Barbunya Yetiştiriciliği

Barbunya yetiştiriciliği

Barbunya (Phaseolus vulgaris), ülkemizde hem taze tane hem de kuru tane üretimi için yaygın olarak yetiştirilen bir baklagildir. Baklagil olması sayesinde kök bölgesindeki bakterilerle havanın azotunu toprağa bağlayabilir; bu özellik onu münavebe (ekim nöbeti) programlarında değerli kılar. Türkiye'de barbunya üretiminde Niğde ve çevresi (Ovacık, Çamardı gibi ilçeler) önemli bir yere sahiptir. Barbunya ılık iklim ister, dona duyarlıdır ve iyi drene olan, humusça zengin topraklarda yüksek verim verir.

Ekim zamanı ve tohum

Barbunya ilkbaharda, don tehlikesi geçtikten ve toprak yeterince ısındıktan sonra ekilir. Toprak sıcaklığının ortalama 12 ila 15 dereceye ulaştığı dönem uygundur; bu genellikle nisan sonu ile mayıs başına denk gelir. Erken ekimde soğuk ve nemli toprak çimlenmeyi olumsuz etkileyebilir.

Barbunya doğrudan tohumdan (tane) ekilir; fide yapılmaz. Ekimde sertifikalı ve sağlıklı tohum kullanılması, çıkış ve verim için önemlidir. Bodur çeşitler sıraya, sırık çeşitler ise ocak usulü ve herek yanına ekilir.

Gübreleme

Barbunya baklagil olduğu için kendi azotunun bir kısmını havadan bağlayabilir; bu nedenle aşırı azotlu gübreleme gereksizdir ve bitkiyi tane yerine yaprak gelişimine yönlendirebilir. Fosfor ve potasyum ihtiyacı toprak analizine göre karşılanır. Gübreleme, toprak analizi ve tarım danışmanı önerisine göre planlanmalıdır.

Sulama ve hasat

Barbunya düzenli ve dengeli sulama ister; özellikle çiçeklenme ve bakla bağlama döneminde su eksikliği verimi düşürür. Damla sulama, su kullanımını verimli kılar ve yaprakların ıslanmasını önleyerek mantari hastalık riskini azaltır. Aşırı sulamadan ve tabanda su birikmesinden kaçınılmalıdır.

Taze tane üretiminde barbunya, ekimden yaklaşık 70 ila 90 gün sonra, baklalar dolgunlaştığında elle hasat edilir. Kuru tane üretiminde ise baklalar tarlada tam olgunlaşıp kuruyana kadar beklenir, ardından hasat ve harman yapılır. Taze barbunya hasadı, tanenin gevrek ve dolgun olduğu dönemde kademeli olarak sürdürülür.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar
Zararlılar
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Barbunya Yetiştiriciliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Barbunya ne zaman ekilir veya dikilir?

Barbunya ilkbaharda, don tehlikesi geçtikten ve toprak yeterince ısındıktan sonra ekilir. Toprak sıcaklığının ortalama 12 ila 15 dereceye ulaştığı dönem uygundur; bu genellikle nisan sonu ile mayıs başına denk gelir. Erken ekimde soğuk ve nemli toprak çimlenmeyi olumsuz etkileyebilir.

Barbunya nasıl gübrelenir?

Barbunya baklagil olduğu için kendi azotunun bir kısmını havadan bağlayabilir; bu nedenle aşırı azotlu gübreleme gereksizdir ve bitkiyi tane yerine yaprak gelişimine yönlendirebilir. Fosfor ve potasyum ihtiyacı toprak analizine göre karşılanır. Gübreleme, toprak analizi ve tarım danışmanı önerisine göre planlanmalıdır.

Barbunya yetiştiriciliğinde sulama nasıl yapılır?

Barbunya düzenli ve dengeli sulama ister; özellikle çiçeklenme ve bakla bağlama döneminde su eksikliği verimi düşürür. Damla sulama, su kullanımını verimli kılar ve yaprakların ıslanmasını önleyerek mantari hastalık riskini azaltır. Aşırı sulamadan ve tabanda su birikmesinden kaçınılmalıdır.

Barbunya ne zaman hasat edilir?

Taze tane üretiminde barbunya, ekimden yaklaşık 70 ila 90 gün sonra, baklalar dolgunlaştığında elle hasat edilir. Kuru tane üretiminde ise baklalar tarlada tam olgunlaşıp kuruyana kadar beklenir, ardından hasat ve harman yapılır. Taze barbunya hasadı, tanenin gevrek ve dolgun olduğu dönemde kademeli olarak sürdürülür.

Barbunya yetiştiriciliğinde hangi hastalık ve zararlılar görülür?

Barbunya yetiştiriciliğinde başlıca Fasulye antraknozu (Colletotrichum), Bakteriyel yanıklık görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Antalya İl Müdürlüğü (bağlantı). Hastalık ve zararlı mücadelesi için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Diğer Yetiştiricilik Rehberleri

Buğday Yetiştiriciliği Kanola Yetiştiriciliği Ispanak Yetiştiriciliği Böğürtlen Yetiştiriciliği Kereviz Yetiştiriciliği Bamya Yetiştiriciliği Ihlamur Yetiştiriciliği Biberiye Yetiştiriciliği Kivi Yetiştiriciliği Kiraz Yetiştiriciliği Havuç Yetiştiriciliği Greyfurt Yetiştiriciliği

Barbunya alıcı ve satıcıları Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Barbunya Çeşitleri Tüm Barbunya Bilgileri Tarım Araçları