Menü
Fiğ, baklagiller familyasından (Fabaceae), Vicia cinsine ait tek yıllık bir yem bitkisidir. Türkiye tarımında en çok adi fiğ (Vicia sativa), tüylü fiğ (Vicia villosa) ve Macar fiği (Vicia pannonica) türleri yetiştirilir. Kaba yem üretiminde önemli bir yer tutan fiğ, hem otu hem de tanesi için ekilir; yeşil ot, kuru ot ve silaj olarak hayvan beslemede kullanılır. Baklagil olması nedeniyle kök nodüllerindeki bakteriler aracılığıyla havanın azotunu toprağa bağlar, bu yönüyle toprağı iyileştirir ve kendinden sonra ekilecek ürüne azot bırakır. Bu özelliği fiği ekim nöbeti (münavebe) sistemlerinin vazgeçilmez bir üyesi yapar. Çoğunlukla arpa, yulaf, buğday gibi tahıllarla karışık ekilerek yatmaya karşı desteklenir ve daha dengeli, protein bakımından zengin bir yem elde edilir. Türkiye hayvancılığının kaliteli kaba yem açığı düşünüldüğünde, fiğ tarımı yem bitkileri destekleri kapsamında teşvik edilen, ekonomik ve tarımsal açıdan stratejik bir üründür. Ayrıca yeşil gübre bitkisi olarak da toprağa karıştırılır.
Fiğ, Türkiye'nin hemen her bölgesinde yetiştirilebilen, iklim istekleri bakımından esnek bir bitkidir. Serin ve nemli koşulları sever; kışa dayanıklı türleri (tüylü fiğ, Macar fiği) sonbaharda ekilerek kışı geçirir. Adi fiğ ise daha çok ılıman bölgelerde kışlık, sert kışların görüldüğü yerlerde ise yazlık ekilir. Başlıca üretim İç Anadolu (Konya, Ankara, Yozgat, Sivas, Kayseri), Ege (İzmir, Manisa, Denizli), Marmara, Akdeniz ve Geçit bölgelerinde yoğunlaşır. İç Anadolu'da tahıl tarımıyla birlikte ekim nöbetinde geniş yer bulur; nadas alanlarının değerlendirilmesinde önemlidir. Fiğ, iyi drene olan, tınlı ve killi tınlı topraklarda en yüksek verimi verir; hafif asidik ile hafif alkali topraklara uyum sağlar. Aşırı asidik, çorak ve taban suyu yüksek topraklardan hoşlanmaz. Kışlık ekimlerde don zararına dayanıklı türlerin seçilmesi, sıcak ve kurak bölgelerde ise sulama imkânı bölge uygunluğunu belirleyen temel etkenlerdir.
Fiğde verim; türe, ekim şekline (saf ya da tahılla karışık), ekim zamanına, toprak ve iklim koşullarına göre önemli ölçüde değişir. Yeşil ot verimi genellikle dekara yaklaşık 1500 ile 3500 kg, kuru ot verimi ise yaklaşık 300 ile 700 kg aralığında değişebilir. Tane (tohum) için yapılan üretimde dekara verim çoğunlukla yaklaşık 100 ile 200 kg dolaylarındadır. Sulanan, iyi hazırlanmış ve gübrelenmiş koşullarda bu değerler üst sınırlara yaklaşırken, kuru ve zayıf topraklarda düşer. Verimi etkileyen başlıca etkenler; uygun tür ve çeşit seçimi, ekim zamanı ve sıklığı, tahılla karışık ekimde karışım oranı, toprak hazırlığı, yabancı ot kontrolü, kışa dayanıklılık, biçim zamanı (çiçeklenme başlangıcı otda kalite için idealdir) ve yeterli nem/sulamadır. Baklagil olduğu için fazla azotlu gübreye ihtiyaç duymaz; ancak fosfor ve tohum aşılaması (Rhizobium) verimi artırır.
Fiğ, ağırlıklı olarak yurt içi hayvancılık sektörünün kaba yem ihtiyacını karşılamak üzere üretilir; büyükbaş ve küçükbaş hayvan beslemesinde ot, kuru ot ve silaj olarak tüketilir. Türkiye'nin kaliteli kaba yem açığı bulunması nedeniyle iç talep yüksektir ve üretimin büyük kısmı işletme içinde ya da yerel pazarda değerlendirilir. Fiğ tohumu ise hem yem katkısı olarak hem de bir sonraki yılın ekimi için tohumluk olarak ticarete konu olur. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yem bitkileri destekleme programları kapsamında fiğ ekimi teşvik edilmekte, bu da üretim alanlarının sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Dış ticarette fiğ, tahıllar gibi büyük hacimli bir ihracat ürünü değildir; ancak tohumluk ve yem amaçlı sınırlı düzeyde ihracat ve ithalat gerçekleşebilir. Ekonomik önemi yalnızca doğrudan gelirle sınırlı değildir; toprağa azot kazandırması, ekim nöbetinde toprak verimliliğini artırması ve dışa bağımlı yem giderlerini azaltması nedeniyle dolaylı katkısı da yüksektir.
