Menü
Propolis, arıların tomurcuk ve ağaç reçinelerinden toplayıp balmumu ve salgılarıyla harmanlayarak kovandaki çatlakları, boşlukları ve hava akımı yapan aralıkları kapatmak için kullandığı reçinemsi bir maddedir. Hasadı bu davranışa dayanır: arıya kapatması için aralık bırakılır, arı bu aralığı propolisle örer, üretici de biriken propolisi kazıyarak alır. Bu yüzden propolis tek bir kısa akıma bağlı değildir; teorik olarak yıl boyu üretilse de hasat için en uygun dönem, arının kovanını yalıtma içgüdüsünün en güçlü olduğu serin aylardır. Sonbaharda geceler soğudukça arı, üşümemek ve hava cereyanını kesmek için aralıkları yoğun şekilde propolisle kapatır; bu dönemin propolisi hem bol hem de mum içeriği düşük olduğu için daha açık renkli ve kalitelidir. Hasadın zamanlaması ürünün rengini, saflığını ve toplama kolaylığını doğrudan etkiler. Aşağıda propolisin hangi dönemde toplandığı, hasada hazır olduğunun nasıl anlaşıldığı ve kazıma yöntemi ele alınmaktadır.
Propolis kovanda yıl boyu birikse de hasat için en verimli dönem sonbahar ve kış girişidir; çünkü geceler soğudukça arı, kovanı yalıtmak için aralıkları yoğun propolisle örer. Eylül, ekim ve kasım çoğu bölgede ana propolis hasat dönemidir. Bu mevsimde toplanan propolisin mum oranı düşük olduğundan rengi daha açık (sarımsı-kahve) ve kalitesi daha yüksektir; yaz sıcağında alınan propolis ise daha yumuşak ve mumlu olur. Bölgesel olarak Karadeniz, Doğu ve İç Anadolu'nun ormanlık, reçineli ağaç örtüsü zengin yörelerinde propolis verimi yüksektir; özellikle reçine toplama eğilimi güçlü arı ırklarının bulunduğu bölgelerde miktar artar. Hasada hazırlığın işareti, kovanın üstüne yerleştirilen propolis tuzağındaki (ızgara/file) gözeneklerin arı tarafından büyük ölçüde propolisle doldurulup kapatılmış olmasıdır. Gözenekler henüz açıksa tuzak kovanda bırakılır, arının doldurması beklenir. Olgun, hasada uygun propolis sert, gevrek ve yapışkanlığını koruyan, kendine özgü reçineli kokuya sahip bir yapıdadır.
Propolis genellikle kovanın en üst katına, kapağın hemen altına yerleştirilen ızgaralı ya da fileli propolis tuzağı ile toplanır. Arılar tuzaktaki ince aralıkları propolisle kapattıkça tuzak dolar; gözenekler büyük oranda dolduğunda tuzak kovandan alınır. Hasadın en pratik yolu soğutmadır: propolis dolu tuzak birkaç saat derin dondurucuda bekletilir, soğukta propolis sertleşip gevrekleşir ve tuzağa hafif bir baskı ya da bükme uygulandığında parça parça kolayca dökülür; bu yöntem tuzağa zarar vermeden temiz hasat sağlar. Tuzak kullanılmadan, kovan çerçeveleri ve örtü tahtaları üzerindeki propolis de el demiri ya da küt uçlu kazıyıcıyla sıyrılarak toplanabilir. Toplanan propolis tahta, boya ve ölü arı gibi yabancı maddelerden ayıklanır. Muhafaza için propolis ışık almayan, serin ve kuru bir ortamda ağzı kapalı kapta saklanır; ısıyla yumuşayıp birbirine yapışacağından sıcaktan uzak tutulmalı, uzun süreli saklamada dondurucuda tutularak hem sertliği hem etken bileşenleri korunmalıdır.
En verimli hasat dönemi sonbahar ve kış girişidir; eylül, ekim ve kasım ana dönemdir. Geceler soğudukça arı kovanı yalıtmak için aralıkları yoğun propolisle örer, bu da hasadı kolaylaştırır.
Sonbahar propolisinin balmumu içeriği daha düşük olduğundan rengi daha açık ve saflığı daha yüksektir. Yaz sıcağında alınan propolis ise daha mumlu ve yumuşak olur.
Kovanın üstüne ızgaralı propolis tuzağı konur; arılar aralıkları propolisle kapatınca tuzak dolar. Dolan tuzak birkaç saat dondurucuda bekletilip hafif baskıyla kırılarak propolis dökülür. Ayrıca çerçeve ve örtü tahtalarından kazıyarak da toplanabilir.
Tuzaktaki gözeneklerin arı tarafından büyük ölçüde propolisle doldurulup kapatılması hasat işaretidir. Olgun propolis sert, gevrek ve reçineli kokuya sahiptir; gözenekler hâlâ açıksa tuzak kovanda bırakılır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel propolis ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Propolis İlanları Propolis Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Propolis BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
