Ayva Çeşitleri Nelerdir?

Ayva çeşitleri

Ayva, Türkiye'nin hemen her bölgesinde yetişen, sonbaharda olgunlaşan ve tüylü kabuğuyla kendine özgü bir meyvedir. Ülkemiz dünyanın önde gelen ayva üreticilerinden biridir ve bu zenginlik çok sayıda yerel çeşit ve seçilmiş klonla kendini gösterir. Ayvada çeşit ayrımı en çok meyve şekline göre yapılır: elmaya benzeyen yuvarlak formda olanlara genellikle "elma ayvası", armut gibi uzunca boyunlu olanlara ise "armut ayvası" denir. Bunun yanında bazı çeşitler taze sofralık olarak, bazıları ise reçel, tatlı ve ayva balı yapımında öne çıkar. Çeşitler arasında meyve iriliği, etin gevrekliği, kabuk rengi (açık sarıdan koyu altın sarısına), aroma yoğunluğu ve ekşilik-tatlılık dengesi belirgin farklar gösterir. Şeker oranı yüksek, düşük asitli olanlar çiğ tüketime daha uygunken; sert etli, aromatik ve mayhoş olanlar pişirildiğinde kırmızıya döndüğü için tatlıcılıkta tercih edilir. Bölgesel olarak Ege (özellikle Uşak Eşme), Marmara, İç Anadolu ve Akdeniz kendi öne çıkan ayva tiplerini yetiştirir. Aşağıda Türkiye'de gerçekten yetiştirilen ve araştırma enstitülerince tanımlanmış başlıca ayva çeşitlerini bulabilirsiniz.

Başlıca Ayva Çeşitleri

Ekmek Ayvası

Türkiye'de en yaygın yetiştirilen çeşitlerden biridir. Meyveleri çok iri, yuvarlakça ve dolgun etlidir; adını bu ekmek gibi iri yapısından alır. Verimi yüksek olduğundan hem taze tüketimde hem de reçel ve tatlıda tercih edilir.

Limon Ayvası

Kabuk rengi parlak açık sarı olduğu ve limona benzediği için bu adı almıştır. Meyvesi orta-iri, aroması belirgin ve hoş kokuludur. Etli yapısı pişince güzel kırmızıya döndüğünden ayva tatlısı için çok kullanılır.

Şeker Gevrek Ayvası

Meç ayvası olarak da bilinir. Diğer çeşitlere göre şeker oranı yüksek, asitliği düşük ve eti gevrek olduğu için çiğ olarak yenmeye en uygun ayvalardandır. Sofralık tüketimde ağız buruşturmayan yumuşak tadıyla ayrışır.

Eşme Ayvası

Uşak'ın Eşme ilçesiyle özdeşleşmiş, coğrafi işaretli bir çeşittir. İri meyveleri, koyu sarı kabuğu ve güçlü kendine has aromasıyla tanınır. Yüksek rakımlı Ege koşullarında yetiştiği için dokusu sıkı ve dayanıklıdır.

Kalecik Ayvası

İç Anadolu'da, özellikle Ankara Kalecik yöresinde yetişen yerel bir çeşittir. Meyveleri orta iriliktedir ve mayhoş, aromatik bir tada sahiptir. Serin bölge koşullarına uyum sağlamış geç olgunlaşan bir tiptir.

Bardak Ayvası

Adını armut gibi uzunca, boyunlu ve bardağı andıran meyve şeklinden alır. Sert etli ve aromatiktir; pişirildiğinde kırmızı renk aldığı için tatlılık ve pekmez-ayva balı yapımında değerlendirilir.

Havran Ayvası

Balıkesir'in Havran yöresine bağlı yerel bir çeşittir. Meyveleri iri, kabuğu tüylü ve altın sarısıdır. Marmara ve Ege geçiş kuşağında verimli yetişen, hem sofralık hem işleme için kullanılan bir tiptir.

Gökçe Ayvası

Seçme yoluyla öne çıkarılmış klonal bir çeşittir. Meyveleri düzgün, iri ve dolgun etlidir; aroması dengelidir. Ağaç gelişimi ve verim düzenliliği açısından bahçe kurulumunda tercih edilen tiplerdendir.

Boğazpınar Ayvası

Mersin-Tarsus çevresinden seçilmiş yerel bir Akdeniz çeşididir. Daha ılıman iklime uyumludur ve nispeten erken olgunlaşır. Meyveleri iri, aromatik olup taze tüketim ve işlemede kullanılır.

Portakal Ayvası

Yuvarlak, portakalı andıran tıknaz meyve şekli nedeniyle bu adla anılan elma tipi bir ayvadır. Eti sıkı ve mayhoştur; pişince koyu kırmızıya döner, bu yüzden geleneksel ayva tatlısında sık kullanılır.

İzmir Ayvası

Ege Bölgesi'nde, özellikle İzmir çevresinde yetiştirilen iri meyveli bir tiptir. Sarı kabuklu, aromatik ve verimlidir. Bölgenin ılıman ikliminde erkenden olgunlaşarak pazara girer.

Sıkça Sorulan Sorular

Çiğ yemek için en tatlı ayva çeşidi hangisidir?

Şeker gevrek (Meç) ayvası şeker oranı yüksek, asitliği düşük ve gevrek etli olduğu için çiğ tüketime en uygun çeşit olarak öne çıkar. Bunun yanında Limon ayvası da aroması nedeniyle sofralık olarak sevilir.

Ayva tatlısı ve reçel için hangi çeşit tercih edilmelidir?

Sert etli, aromatik ve mayhoş çeşitler pişerken güzel kırmızı renk aldığı için tatlı ve reçelde daha başarılı sonuç verir. Ekmek ayvası, Bardak ayvası ve Portakal ayvası bu amaçla en çok kullanılan tiplerdir.

Elma ayvası ile armut ayvası arasındaki fark nedir?

Fark temelde meyve şeklidir. Yuvarlak, tıknaz formdaki çeşitlere elma ayvası (örneğin Portakal ayvası), armut gibi uzun boyunlu olanlara ise armut ayvası (örneğin Bardak ayvası) denir. Tat ve kullanım da buna göre değişebilir.

Eşme ayvasını özel kılan nedir?

Eşme ayvası Uşak'ın Eşme ilçesinde yetişir ve coğrafi işaretle tescillenmiştir. Yüksek rakımlı serin iklimde yetiştiği için iri, koyu sarı, sıkı dokulu ve güçlü aromalı olmasıyla tanınır.

Kaynak: Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı). Çeşit özellikleri bölge ve koşullara göre değişebilir.

Ayva almak veya satmak mı istiyorsunuz?

Aradığınız ayva çeşidini Harman üzerinde bulun ya da ürününüzü ücretsiz ilan verin.

Satılık Ayva İlanları Ayva Üreticileri Ayva Fiyatları Ayva Yetiştiriciliği Tüm Ayva Bilgileri