Menü
Şeker pancarı posası, şeker fabrikalarında pancardan şeker çekildikten sonra geriye kalan yan üründür. Pancarın dilimlenip suyu alınan lifli kısmıdır ve fabrikadan yaş, preslenmiş ya da kurutulmuş formda çıkar. Enerji bakımından zengin, hayvanların severek tükettiği, sindirilebilirliği yüksek kaba yem niteliğinde bir yem hammaddesidir. Türkiye hayvancılığında özellikle şeker fabrikası çevrelerinde sığır beslemede yaygın olarak değerlendirilir.
Şeker pancarı posasının en belirgin özelliği kolay sindirilebilen enerjisinin yüksek olmasıdır. Buna karşın kaynaklara göre ham protein bakımından fakirdir; A vitamini ve fosfor (P) minerali içeriği de düşüktür. Yapısında bulunan pektin ve sindirilebilir lif, geviş getiren hayvanlarda işkembe sağlığına ve dengeli fermantasyona katkı sağlar. Yaş formu yüksek oranda su içerdiği için birim ağırlıktaki kuru madde ve besin yoğunluğu düşüktür; kurutulmuş posada ise su uçtuğu için besin maddeleri yoğunlaşır. Kesin analiz değerleri pancarın çeşidine, işleme yöntemine ve depolama koşullarına göre değişkenlik gösterir.
Öncelikle geviş getiren büyükbaş hayvanlar için uygundur. Süt sığırları ve besi sığırlarında enerji kaynağı olarak yaygın kullanılır; besiye alınan dana ve tosunlarda enerji ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olur. Düve ve genç sığırlarda da rasyona daha sınırlı düzeyde katılabilir. Koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlarda da değerlendirilebilir ancak miktarı daha dikkatli ayarlanmalıdır. Tek mideli hayvanlar için uygun bir yem değildir.
Şeker pancarı posası rasyonda enerji kaynağı olarak yer alır ancak proteince fakir olduğu için tek başına yeterli değildir; kepek, pamuk tohumu küspesi ya da keten tohumu küspesi gibi protein ve fosforca zengin yemlerle dengelenmelidir. Verilecek miktar hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına ve süt ya da besi verim durumuna göre değişir; bu nedenle sabit bir günlük doz vermek doğru değildir ve rasyon mutlaka bir zooteknist veya veteriner hekim tarafından hesaplanmalıdır. Kaba yem ve kesif yemlerle birlikte, hayvanı yavaş alıştırarak ve toplam rasyon dengesini bozmadan kullanılması önerilir. Su oranı yüksek olduğundan rasyondaki kuru madde dengesi gözetilmelidir.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Yaş posa çabuk bozulup küflenebildiği için taze halde uzun süre bekletilmemeli, ya kısa sürede tüketilmeli ya da silolanarak saklanmalıdır. En uygun saklama yöntemi silaj tekniğidir: posa iyice sıkıştırılıp hava almayacak şekilde üzeri örtülerek silolanır, böylece uzun süre bozulmadan korunur. Preslenmiş posada su bir miktar alındığı için dayanıklılık artar. Kurutulmuş posa ise nem çekmeyecek, kuru ve serin bir ortamda depolanmalıdır; nemlenirse küf ve bozulma riski yükselir. Silolama sırasında havanın tamamen dışarıda tutulması, kaliteli ve güvenli bir yem elde etmenin en önemli koşuludur.
En büyük avantajı ekonomik, kolay bulunur ve enerjisi yüksek bir yem olması, hayvanların iştahla tüketmesi ve sindirilebilirliğinin yüksek olmasıdır; şeker fabrikası bölgelerinde kaba yem açığını kapatmada değerlidir. Dezavantaj tarafında ise proteince, A vitaminince ve fosforca fakir olması, yaş formunun su oranının yüksek ve çabuk bozulur olması sayılabilir. Dengelenmeden, tek yem gibi aşırı verildiğinde hayvanlarda dermansızlık, kemik ve eklem sorunları, ette renk bozulması ve ishal gibi problemler görülebilir. Bu nedenle protein ve mineral yönünden takviye edilmesi ve rasyona kontrollü katılması şarttır.
Başta süt ve besi sığırları olmak üzere geviş getiren büyükbaş hayvanlar için uygundur. Koyun ve keçi gibi küçükbaşlarda da daha sınırlı düzeyde kullanılabilir. Tek mideli hayvanlara uygun bir yem değildir.
Sabit bir miktar vermek doğru değildir. Verilecek düzey hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına ve verim durumuna göre değişir; rasyonun dengesine bakılarak bir zooteknist veya veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.
Hayır. Enerjisi yüksek olsa da protein, A vitamini ve fosfor bakımından fakirdir. Kepek, pamuk tohumu küspesi veya keten tohumu küspesi gibi yemlerle dengelenmesi ve mineral takviyesi yapılması gerekir.
Yaş posa çabuk bozulur; en uygun yöntem silaj yapmaktır. Posa iyice sıkıştırılıp hava almayacak biçimde üzeri kapatılarak silolanır. Kurutulmuş posa ise kuru, serin ve nemsiz bir ortamda depolanmalıdır.
Dengelenmeden aşırı verildiğinde hayvanlarda dermansızlık, kemik ve eklem bozuklukları, ette renk bozulması ve ishal gibi sorunlar görülebilir. Bu yüzden kontrollü miktarda ve protein ile mineral yönünden takviye edilerek kullanılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Samsun İl Müdürlüğü, Sığır Beslemede Yaş Pancar Posası Kullanımı.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
