Menü
Süt yemi, süt veren büyükbaş ve küçükbaş hayvanların yüksek verim döneminde artan enerji, protein, vitamin ve mineral ihtiyacını karşılamak için hazırlanan kesif (fabrika) yem grubudur. Kaba yemin tek başına yetmediği durumlarda rasyonu dengeleyen tamamlayıcı bir yem olarak kullanılır. İçeriği tahıl, protein kaynakları ve mineral-vitamin karması esas alınarak formüle edilir. Amaç süt verimini ve süt kalitesini korurken hayvanın vücut kondisyonunu sürdürmektir.
Süt yemi, kaba yeme kıyasla enerji ve ham protein bakımından yoğun bir kesif yemdir. Kaynaklara göre bileşiminde tahıllar (arpa, mısır, buğday türevleri) enerjiyi, küspe gibi protein kaynakları ham proteini sağlar; ayrıca kalsiyum, fosfor gibi mineraller ve süt verimini destekleyen vitaminlerle takviye edilir. Sindirilebilirliği yüksektir. Kesin protein ve enerji oranı ürünün hazırlanış amacına ve verim düzeyine göre değiştiğinden, net değer için yemin etiket analizine veya bir uzmana bakılmalıdır.
Başta süt sığırları olmak üzere laktasyondaki (süt veren) büyükbaş hayvanlar için uygundur. Süt koyunu ve süt keçisi gibi küçükbaş süt hayvanlarında da benzer amaçla kullanılır. Özellikle sağım dönemi ve verimin yükseldiği erken laktasyonda ihtiyaç artar. Kuru dönemdeki, gebeliğin son evresindeki veya besiye alınan hayvanlarda farklı yem gruplarına geçildiği için süt yemi bu dönemlere uygun değildir.
Süt yemi kaba yemin (silaj, kuru ot, yeşil yem) yanında tamamlayıcı olarak verilir ve tek başına ana yem gibi kullanılmaz. Verilecek miktar; hayvanın türüne, yaşına, canlı ağırlığına, süt verim düzeyine ve kaba yemin kalitesine göre değişir, bu yüzden kesin bir günlük doz reçetesi vermek doğru değildir ve rasyon bir ziraat mühendisi veya veteriner hekim gözetiminde dengelenmelidir. Genel ilke olarak verim arttıkça kesif yem payı yükselir; geçiş yavaş yapılır ve öğünlere bölünerek verilir. Rasyonda kaba yem ile kesif yem dengesinin korunması işkembe sağlığı açısından önemlidir.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Süt yemi genellikle hazır pelet veya toz (un) formunda temin edilir; işletmede kaba yemle karıştırılarak ya da ayrı verilerek sunulabilir. Saklama için serin, kuru, iyi havalanan ve doğrudan güneş almayan bir depo tercih edilir; nem yem kalitesini bozar ve küf riski yaratır. Zeminden yalıtılmış, kemirgen ve haşereye karşı korunan kapalı ortamda tutulmalıdır. Uzun süre bekletmek yerine tazeliğini koruyacak şekilde tüketmek, küflenmiş veya kokuşmuş yemi hayvana vermemek gerekir.
En büyük avantajı, yüksek süt verimi döneminde hayvanın enerji ve protein açığını hızlı ve dengeli biçimde kapatarak süt verimini ve kondisyonu desteklemesidir; hazır formülü işletmede pratiklik sağlar. Buna karşılık maliyetli bir girdidir ve fiyat yem ham madde piyasasına göre dalgalanır. Aşırı ve dengesiz kullanımı, kaba yem payı düşürüldüğünde işkembe asitliği ve sindirim sorunlarına yol açabilir; bu nedenle kaba yemle oranının korunması, kaliteli ürün seçilmesi ve rasyonun bir uzman tarafından planlanması gerekir.
Kaba yem silaj, kuru ot ve yeşil yem gibi lif oranı yüksek yemlerdir ve işkembe sağlığı için temeldir. Süt yemi ise enerji ve protein bakımından yoğun bir kesif yemdir ve kaba yemin karşılayamadığı ek ihtiyacı tamamlar. İkisi birlikte dengeli kullanılır, süt yemi kaba yemin yerine geçmez.
Kesin bir günlük miktar vermek doğru olmaz çünkü ihtiyaç hayvanın türüne, süt verimine, canlı ağırlığına ve kaba yemin kalitesine göre değişir. Genel kural verim arttıkça kesif yem payının artmasıdır. Miktarı sağlıklı belirlemek için rasyonun bir ziraat mühendisi veya veteriner hekim tarafından dengelenmesi önerilir.
Süt yemi laktasyondaki yani süt veren hayvanlar için formüle edilir. Besi hayvanlarının amacı et verimi ve canlı ağırlık artışı olduğundan onlara besi yemi gibi farklı bir grup daha uygundur. Zorunlu haller için bir uzmana danışmak en doğrusudur.
Evet, kesif yem payını ani ve fazla artırmak işkembe asitliğine ve sindirim bozukluklarına yol açabilir. Yeni yeme ve artan miktara geçiş birkaç güne yayılarak yavaş yapılmalı, öğünlere bölünmeli ve kaba yem dengesi korunmalıdır.
Serin, kuru ve havalanan bir depoda, doğrudan güneşten uzak tutulmalıdır. Nem küflenmeye yol açtığı için zeminden yalıtılmış ve kemirgenlerden korunmuş kapalı ortam tercih edilir. Küflenmiş veya kokuşmuş yem kesinlikle hayvana verilmemelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Aydın İl Müdürlüğü, Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Rasyonu Yayını.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
