübreleme ve budama gibi bakım işlemlerine bağlı olarak dekar başına belirgin biçimde değişebilir. Bu nedenle kesin bir ortalama vermek yerine, verimin uygulanan tarım tekniğine ve çeşidin niteliğine göre değiştiğini belirtmek daha doğrudur. İyi bakılan, damla sulama ve düzenli budama uygulanan bahçelerde birim alandan alınan ürün miktarı, ihmal edilen bahçelere göre önemli ölçüde artar. Güncel ve bölgesel verim değerleri için TAGEM yayınları ve TÜİK bitkisel üretim istatistikleri esas alınmalıdır.
Frambuazın önemli bir kısmı iç pazarda taze meyve olarak, ayrıca reçel, meyve suyu, dondurulmuş meyve ve pastane ürünlerinin hammaddesi olarak tüketilir. Dayanıksız ve çabuk bozulan bir ürün olması nedeniyle soğuk zincir, hızlı pazarlama ve dondurarak saklama ticarette belirleyicidir; dondurulmuş frambuaz, taze ürüne göre daha geniş bir zaman aralığında değerlendirilme imkânı sunar. Katma değeri yüksek bir ürün olduğu için üreticiye görece iyi gelir bırakabilir. Dünya genelinde frambuaz ve diğer üzümsü meyvelerde ticaret canlıdır; Türkiye hem taze hem işlenmiş ürünlerde iç talebi karşılamakta, kısıtlı da olsa dış ticarete konu olmaktadır. Güncel ihracat ve ithalat rakamları için Ticaret Bakanlığı ve TÜİK dış ticaret verileri esas alınmalıdır.
Halk arasında frambuaz ve ahududu çoğu zaman aynı anlamda kullanılır; her ikisi de Rubus cinsine ait, üzümsü meyveler grubunda yer alan benzer bitkilerdir. Bölgeye göre isimlendirme değişebilir, ancak botanik olarak yakın akraba ve benzer özelliklere sahip meyvelerdir.
Frambuaz serin ve nemli iklimi sever; aşırı sıcak, kurak ve rüzgârlı koşullardan olumsuz etkilenir. Kışın belirli bir soğuklama ihtiyacı olmakla birlikte ilkbahar geç donları çiçek ve meyveye zarar verebilir. Bu nedenle Marmara ve Batı Karadeniz'in ılıman, nemli yöreleri üretim için daha uygundur.
Frambuaz çok yıllık bir bitkidir ve genellikle dikimden sonra ikinci yıldan itibaren ürün vermeye başlar. Düzenli budama, gübreleme ve sulama ile bahçe uzun yıllar verimli kalabilir. Yaşlanan sürgünlerin budanması ve yeni sürgünlerin desteklenmesi verimin sürekliliği için önemlidir.
Frambuaz ince kabuklu, yumuşak ve dayanıksız bir meyve olduğu için hasattan sonra çabuk bozulur. Bu nedenle soğuk zincir, hızlı pazarlama ve dikkatli ambalajlama büyük önem taşır. Uzun süreli saklama için en yaygın yöntem dondurmaktır; dondurulmuş frambuaz gıda sanayisinde ve pastacılıkta geniş biçimde kullanılır.
Frambuaz katma değeri yüksek, niş bir üründür ve küçük alanlarda dahi iyi bakım koşullarında görece yüksek gelir sağlayabilir. Ancak dayanıksızlığı, işçilik yoğunluğu ve pazarlama gerekliliği göz önünde bulundurulmalıdır. Yatırım öncesinde bölgeye uygunluk, pazar ve soğuk hava imkânı değerlendirilmelidir.
Frambuaz, genellikle ilkbahar aylarında ekilmesi önerilir. Toprak sıcaklığının 10-15 derece arasında olduğu dönem, ekim için en uygun zamandır.
Frambuazlar, ekimden yaklaşık 1-2 yıl sonra hasat edilmeye başlanır. Meyveler, genellikle yaz aylarında, tam olgunlaştıklarında toplanmalıdır.
Frambuaz, iyi drene edilmiş, organik maddece zengin toprakları sever. Ilıman iklimlerde daha iyi verim alırken, aşırı sıcak veya soğuk iklimlerde zorluk yaşayabilir.
Frambuaz, düzenli sulama gerektiren bir bitkidir. Toprağın nem durumuna göre her hafta veya 10 günde bir sulama yapılması önerilir.
Frambuaz çeşitleri arasında 'Heritage', 'Tulameen' ve 'Caroline' gibi popüler olanlar bulunmaktadır. Her çeşidin farklı tat ve verim özellikleri vardır.
Frambuazda sık görülen hastalıklar arasında külleme ve kök çürüklüğü bulunur. Ayrıca, böcekler arasında frambuaz sineği ve yaprak biti de zararlıdır.
Frambuaz bitkileri, kış sonunda veya erken ilkbaharda budanmalıdır. Kuruyan ve zayıf sürgünlerin kesilmesi, bitkinin sağlıklı büyümesine yardımcı olur.
Frambuaz meyveleri, serin ve kuru bir yerde, buzdolabında saklanmalıdır. Taze olarak tüketilmesi önerilir; aksi takdirde kısa sürede bozulabilir.
Frambuaz, hem serada hem de açık alanda yetiştirilebilir. Sera ortamı, iklim koşullarından bağımsız bir yetiştirme imkanı sunarken, açık alan doğal tozlaşmayı destekler.
Frambuaz, aynı alanda birden fazla sezon yetiştirilmemelidir. Diğer meyve veya sebzelerle dönüşümlü olarak ekim yapılması, toprak sağlığını korur.
Frambuaz verimi, çeşide, iklim koşullarına ve bakım şartlarına göre değişir. Düzenli bakım ve uygun iklim koşulları, verimi artıran faktörlerdir.
Frambuazı organik olarak yetiştirmek için kimyasal gübre ve ilaç kullanmaktan kaçınılmalıdır. Organik malç ve doğal gübreler kullanmak, sağlıklı bir büyüme sağlar.
Hasat sonrası frambuazlar, hemen tüketilmezse düzgün bir şekilde paketlenmelidir. Yüksek sıcaklıklardan korunarak, serin bir ortamda saklanmalıdır.
Frambuaz, genellikle arılar ve diğer polinatörler tarafından tozlaşır. Doğal polinatörlerin varlığı, meyve verimini artırır.
Frambuaz, soğuk havalara karşı bir dereceye kadar dayanıklıdır ancak aşırı don olayları bitkiye zarar verebilir. Koruma önlemleri almak, soğuk havalarda önemlidir.
Kaynak: TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel frambuaz ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Frambuaz Frambuaz Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
