Menü
Kısaca: Şubat ayında ılıman bölgelerde bakla, bezelye, ıspanak, roka, tere, turp, havuç, pancar, maydanoz, dereotu, marul, sarımsak ve arpacık soğanı ekilebilir, patates dikimine başlanabilir, örtü altında sıcak sebze fideleri hazırlanabilir, toprak donmuyorsa meyve fidanı dikilebilir. Şubat, kış ile ilkbahar arasındaki geçiş ayıdır ve ekim takvimi özellikle rakıma göre değişir. Kıyı bölgelerinde toprak yavaş yavaş ısınırken, iç ve doğu bölgelerde don riski devam eder. Bu nedenle erken davranmak yerine toprak tavını, gece sıcaklıklarını ve uzun vadeli hava durumunu izlemek gerekir. Bu rehberde şubat açık alan ekimlerini, sera çalışmalarını, ilkbahar fidelerini, fidan dikimini ve geç dona karşı korunmayı bölgesel koşullarla birlikte anlatıyoruz.
Şubat, günlerin uzamaya başladığı ancak kışın henüz bitmediği bir geçiş dönemidir. Kıyı kesimlerinde toprak sıcaklığı yükselmeye yönelir ve serin sever tohumların çimlenmesi için daha uygun pencereler oluşur. Buna karşılık iç, doğu ve yüksek rakımlı alanlarda kar örtüsü, toprak donu ve geç don tehlikesi devam edebilir. Şubat ekiminde en önemli ölçüt takvim günü değil, toprağın işlenebilir tavda olmasıdır. Çok ıslak toprakta işleme yapmak sıkışma oluşturur; çok soğuk toprağa atılan tohum ise uzun süre çıkış bekleyebilir. Hafif yapılı, güneş alan ve suyu iyi süzen parseller ilk işlenecek alanlardır. Ağır topraklarda birkaç gün sabretmek, aceleyle yapılan ekimden daha iyi sonuç verir. Bu ayda mevcut kışlık sebzeler canlanmaya başlar, yabancı otlar da görünür hale gelir. Parseli düzenli gözlemlemek, su birikintilerini uzaklaştırmak ve ekim sırasını belirlemek önemlidir. Şubatın sonunda görülen bahar havası aldatıcı olabilir; hassas türler için gece sıcaklıkları hâlâ belirleyicidir.
Akdeniz, Ege ve Marmara’nın ılıman alanlarında şubat, bakla ve bezelye ekimi için uygun bir dönemdir. Ispanak, roka, tere, turp, havuç, pancar, maydanoz, dereotu ve marul da toprak tavı uygunsa doğrudan ekilebilir. Havuç ve pancarda taşsız, ince hazırlanmış tohum yatağı düzgün kök oluşumu için önem taşır. Sarımsak ve arpacık soğanı dikimi, özellikle kışın çok sert geçmediği yerlerde sürdürülebilir. Akdeniz’in alçak ovaları ile Ege kıyılarında erkenci patates dikimine şubat sonuna doğru başlanabilir; don riski bulunan alanlarda tarih ertelenmelidir. Önceden yetiştirilmiş marul, soğan, pırasa, lahana, brokoli ve karnabahar fideleri de ılıman günlerde dikilebilir. İç Anadolu’da açık alan ekimi yalnızca çok korunaklı ve erken ısınan mikroklimalarda sınırlı düşünülmelidir. Doğu Anadolu’da ise çoğu yerde şubat ekimi için erkendir. Ekimden sonra kuvvetli yağış olasılığı varsa yüzey kabuk bağlamasını ve su birikmesini izlemek gerekir. Tohumları gereğinden derine koymak, soğuk toprakta çıkışı daha da geciktirir.
Şubat, sera ve alçak tünellerde üretim planının genişlediği aydır. Marul, roka, ıspanak, tere, pazı, maydanoz, dereotu, turp ve taze soğan ekimleri devam eder. Kışlık yapraklıların hasadı sürerken boşalan yataklara yeni parti ekim yapılabilir. Ilıman bölgelerde sera içinde domates, biber, patlıcan, hıyar ve kabak fideleri büyütülmeye başlanır; bunların açık alana dikim zamanı bölgenin son don tarihine göre daha sonra gelir. Şubat güneşi sera içini hızla ısıtabileceğinden öğle saatlerinde havalandırma önemlidir. Gece ise sıcaklık düşer; genç fideler için iç örtü kullanımı faydalı olabilir. Sulamayı hava koşuluna göre ayarlayın, bitkinin yaşına ve toprağın nemine bakmadan sabit düzen uygulamayın. Hastalıklı veya zayıf görünen fideleri sağlamların arasında tutmamak, sera içindeki gelişim düzenini korur. Dikimden önce yatakların drenajını, örtünün gerginliğini ve havalandırma açıklıklarını kontrol edin. Örtü altındaki erken ürün heyecanı, aşırı sık dikim veya gereksiz erken dışarıya çıkarma kararına dönüşmemelidir.
