Menü
Korunga kuru otu, çok yıllık bir baklagil yem bitkisi olan korunganın (Onobrychis sativa) biçilip kurutulmasıyla elde edilen kaliteli bir kaba yemdir. Ülkemizde özellikle Orta ve Doğu Anadolu ile geçit bölgelerinin kıraç ve kireçli topraklarında yaygın olarak yetiştirilir. Proteince zengin, lezzetli ve hayvanlar tarafından iştahla tüketilen bir yem kaynağıdır. Yoncaya benzeyen besleyici bir ottur ancak yoncanın aksine hayvanlarda şişkinlik (timpani) riski taşımaması en belirgin üstünlüğüdür.
Korunga kuru otu, baklagil kaba yemleri arasında proteince zengin bir yem olarak değerlendirilir. Kaynaklara göre besleme değeri bakımından yoncaya yakın, hatta azotsuz öz maddeler ve ham protein yönünden zaman zaman yoncayı aratmayan bir içeriğe sahiptir. Kalsiyum, fosfor gibi mineral maddeler ile sindirilebilir besin maddeleri yönünden zengindir. Enerji ve protein değeri, biçim döneminden önemli ölçüde etkilenir: erken çiçeklenme döneminde biçilen korunga daha yüksek protein ve daha iyi sindirilebilirlik sunarken, geç biçimde ham selüloz (lif) oranı artar ve besin değeri düşer. Kesin protein ve enerji oranları bitkinin biçim zamanına, iklime, toprağa ve kurutma koşullarına göre değiştiğinden analiz sonuçları partiden partiye farklılık gösterir; en doğru değerler yem analizi ile belirlenir.
Süt sığırcılığı, besi sığırcılığı, koyun ve keçi (küçükbaş) yetiştiriciliği ile at besleme için uygun bir kaba yemdir. Süt veren hayvanlarda süt verimini ve kalitesini destekleyen kaliteli protein kaynağı olarak, besideki hayvanlarda ise büyümeyi destekleyen bir yem olarak değerlendirilir. Kuzu ve buzağı gibi genç, gelişme çağındaki hayvanlar ile gebe ve laktasyondaki hayvanlar için de değerli bir yemdir. Şişkinlik yapmaması nedeniyle meraya dayalı sistemlerde ve yeşil ot olarak da güvenle kullanılabilir; kuru ot formu yıl boyu depolanabilir olması sayesinde kış dönemi beslemesinde öne çıkar.
Korunga kuru otu, rasyonun kaba yem bölümünü oluşturan temel bileşenlerden biri olarak kullanılır ve gerektiğinde yonca, fiğ, çayır otu ya da mısır silajı gibi diğer kaba yemlerle birlikte harmanlanabilir. Baklagil kaba yemi olduğundan tahıl samanı gibi düşük proteinli yemlerle dengelenerek rasyonun protein değeri yükseltilebilir. Verilecek miktar; hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına, gebelik ve süt verim durumuna, ayrıca rasyondaki diğer yemlerin bileşimine göre değişir. Bu nedenle kati bir günlük doz vermek doğru değildir; rasyonun enerji, protein ve lif dengesi gözetilerek bir ziraat mühendisi veya hayvan besleme uzmanı eşliğinde planlanmalıdır. Ani yem değişikliklerinden kaçınılmalı ve yeni yeme geçişte hayvana alışma süresi tanınmalıdır.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Korunga, en yüksek besin değerini yakalamak için genellikle tomurcuklanma sonu ile çiçeklenme başlangıcı arasındaki dönemde biçilir. Biçilen ot tarlada devrilerek yaprak dökümünü en aza indirecek şekilde kurutulur; korunganın besince en zengin kısmı yapraklar olduğundan aşırı kuruyup yaprakların ufalanıp dökülmesine izin verilmemelidir. Nem oranı balyalanmaya uygun düzeye (genellikle yaklaşık yüzde on beş civarına) indiğinde balya yapılır. Balyalar; yağmur ve nemden korunacak, altı ıslak zeminle temas etmeyecek, üzeri örtülü, iyi havalanan bir depoda istiflenmelidir. Yüksek nemde balyalanan ot küflenip ısınabilir ve hem besin değerini kaybeder hem de hayvan sağlığı açısından risk oluşturur; bu nedenle kuru ve serin ortamda saklamak esastır. Korunga silaj yapımına yonca kadar elverişli değildir, bu yüzden ağırlıklı olarak kuru ot ve yeşil ot olarak değerlendirilir.
En büyük avantajı, baklagil yem bitkisi olmasına rağmen hayvanlarda şişkinlik (timpani) yapmamasıdır; bu sayede yeşil ve kuru olarak güvenle verilebilir, ayrıca proteince zengin, lezzetli ve iştahla tüketilen bir yem olması, kıraç ve kireçli topraklarda dahi yetişebilmesi, arıcılık için de iyi bir nektar kaynağı olması öne çıkan artılarıdır. Dezavantaj tarafında ise kuru ot veriminin yoncaya kıyasla daha mütevazı olması, silaja pek elverişli olmaması, yaprakların kururken kolay dökülüp besin kaybına yol açabilmesi ve geç biçildiğinde liflenip besin değerinin düşmesi sayılabilir. Kaliteyi korumak için doğru biçim zamanı, dikkatli kurutma ve nemden uzak depolamaya özen gösterilmelidir.
Hayır. Korunga, yoncanın aksine baklagil olmasına rağmen geviş getiren hayvanlarda şişkinlik yapmaz. Bu özelliği onu güvenli bir kaba yem yapar ve yeşil ot olarak da rahatlıkla verilebilir; yine de her yem değişikliğinde hayvana kademeli geçiş uygulanması yerinde olur.
Korunganın besleme değeri yoncaya çok yakındır ve bazı kaynaklara göre ham protein ile azotsuz öz maddeler yönünden yoncayı aratmaz. Ancak kuru ot verimi genellikle yoncadan daha düşüktür. Kesin besin değeri biçim zamanına, toprağa ve kurutma koşullarına göre değiştiğinden en doğru karşılaştırma yem analizi ile yapılır.
En kaliteli kuru ot, tomurcuklanma sonu ile çiçeklenme başlangıcı arasındaki dönemde biçildiğinde elde edilir. Bu dönemde protein oranı ve sindirilebilirlik yüksektir. Biçim geciktikçe bitki liflenir, ham selüloz artar ve besin değeri düşer.
Süt ve besi sığırları, koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlar ile atlar için uygundur. Kuzu, buzağı gibi genç hayvanlar ve gebe, süt veren hayvanlar için de değerli bir protein kaynağıdır. Verilecek miktar hayvanın türü, yaşı ve verim durumuna göre değişir, bu yüzden rasyon bir uzmana danışılarak planlanmalıdır.
Nem oranı balyalamaya uygun düzeye indikten sonra balyalanmalı; yağmur ve nemden korunan, altı zeminle doğrudan temas etmeyen, iyi havalanan kapalı bir depoda istiflenmelidir. Yüksek nemde balyalanan ot küflenip ısınabilir, hem besin değerini yitirir hem de sağlık riski oluşturur. Kuru ve serin ortam saklama için esastır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü - Çok Yıllık Yem Bitkileri.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
