Menü
Kuru çayır otu, doğal çayır, mera ve yaylalarda kendiliğinden gelişen buğdaygil, baklagil ve çeşitli otsu bitkilerin karışımının uygun dönemde biçilip kurutulmasıyla elde edilen kaba yemdir. Vejetasyonun uygun olduğu dönemde biçilip nem içeriği düşürülerek uzun süre saklanabilir hale getirilir. Türkiye hayvancılığında geleneksel ve yaygın bir kışlık kaba yem kaynağıdır. İçindeki bitki karışımı bölgeye ve otlağın yapısına göre değişkenlik gösterir.
Kuru çayır otu, iyi kurutulduğunda kuru madde oranı yüksek (kaynaklara göre yaklaşık dörtte üçünün üzerinde) bir kaba yemdir. Protein ve enerji değeri orta düzeyde olup, en belirleyici etken biçim zamanıdır: bitki erken ve genç dönemde biçildiğinde protein ile sindirilebilirlik daha yüksek, geç ve tohuma kaçmış dönemde biçildiğinde ise lif (selüloz) oranı artar, protein ve enerji düşer. Karışımdaki baklagil bitki oranı arttıkça protein değeri yükselir. Genel olarak lif bakımından zengin, işkembe çalışmasını ve geviş getirmeyi destekleyen, ancak tek başına yüksek verimli hayvanları tam karşılamayan bir yemdir. Kesin analiz değerleri otlağın botanik bileşimine, toprağa ve biçim dönemine göre değiştiğinden, hassas rasyonlarda yem analizi yaptırmak yararlıdır.
Başta büyükbaş (sığır, manda) ve küçükbaş (koyun, keçi) olmak üzere geviş getiren hayvanların tamamı için uygundur. Özellikle idame (bakım) dönemindeki hayvanlar, gebeliğin ilk dönemleri, düşük ve orta verimli süt hayvanları ile besinin lif ihtiyacını karşılamada iyi bir seçenektir. Atlar için de kullanılabilir. Yüksek süt verimine sahip inekler ile hızlı gelişme beklenen besi ve genç hayvanlarda tek başına yeterli olmaz; daha kaliteli kaba yem ve kesif yem ile desteklenmesi gerekir.
Kuru çayır otu, rasyonun kaba yem bölümünü oluşturan temel yemlerden biri olarak kullanılır ve genellikle silaj, yonca, korunga gibi diğer kaba yemler ve tahıl kırması ile kesif yemin yanında verilir. Verilecek miktar; hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına, gebelik ve süt verim durumuna, otun kalitesine ve rasyondaki diğer yemlere göre değişir; bu nedenle kesin günlük doz genel geçer olarak verilmez, rasyonun bir hayvan besleme uzmanı veya veteriner hekim tarafından dengelenmesi önerilir. Ani yem değişimlerinden kaçınmak, hayvanı yeni yeme kademeli alıştırmak ve önünde temiz su bulundurmak sindirim düzeni açısından önemlidir. Küçük parçalanmış (kıyılmış) hale getirilmesi tüketimi ve karışıma girmesini kolaylaştırır.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Kaliteli kuru ot için en kritik nokta biçim zamanıdır; bitkiler henüz genç ve besin değeri yüksekken, çiçeklenme başlangıcı dolayında biçilmelidir. Biçilen ot tarlada soldurulup kurutulur; yerde kurutma, sehpa (kurutma askısı) üzerinde kurutma veya yapay (suni) kurutma yöntemleri uygulanabilir. Nem yeterince düşmeden balyalanan ot küflenir ve ısınarak yanma (bozulma) riski taşır, bu yüzden yaprak dökülmesini en aza indirecek şekilde iyice kurutulmalıdır. Kurutulan ot dikdörtgen, prizma veya rulo balya halinde ya da yığın (loda) olarak depolanır. Saklamada en sağlıklısı üzeri kapalı, sundurma altı, havadar ve zeminden yükseltilmiş kuru bir yerdir; açıkta bırakılacaksa yağmur ve yerden gelen nemden korunacak biçimde örtülmelidir. Rutubet, küf ve fare zararına karşı depo düzenli kontrol edilmelidir.
Kuru çayır otunun en önemli avantajları; doğal ve ekonomik bir kaba yem olması, uzun süre saklanabilmesi, lif ihtiyacını karşılayarak geviş getirme ve işkembe sağlığını desteklemesi ve birçok geviş getiren hayvan için güvenle kullanılabilmesidir. Dezavantaj tarafında ise kalitesinin biçim zamanına ve otlağın bileşimine göre çok değişken olması, geç biçildiğinde protein ve enerjisinin düşmesi, yüksek verimli hayvanları tek başına karşılayamaması öne çıkar. Ayrıca nemli saklanırsa küflenme ve besin kaybı riski vardır; küflü ot hayvana verilmemelidir. En sağlıklı sonuç için uygun dönemde biçilmiş, iyi kurutulmuş ot tercih edilmeli ve rasyon bir uzmana dengelettirilmelidir.
Başta sığır, manda, koyun ve keçi olmak üzere tüm geviş getiren hayvanlara ve atlara verilebilir. Özellikle idame dönemindeki, düşük ve orta verimli hayvanlar için uygundur; yüksek verimli süt ve besi hayvanlarında ise ek kaba ve kesif yemle desteklenmesi gerekir.
En belirleyici etken biçim zamanıdır. Bitki genç ve çiçeklenme başlangıcında biçilirse protein ve sindirilebilirlik yüksek olur; geç biçilip tohuma kaçarsa lif artar, protein ve enerji düşer. Ayrıca otlaktaki baklagil bitki oranı arttıkça protein değeri yükselir.
Kesin bir günlük miktar genel olarak verilemez. Verilecek miktar hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına, gebelik ve süt verim durumuna, otun kalitesine ve rasyondaki diğer yemlere göre değişir. En doğrusu rasyonu bir hayvan besleme uzmanına veya veteriner hekime dengelettirmektir.
Kaliteli otta renk canlı ve yeşilimsidir, koku hoş ve tazedir, yaprak oranı yüksektir, kabalaşmış sap ve tozlanma azdır. Küf kokusu, kararma, ısınma izi veya aşırı toz kötü kalite ve bozulma işaretidir; böyle ot hayvana verilmemelidir.
İyice kurutulduktan sonra balya veya yığın halinde, üzeri kapalı, havadar ve zeminden yükseltilmiş kuru bir yerde saklanmalıdır. Nemli depolanan ot küflenir ve ısınarak bozulur. Açıkta tutulacaksa yağmurdan ve yerden gelen nemden korunmalı, depo küf ve zararlılara karşı düzenli kontrol edilmelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Aydın İl Müdürlüğü - Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Rasyonu.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
