Menü
Çiçek balı, arıların ilkbahar ve yaz başında açan binbir çeşit kır çiçeğinden, yonca, kekik, ıhlamur ve meyve ağacı çiçeklerinden topladığı nektarın petekte olgunlaşmasıyla oluşur. Hasat takvimi tamamen çiçeklenmeye bağlı olduğundan İç Anadolu ve Doğu yaylalarında, Ege ile Akdeniz kıyısına göre belirgin biçimde gecikir. Çiçek balında doğru hasat zamanı, balın petek gözlerinde tam olgunlaşıp arılar tarafından mumla sırlandığı (mühürlendiği) andır. Erken alınan bal yüksek su içeriği taşır, çabuk ekşir ve mayalanır; geç bırakılan kovanda ise arı kendi ürettiği balı tüketmeye başlar. Bu yüzden arıcı kovanı düzenli kontrol ederek peteğin en az dörtte üçünün sırlanmasını bekler. Sağım, çiçeklenme döneminin sonunda nektar akışı kesildiğinde yapılır; gezginci arıcılıkta ise her çiçeklenme döneminin ardından ayrı ayrı sağım alınarak tek çiçek (monofloral) ballar elde edilebilir.
Çiçek balı hasadı Türkiye'de aşağıdan yukarıya doğru ilerler. Akdeniz ve Ege'nin kıyı kuşağında narenciye ve bahar çiçekleri erken açtığı için ilk sağımlar Nisan sonu ile Mayıs içinde alınır. İç Anadolu, Marmara ve geçit bölgelerinde çiçeklenme Mayıs-Haziran'a denk gelir. Doğu Anadolu ile Karadeniz yaylalarında, özellikle yüksek rakımlı mera ve çayır balında hasat Temmuz hatta Ağustos başına kadar uzar; Erzurum, Kars ve Bingöl yaylalarında geçci çiçeklenme nedeniyle en geç ballar buradan toplanır. Olgunluk en güvenilir biçimde peteğin sırlanma oranından anlaşılır: gözlerin büyük kısmı beyaz balmumuyla kapanmışsa bal olgundur. Bir başka pratik kontrol, dolu çerçeve hafifçe ters çevrilip sallandığında balın gözlerden akmamasıdır. Refraktometreyle ölçüldüğünde su oranının yüzde 18-20'nin altına inmesi olgunluğun kesin göstergesidir. Rengi açık altın sarısından koyu kehribara, aromaya kaynak çiçeğe göre değişir.
Sağım sabahın serin saatlerinde, arıların kovan girişinin yoğun olmadığı zamanda yapılır. Önce dumanlıkla hafif duman verilerek arılar peteklerden uzaklaştırılır, ardından üzeri sırlanmış ballı çerçeveler kovandan dikkatle çıkarılır; arıların kışı geçirmesi için yeterli bal kovanda bırakılır. Çıkarılan peteklerin mum sırı sırı açma çatalı veya bıçağıyla soyulur, sonra çerçeveler santrifüj (bal süzme) makinesine yerleştirilip dönme kuvvetiyle bal gözlerden ayrılır. Süzülen bal süzgeçten geçirilerek mum ve petek artıklarından temizlenir ve gıdaya uygun paslanmaz dinlendirme tankına alınır. Tankta ortalama üç gün bekletilerek köpük ve hava kabarcıklarının yüzeye çıkması sağlanır, üstteki köpük alınır. Çiçek balı uygun olgunlukta alındıysa zamanla doğal olarak kristalize olabilir; bu bozulma değildir. Serin, kuru, kokusuz ve ışık almayan ortamda, ağzı kapalı cam veya gıda kabında saklanır; nemli ortam balın su çekmesine ve ekşimesine yol açar.
Çiçeklenmeye bağlı olarak değişir. Akdeniz ve Ege kıyısında Mayıs'tan itibaren, İç Anadolu ve Marmara'da Haziran'da, Doğu Anadolu ve Karadeniz yüksek yaylalarında ise Temmuz hatta Ağustos başına kadar uzanan dönemde sağım yapılır.
Peteğin en az dörtte üçünün arılarca beyaz mumla sırlanmış olması olgunluğun işaretidir. Dolu çerçeve ters çevrilip sallandığında bal akmıyorsa ve su oranı yüzde 18-20'nin altındaysa bal hasada hazırdır.
Sırlanmamış petekten alınan bal yüksek su içerdiği için kısa sürede ekşir ve mayalanır. Olgunlaşmamış bal raf ömrü kısa ve düşük kaliteli olur, bu yüzden arının peteği mühürlemesi beklenmelidir.
Hayır. Olgun çiçek balının zamanla donması (kristalleşmesi) doğal bir özelliktir, bozulma değildir. Hafifçe ısıtılan ılık su banyosunda yeniden akışkan hale gelir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel çiçek balı ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Çiçek Balı İlanları Çiçek Balı Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Çiçek Balı BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