Fiğ öncelikle bir yem bitkisidir. Yeşil ot, kuru ot ve silaj olarak büyükbaş ve küçükbaş hayvanların beslenmesinde kullanılır. Baklagil olduğu için toprağa azot bağlar; bu nedenle yeşil gübre bitkisi olarak toprağa karıştırılır ve ekim nöbetinde toprak verimliliğini artırmak için ekilir.
Ekim zamanı türe ve bölgeye göre değişir. Kışa dayanıklı türler (tüylü fiğ, Macar fiği) ve ılıman bölgelerde adi fiğ genellikle sonbaharda kışlık olarak ekilir. Sert kışların görüldüğü bölgelerde adi fiğ ilkbaharda yazlık ekilir. Kışlık ekim, bitkinin kış nemini kullanarak daha yüksek ot verimi vermesini sağlar.
Fiğ ince ve sarılıcı gövdesi nedeniyle tek başına ekildiğinde yatma eğilimindedir. Arpa, yulaf veya buğday gibi bir tahılla karışık ekildiğinde tahıl bitkisi fiğe destek olur, hasat ve biçim kolaylaşır. Ayrıca karışık ot, protein bakımından zengin fiğ ile enerji bakımından zengin tahılı birleştirerek daha dengeli bir yem sağlar.
Evet. Fiğ baklagil bir bitki olduğu için kök nodüllerinde bulunan Rhizobium bakterileri havanın serbest azotunu toprağa bağlar. Bu sayede hem kendi azot ihtiyacını büyük ölçüde karşılar hem de hasattan sonra toprakta azot bırakarak kendinden sonra ekilecek ürüne fayda sağlar. Tohumun bakteri ile aşılanması bu etkiyi güçlendirir.
Ot kalitesi ile verim arasında denge kurmak için fiğ genellikle çiçeklenme başlangıcında ya da alt baklaların oluşmaya başladığı dönemde biçilir. Çok erken biçimde verim düşük, çok geç biçimde ise otun sindirilebilirliği ve besin değeri azalır. Tohum üretimi amaçlanıyorsa baklaların olgunlaşması beklenir.
Fiğ, ekim sonrası yaklaşık 3-4 ay içinde hasat edilebilir. Hasat zamanı, çeşide ve iklim koşullarına göre değişir.
Fiğ, iyi drene olan ve besin maddeleri açısından zengin topraklarda yetişir. Ilıman iklimlerde en iyi verimi elde etmek mümkündür.
Fiğ, genellikle yağışlı bölgelerde sulama gereksinimi daha azdır. Kurak dönemlerde ise toprağın nem durumuna göre sulama yapılmalıdır.
Türkiye'de en çok adi fiğ, tüylü fiğ ve Macar fiği türleri yetiştirilmektedir. Her birinin farklı özellikleri ve kullanım alanları vardır.
Fiğde yaygın olarak görülen hastalıklar arasında külleme ve kök çürüklüğü yer alır. Zararlılar olarak ise fiğ böceği ve yaprak bitleri sayılabilir.
Fiğ bitkileri genellikle budama gerektirmez, ancak sağlıklı büyümeleri için düzenli bakım yapılmalıdır. Hastalık ve zararlılara karşı kontroller sık sık yapılmalıdır.
Hasat edilen fiğ, serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır. Uzun süreli saklama için iyi havalandırılan torbalarda muhafaza edilmesi önerilir.
Evet, fiğ sera ortamında da yetiştirilebilir. Ancak genellikle açık alanda daha iyi verim elde edilir.
Sera ortamında yetiştirme, iklim koşullarının kontrol edilmesini sağlar. Açık alanda ise doğal iklim etkileri ile daha dayanıklı bitkiler yetişebilir.
Fiğ, özellikle tahıllardan sonra ekilmesi önerilen bir bitkidir. Toprağın besin dengesini korumak için farklı bitkilerle rotasyon yapılmalıdır.
Fiğ verimi, çeşit, iklim ve bakım koşullarına göre değişir. Genel olarak, iyi bakım ile yüksek verim elde etmek mümkündür.
Organik fiğ yetiştiriciliğinde kimyasal gübre ve ilaçlar kullanılmaz. Bunun yerine doğal gübreler ve biyolojik mücadele yöntemleri tercih edilir.
Hasat sonrası fiğ, öncelikle kurutulmalı ve ardından saklama alanına alınmalıdır. Ayrıca, hastalık ve zararlılara karşı kontrol edilmelidir.
Fiğ, genellikle kendine tozlaşan bir bitkidir. Ancak, arılar gibi polinatörler ile daha iyi bir verim elde edilebilir.
Fiğ, soğuk havalara dayanıklıdır ve hafif don olaylarına karşı tolerans gösterebilir. Ancak, aşırı soğuk koşullarda zarar görebilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM).
Harman üzerinde güncel fiğ ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Fiğ Fiğ Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
