Menü
Broyler yemi, kısa sürede hızlı canlı ağırlık artışı için özel olarak formüle edilmiş, yüksek enerji ve protein içeren fabrikasyon bir kesif yemdir. Etlik piliçlerin büyüme hızına ve gelişme dönemine göre ayrı ayrı hazırlanır ve genellikle başlatma, büyütme, geliştirme ve bitirme olmak üzere aşamalara ayrılır. İçeriği mısır, buğday, arpa gibi tahıllar ile soya küspesi gibi protein kaynakları, bitkisel yağ, vitamin ve mineral karmaları esas alınarak dengelenir.
Broyler yemi enerji ve protein bakımından zengin bir kesif yemdir. Enerji ihtiyacını karşılamak için ağırlıklı olarak mısır, buğday ve arpa gibi tahıllar ile bitkisel yağlar kullanılır; protein ihtiyacı ise başta soya küspesi olmak üzere bitkisel ve çeşitli protein kaynaklarıyla dengelenir. Kaynaklara göre başlatma yemleri, büyüme döneminin en yoğun olduğu ilk günler için daha yüksek proteinli hazırlanırken, bitirme yemlerinde protein oranı görece düşürülüp enerji ön plana çıkarılır. İçeriği ayrıca kemik ve tüy gelişimi için kalsiyum ve fosfor gibi mineraller ile vitamin karmalarıyla tamamlanır. Kesin protein ve enerji değerleri döneme ve formülasyona göre değişir; bu nedenle üründeki etikette belirtilen analiz değerleri esas alınmalıdır.
Broyler yemi özellikle et üretimi amacıyla yetiştirilen etlik piliçler (broyler) için hazırlanır. Yumurta tavuklarından farklı olarak hızlı kas gelişimini hedefler. Kaynaklara göre besleme, dönemlere göre ayrılır: ilk günlerdeki civcivler için başlatma yemi, sonraki günlerde büyütme ve geliştirme yemi, kesime yakın dönemde ise bitirme yemi verilir. Her dönemin protein ve enerji ihtiyacı farklı olduğundan yem de o döneme uygun seçilmelidir.
Etlik piliç yetiştiriciliğinde amaç en kısa sürede en hızlı büyümeyi sağlamaktır; bu nedenle kaynaklara göre genellikle serbest yemleme uygulanır ve piliçlerin önünde sürekli taze yem bulundurulur. Yem seçimi hayvanın yaşına ve gelişme dönemine göre yapılır; başlatma yeminden bitirme yemine geçiş kademeli olur. Rasyonda tek başına tahıl vermek yerine dengeli fabrika yemi tercih edilir, çünkü protein, enerji, vitamin ve mineral dengesi verim için belirleyicidir. Günlük verilecek kesin miktar; sürünün yaşı, canlı ağırlığı, kümes sıcaklığı ve hedeflenen verime göre değişir ve bir zooteknist ya da veteriner hekim eşliğinde planlanmalıdır. Çevre sıcaklığı yem tüketimini etkiler; ısı düştüğünde yem tüketimi artar, ısı yükseldiğinde azalır, bu yüzden su erişimi de daima açık tutulmalıdır.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Broyler yemleri genellikle yem fabrikalarında dönemlere göre hazır formüle edildiği için çoğu işletmede ek hazırlık gerektirmez; toz, kırma (mash), pelet veya granül formda temin edilebilir. Yem serin, kuru ve iyi havalanan bir depoda, doğrudan güneş ışığından ve nemden uzak tutulmalıdır; nem, küflenme ve mikotoksin riskini artırır. Çuvallar zeminle temas etmeyecek şekilde palet üzerinde istiflenmeli, kemirgen ve kuş girişine karşı korunmalıdır. Stok fazla uzun süre bekletilmemeli, üretim ve son kullanma tarihine dikkat edilerek ilk giren ilk çıkar mantığıyla tüketilmelidir. Yemliklerde biriken eski ve bayat yem düzenli temizlenmelidir.
En önemli avantajı, döneme göre dengelenmiş protein ve enerji sayesinde kısa sürede yüksek canlı ağırlık artışı ve iyi yem değerlendirme sağlamasıdır; hazır formülasyon olduğu için rasyon kurma yükünü azaltır ve vitamin mineral dengesini standartlaştırır. Buna karşılık kesif yem maliyeti işletme giderlerinin önemli bir kısmını oluşturur ve fiyatı hammadde piyasasına bağlı olarak dalgalanır. Yanlış depolamada küf ve mikotoksin riski, dönemi uygun olmayan yem seçiminde ise verim düşüklüğü ve gereksiz maliyet ortaya çıkabilir. Bu nedenle yem seçimi ve geçişlerin uzman gözetiminde, hayvanın dönemine uygun yapılması önemlidir.
Kaynaklara göre broyler yemi genellikle döneme göre başlatma, büyütme, geliştirme ve bitirme olmak üzere aşamalara ayrılır. İlk günlerdeki civcivlere başlatma yemi, ilerleyen günlerde büyütme ve geliştirme yemi, kesime yakın dönemde ise bitirme yemi verilir. Her dönemin protein ve enerji ihtiyacı farklı olduğu için yem de buna göre değişir; gün aralıkları formülasyona ve ırka göre farklılık gösterebilir.
Etlik piliçler hızlı geldiği ve amaç en kısa sürede en fazla büyüme olduğu için kaynaklarda genellikle serbest yemleme önerilir, yani piliçlerin önünde sürekli taze yem bulundurulur. Ancak sürünün durumuna göre yönetim değişebileceğinden uygulamanın bir uzman gözetiminde planlanması yerinde olur.
Fabrika broyler yemleri protein, enerji, vitamin ve mineral yönünden zaten dengelenmiştir; kontrolsüz şekilde fazla tahıl eklemek bu dengeyi bozarak verimi düşürebilir. Rasyonda değişiklik yapmak gerekiyorsa bir zooteknist ya da veteriner hekime danışılması önerilir.
Evet. Kaynaklara göre çevre sıcaklığı düştüğünde piliçler daha çok yem, daha az su tüketir; sıcaklık yükseldiğinde ise yem tüketimi azalır, su tüketimi artar. Bu yüzden kümes sıcaklığının kontrol altında tutulması ve temiz suya erişimin daima açık olması verim için önemlidir.
Yem serin, kuru ve iyi havalanan bir yerde, nemden ve doğrudan güneşten uzak tutulmalıdır; çuvallar palet üzerinde, zeminle temas etmeyecek biçimde istiflenmelidir. Nemli ortamda küflenme ve mikotoksin riski artar. Stok uzun süre bekletilmemeli, üretim tarihine dikkat edilerek ilk giren ilk çıkar mantığıyla tüketilmelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM - Etlik Piliç Yetiştiriciliği.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