Şubat, ilkbahar ve yaz sebzeleri için fide hazırlığının ana aylarından biridir. Isıtılan veya sıcaklığı dengeli tutulan seralarda domates, biber, patlıcan, hıyar, kabak ve kavun gibi sıcak seven türlerin tohumları ekilebilir. Bu türlerin her biri farklı hızda büyür; biber ve patlıcan genellikle daha uzun fide dönemi isterken kabakgiller daha hızlı gelişir. Bu nedenle tüm tohumu aynı gün ekmek yerine hedef dikim tarihine göre sıralama yapmak gerekir. Isıtmasız seralarda ve serin iç mekânlarda marul, lahana, brokoli, karnabahar, pırasa, soğan ve pazı fideleri daha güvenli seçeneklerdir. Fidelerin uzamasını önlemek için yeterli ışık, uygun mesafe ve düzenli hava hareketi gerekir. Kaplarda su birikmesi kökleri zayıflatır; altı delikli kap ve süzdürücü harç kullanın. Çıkış yapan fideleri doğrudan sert güneşe veya gece soğuğuna çıkarmayın. Dikim yaklaşırken fideleri kademeli biçimde dış koşullara alıştırmak, şaşırtma sonrasındaki strese karşı dayanıklılık sağlar. Fide üretiminde miktarı, dikilecek gerçek alan ve planlanan ekim nöbetiyle uyumlu tutmak da önemlidir.
Şubat, toprak donunun çözüldüğü yörelerde çıplak köklü meyve fidanı dikiminin son uygun dönemlerinden biridir. Ilıman bölgelerde yaprak döken türlerin tomurcukları uyanmadan dikimi tamamlamak yararlıdır. Elma, armut, ayva, erik, kiraz, vişne, şeftali, kayısı, ceviz ve üzüm için bahçe kurulurken toprağın derinliği, drenajı, rüzgâr durumu ve ilkbahar geç don riski değerlendirilmelidir. Fidanı çukura yerleştirirken kökleri kıvırmayın; kökler doğal biçimde yayılmalıdır. Aşı noktasının toprak üzerinde kalması, ileride gelişim sorunlarını önlemeye yardımcı olur. Dikimden önce kökler kurumuşsa kısa süre nemlendirilir, fakat uzun süre su içinde bırakılmaz. Çukur kapatılırken taş ve iri kesekler kök çevresinden uzaklaştırılır. Dikim sonrası toprak hafifçe sıkıştırılır, ihtiyaç varsa can suyu verilir ve suyun göllenmediği kontrol edilir. İç Anadolu’nun soğuk kesimleri ile Doğu Anadolu’da don riski süren bahçelerde dikim için acele etmeyin. Çok yıllık aromatik bitkilerde de kış sonu dikimi, yalnızca toprak işlenebilir ve fazla suyu uzaklaştırabiliyorsa uygulanmalıdır.
Akdeniz’de şubat, açık alanda bakla, bezelye, yapraklılar, kök sebzeler ve erkenci patates için en hareketli aylardan biridir. Ege kıyılarında da benzer bir takvim görülür; iç kesimlerde ise gece donu nedeniyle patates ve hassas fide dikimleri geciktirilir. Marmara’nın alçak kesimlerinde serin sever türlerin ekimi başlayabilir, ancak Trakya’nın içlerinde hava daha değişkendir. Karadeniz kıyısında ılıman sıcaklık bazı ekimlere izin verse de yağış ve ağır toprak koşulları nedeniyle yükseltilmiş yataklar önem kazanır. İç Anadolu’da şubat sonu bazı korunaklı alanlarda hazırlık dönemi olabilir, fakat açık tarlada geniş ekim için çoğu yerde erken sayılır. Doğu Anadolu’da toprak donu ve kar nedeniyle plan daha çok fide üretimi ile bahar hazırlığına yönelir. Güneydoğu Anadolu’nun alçak ovalarında ekim seçeneği daha geniştir, ancak ani soğuklar göz ardı edilmemelidir. Aynı ay içinde sahil, ova, plato ve vadi tabanı arasında belirgin farklar bulunur. Yerel sıcaklık seyri, parselin bakısı ve su tutma durumu, takvim listesinden daha güvenilir karar araçlarıdır.
Şubatta sık yapılan hata, birkaç ılık günün ardından hassas yaz sebzelerini açık tarlaya erken dikmektir. Geç don, bu fidelerde ağır zarar verebilir; güvenli dikim için bölgenin son don olasılığı dikkate alınmalıdır. Bir diğer hata, patatesi soğuk ve su tutan toprağa erkenden dikmektir. Toprak yeterince tava gelmeden yapılan dikim, çıkışı düzensizleştirir ve yumruların sağlıklı gelişimini zorlaştırır. Yağışlı parsellerde suyun toplandığı alanları belirleyin; yüzey akışını açmak ve sıra yönünü eğime uygun planlamak kök bölgesini korur. Havuç, pancar ve turp gibi küçük tohumlu türlerde toprağı fazla iri bırakmak veya tohumun üstünü kalın kapatmak çıkışı azaltır. Yeni dikilmiş fideler için uygun örtü, soğuk gecelerde koruma sağlar; gündüz havalandırma ise nemin birikmesini önler. Fidanların çevresinde su göllenmesine izin vermeyin ve rüzgârlı alanlarda destek kullanın. Şubatın iyi sonucu, erkencilik uğruna risk almakla değil, toprağın hazır oluşunu ve bölgesel hava koşullarını izleyerek adım adım ilerlemekle alınır.
Ocak · Şubat · Mart · Nisan · Mayıs · Haziran · Temmuz · Ağustos · Eylül · Ekim · Kasım · Aralık
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni