Çeltik Yetiştiriciliği

Çeltik, sulu tarımın en önemli ürünlerinden biri olup pirincin ham hâlidir. Toprak isteği bakımından seçici olmayan çeltik, su geçirgenliği az, derin, tınlı ve besin maddelerince zengin topraklarda daha iyi yetişir. Tuzlu toprakların ıslahında kullanılabilen ideal bitkilerden biridir.

Ekim zamanı ve tohum

Çimlenme ve fide döneminde en uygun sıcaklık 18-35 derecedir; ekim için sulama suyu sıcaklığının en az 12 derece olması gerekir. Bölge koşullarında Mayıs ayının ilk haftasından sonra ekim yapılması uygundur.

Tohumluk sertifikalı, hastalık, yabancı ot ve kırmızı çeltik tohumlarından temizlenmiş olmalıdır. Küçük daneli çeşitlerde 15 kg/da, orta daneli çeşitlerde 17-18 kg/da, iri daneli çeşitlerde 20 kg/da tohum ekilir. Metrekareye atılacak tohum 500-600 adettir. Ekim yöntemleri serpme, mibzerle ekim ve fidelemedir.

Gübreleme

Toprak tahlili sonrasında gübreleme yapılmalıdır. Azotlu gübre olarak dekara 80 kg Amonyum Sülfat önerilir; yarısı ekimle, yarısı ekimden 55-60 gün sonra veya bir kısmı ekimde, bir kısmı kardeşlenme başlangıcında ve kalanı 50-60 gün sonra uygulanır. Ekim öncesi fosforlu gübre olarak dekara 20 kg Triple Süper Fosfat (TSP) verilir. Çinko eksikliği varsa ekim öncesi 1-2 kg/da çinko sülfat veya çinko oksit kullanılır.

Önemli: Bu hesaplayıcı resmi kaynaktaki genel tavsiye aralıklarını alanla çarpar. Kesin gübre dozu mutlaka toprak analizi sonucuna, çeşide ve bölge koşullarına göre belirlenmelidir. Azot ve fosfor değerleri saf besin (N, P2O5) cinsindendir; uygulanacak gübre ürünü miktarı içeriğe göre değişir. Kesin tavsiye için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışın.

Sulama ve hasat

Su yüksekliği bitki gelişimine bağlı olarak artırılır ve maksimum gelişme döneminde 15 cm civarında tutulur. En uygun sulama suyu sıcaklığı 25-30 derecedir. Hasattan 20-30 gün önce tavalara su akışı durdurulur ve mevcut su boşaltılır. Su yetersizliğinde 3 gün sulama 2 gün su kesme şeklinde uygulama yapılabilir.

Salkımların yüzde 80'inin saman rengini aldığı, alt danelerin sert mum dönemine ulaştığı zaman hasat edilir. Bu dönemde dane rutubeti yüzde 22-24 arasındadır. Güvenli depolama için rutubet yüzde 14'ün altına düşürülmelidir.

Yaygın hastalık ve zararlılar

Hastalıklar
Zararlılar
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve zararlıları yalnızca tanıtım amacıyla anlatır; ilaç ve doz önerisi içermez. Kimyasal mücadele yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleriyle ve etiket talimatına uygun dozda yapılmalıdır. Teşhis ve uygulama için en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya reçete yazmaya yetkili kişiye danışın.

Çeltik hastalıkları ve zararlılarının belirtileri ve önlemleri için ayrıntılı rehbere bakın →

Çeltik Yetiştiriciliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çeltik ne zaman ekilir veya dikilir?

Çimlenme ve fide döneminde en uygun sıcaklık 18-35 derecedir; ekim için sulama suyu sıcaklığının en az 12 derece olması gerekir. Bölge koşullarında Mayıs ayının ilk haftasından sonra ekim yapılması uygundur.

Çeltik nasıl gübrelenir?

Toprak tahlili sonrasında gübreleme yapılmalıdır. Azotlu gübre olarak dekara 80 kg Amonyum Sülfat önerilir; yarısı ekimle, yarısı ekimden 55-60 gün sonra veya bir kısmı ekimde, bir kısmı kardeşlenme başlangıcında ve kalanı 50-60 gün sonra uygulanır. Ekim öncesi fosforlu gübre olarak dekara 20 kg Triple Süper Fosfat (TSP) verilir. Çinko eksikliği varsa ekim öncesi 1-2 kg/da çinko sülfat veya çinko oksit kullanılır.

Çeltik yetiştiriciliğinde sulama nasıl yapılır?

Su yüksekliği bitki gelişimine bağlı olarak artırılır ve maksimum gelişme döneminde 15 cm civarında tutulur. En uygun sulama suyu sıcaklığı 25-30 derecedir. Hasattan 20-30 gün önce tavalara su akışı durdurulur ve mevcut su boşaltılır. Su yetersizliğinde 3 gün sulama 2 gün su kesme şeklinde uygulama yapılabilir.

Çeltik ne zaman hasat edilir?

Salkımların yüzde 80'inin saman rengini aldığı, alt danelerin sert mum dönemine ulaştığı zaman hasat edilir. Bu dönemde dane rutubeti yüzde 22-24 arasındadır. Güvenli depolama için rutubet yüzde 14'ün altına düşürülmelidir.

Çeltik yetiştiriciliğinde hangi hastalık ve zararlılar görülür?

Çeltik yetiştiriciliğinde başlıca Çeltik Yanıklığı (Pyricularia oryzae), Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium moniliforme) görülebilir. Belirtiler ve mücadele için ruhsatlı ürün kullanılmalı, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü - Çeltik Tarımı Broşürü (bağlantı). Hastalık ve zararlı mücadelesi için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Diğer Yetiştiricilik Rehberleri

Buğday Yetiştiriciliği Çavdar Yetiştiriciliği Arpa Yetiştiriciliği Tritikale Yetiştiriciliği Yulaf Yetiştiriciliği Mısır Yetiştiriciliği Kanola Yetiştiriciliği Ispanak Yetiştiriciliği Böğürtlen Yetiştiriciliği Kereviz Yetiştiriciliği Bamya Yetiştiriciliği Ihlamur Yetiştiriciliği

Çeltik alıcı ve satıcıları Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Çeltik Çeşitleri Tüm Çeltik Bilgileri Tarım Araçları