Menü
Zencefil ekiminde bilinmesi gereken ilk şey, bu bitkinin tohumla değil gözlü rizom parçalarıyla, yani sürgün vermeye hazır kök gövde dilimleriyle çoğaltıldığıdır. Bu yüzden zencefilde ekim yerine dikim demek daha doğrudur. Dikim zamanını belirleyen en önemli etken sıcaklıktır; zencefil tropik kökenli olduğu için soğuğa ve dona son derece duyarlıdır ve toprak yeterince ısınmadan dikilen rizomlar çürür veya sürmez. Türkiye koşullarında dikim, ilkbahar başında toprak ısındıktan sonra, kabaca Şubat sonundan Mayıs ortasına kadar uzanan dönemde yapılır. Isıtmalı sera ya da örtü altı imkânı varsa mevsim öne çekilebilir ve daha erken başlanabilir; bu da zencefilin Türkiye'de neden ağırlıklı olarak sera koşullarında üretildiğini açıklar. Dikim penceresini doğru seçmek, bitkinin uzun gelişme süresini sıcak ve don riski geçmiş bir döneme denk getirmek açısından kritiktir. Bu yazıda zencefilin ne zaman ve nasıl dikileceğini ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Zencefil dikimi için belirleyici olan toprak sıcaklığıdır; rizomların sürmesi için toprağın kalıcı olarak ısınması ve don riskinin tamamen geçmiş olması gerekir. Türkiye koşullarında açık alan ya da ısıtmasız örtü altı dikimi genellikle ilkbahar başında, Şubat sonundan Mayıs ortasına kadar uzanan dönemde yapılır; tarla koşulunda ilkbahar geç donları geçtikten sonra, çoğu yörede Mart ve sonrasında dikim öne çıkar. Akdeniz kıyı kuşağı gibi kışı ılıman geçen yörelerde dikim daha erken başlayabilirken, iç ve yüksek bölgelerde don riski uzun sürdüğü için beklemek gerekir. Isıtmalı serada ise sıcaklık kontrol altında tutulabildiğinden mevsim öne çekilir ve daha erken dikim mümkün olur. Zencefilin gelişme süresi uzun olduğundan, dikimin sıcak dönemin başına denk getirilmesi, bitkinin soğuklar gelmeden rizomlarını yeterince geliştirebilmesi için önemlidir. Bu nedenle Türkiye'de ticari üretim büyük ölçüde sera ve örtü altı koşullarında yürütülmektedir.
Zencefil tohumla değil, üzerinde sağlıklı göz, yani sürgün tomurcuğu bulunan rizom parçalarıyla dikilir. Dikim için seçilen rizom dilimlerinin en az bir iki canlı göz taşıması ve sağlıklı, çürüksüz olması gerekir; her parça birkaç santimetre uzunluğunda olacak şekilde ayrılır. Rizomlar gözleri yukarı bakacak şekilde, yaklaşık birkaç santimetre, genellikle 4 ila 6 santimetre derinliğe yerleştirilir ve üzeri ince bir toprak tabakasıyla örtülür. Sıra arası ve sıra üzeri mesafe çoğunlukla 20 ila 25 santimetre dolayında ayarlanır. Zencefil rizom yapısı nedeniyle gevşek, organik maddece zengin ve drenajı iyi toprakları sever; suyu tutan ama göllendirmeyen, havalanması iyi bir tohum yatağı çürümeyi önler. Dikimden önce toprağın iyi işlenip kabartılması, rizomların rahat sürmesine yardımcı olur. Sera ve örtü altı dikiminde sıcaklık ve nem daha kolay kontrol edilebildiği için çıkış daha düzenli olur.
Zencefil tohumla çoğaltılmaz. Dikim, üzerinde canlı göz, yani sürgün tomurcuğu bulunan rizom, yani kök gövde parçalarıyla yapılır. Her parçanın en az bir iki sağlıklı göz taşıması ve çürüksüz olması gerekir.
Dikim genellikle ilkbahar başında, toprak ısındıktan sonra Şubat sonundan Mayıs ortasına kadar olan dönemde yapılır. Açık alanda ilkbahar geç donları geçtikten sonra, çoğu yörede Mart ve sonrasında dikilir. Isıtmalı serada bu dönem öne çekilebilir.
Zencefil tropik kökenli olduğu için soğuğa ve dona çok duyarlıdır ve uzun bir gelişme süresine ihtiyaç duyar. Isıtmalı sera, sıcaklık ve nemi kontrol altında tutarak dikimin erken yapılmasını ve don riskinin ortadan kalkmasını sağladığı için Türkiye'de üretim büyük ölçüde örtü altında yürür.
Rizom parçaları gözleri yukarı bakacak şekilde yaklaşık 4 ila 6 santimetre derinliğe yerleştirilip ince bir toprak tabakasıyla örtülür. Sıra arası ve üzeri mesafe genellikle 20 ila 25 santimetre dolayında tutulur.
Kaynak: Habertürk - Zencefil Yetiştiriciliği ve Devlet Desteği. Ekim ve dikim zamanları çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Ekim dönemi öncesinde Harman üzerinde güncel zencefil ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Zencefil İlanları Zencefil Üreticileri Zencefil Yetiştiriciliği Tüm Zencefil BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
