Menü
Besi yemi, et üretimi amacıyla yetiştirilen büyükbaş ve küçükbaş hayvanların hızlı ve ekonomik biçimde canlı ağırlık kazanması için hazırlanan, enerjisi yüksek kesif yem karışımıdır. Tahıl kırmaları, küspeler, kepek gibi bileşenlerle vitamin ve mineral katkılarının belirli oranlarda karıştırılmasıyla oluşturulur. Amaç, hayvanın kısa sürede istenen kesim ağırlığına ve et kalitesine ulaşmasını sağlamaktır. Kaba yem ile birlikte, dengeli bir rasyonun enerji ve protein açığını kapatan tamamlayıcı bölümdür.
Besi yemi, kaba yemlere göre birim kilogramda çok daha yüksek enerji sağlayan bir kesif yemdir. Enerji kaynağı olarak arpa, mısır, buğday gibi tahıl kırmaları, protein kaynağı olarak ayçiçeği veya soya küspesi, ayrıca kepek, mineral (kalsiyum, fosfor, sodyum) ve vitamin katkıları içerir. Kaynaklara göre ham protein içeriği besi dönemine göre yaklaşık orta düzeyde tutulur; başlangıç ve geliştirme dönemlerinde protein daha yüksek, bitirme döneminde enerji ağırlıklı olur. Kesin analiz değerleri karışımın bileşimine ve hazırlayan tesise göre değişir; bu nedenle ürünün etiketindeki besin madde beyanı esas alınmalıdır.
Öncelikle et amaçlı yetiştirilen besi sığırları ve danaları ile besiye alınan kuzu ve toklu gibi küçükbaş hayvanlar için uygundur. İskelet gelişimini büyük ölçüde tamamlamış, etlenme dönemindeki genç erkek hayvanlar tipik besi grubunu oluşturur. Besi süreci genellikle başlangıç, geliştirme ve bitirme olmak üzere dönemlere ayrılır ve her dönemin enerji ile protein ihtiyacı farklıdır. Süt veren hayvanlar, gebe hayvanlar ve damızlıklar için ayrı rasyonlar gerektiğinden besi yemi bu gruplara doğrudan verilecek bir yem değildir.
Besi yemi tek başına değil, daima kaliteli kaba yem (kuru ot, silaj, saman) ile birlikte, dengeli bir rasyonun parçası olarak kullanılır. Besinin ilerleyen dönemlerinde kesif yemin rasyondaki payı artar, kaba yemin payı azalır; ancak işkembe sağlığı için asgari bir kaba yem oranı korunmalıdır. Verilecek miktar hayvanın türü, yaşı, canlı ağırlığı, hedeflenen günlük artış ve besi dönemine göre belirlenir; bu yüzden kesin bir günlük doz vermek doğru değildir. Rasyonun bir ziraat mühendisi veya hayvan besleme uzmanına hesaplatılması, yeme geçişin birkaç güne yayılarak kademeli yapılması ve önünde daima temiz su bulundurulması önerilir.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Besi yemi ya hazır fabrika yemi olarak temin edilir ya da tahıl kırmaları, küspe, kepek ve mineral-vitamin karmasının uygun oranlarda karıştırılmasıyla işletmede hazırlanır. İşletmede hazırlanırken tane yemlerin kırılması veya ezilmesi sindirimi kolaylaştırır, ancak çok ince öğütmeden kaçınılmalıdır. Hazırlanan yem serin, kuru ve iyi havalanan bir depoda, zeminden yalıtılmış şekilde saklanmalı; nemli ortamda küflenme ve mikotoksin riski olduğu için rutubetten korunmalıdır. Fazla uzun süre bekletilen yemde besin değeri düşebileceğinden makul miktarlarda hazırlanıp tazeliği korunmalı, kemirgen ve haşerelere karşı önlem alınmalıdır.
Besi yeminin en önemli avantajı, yüksek enerji yoğunluğu sayesinde hayvanın kısa sürede iyi bir canlı ağırlık artışı ve et kalitesine ulaşmasını sağlaması, böylece besi süresini kısaltıp yem değerlendirmeyi iyileştirmesidir. Buna karşılık yoğun kesif yem kullanımı işkembe asitliğini artırıp sindirim sorunlarına yol açabilir; bu nedenle kaba yem dengesi ve yeme kademeli geçiş şarttır. Ayrıca tahıl ve küspe fiyatlarına bağlı olarak maliyeti dalgalanabilir. Dengeli formülasyon ve uzman denetimi ile bu riskler yönetilebilir ve verimli bir besi elde edilir.
Hayır. Besi yemi kesif bir yem olduğu için tek başına verildiğinde işkembe sağlığını bozabilir. Daima kaliteli kaba yem (kuru ot, silaj veya saman) ile birlikte, dengeli bir rasyonun parçası olarak kullanılmalıdır.
Kesin bir günlük miktar vermek doğru değildir. Verilecek miktar hayvanın türü, yaşı, canlı ağırlığı, hedeflenen günlük artış ve besi dönemine göre değişir. En doğrusu rasyonu bir ziraat mühendisi veya hayvan besleme uzmanına hesaplatmaktır.
Besi dönemleri başlangıç, geliştirme ve bitirme olarak ayrılır. Geliştirme döneminde protein biraz daha yüksek tutulurken bitirme döneminde enerji ağırlığı artar. Her dönemin ihtiyacı farklı olduğu için yem bileşimi de döneme göre ayarlanır.
Hayvan yüksek enerjili kesif yeme birden geçirilmemelidir. Miktar birkaç güne, hatta iki haftaya yayılarak kademeli artırılmalı, bu sürede işkembenin uyum sağlaması için yeterli kaba yem verilmeli ve hayvan gözlemlenmelidir.
Serin, kuru ve iyi havalanan bir depoda, zeminden yalıtılmış olarak saklanmalıdır. Nem küflenmeye ve mikotoksin oluşumuna yol açtığı için rutubetten korunmalı, makul miktarlarda hazırlanıp tazeliği korunmalı ve kemirgenlere karşı önlem alınmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Rasyonu ve Rasyon Özellikleri.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
