Menü
Arı poleni, işçi arıların çiçeklerden toplayıp arka bacaklarındaki sepetçiklerde topak haline getirerek kovana taşıdığı bitki polenidir ve hasadı doğrudan kovan girişinde, arı daha içeri girmeden yapılır. Bu yönüyle balın aksine petekten süzülen değil, günü gününe toplanan bir üründür. Polenin bol geldiği ve hasada elverişli olduğu asıl dönem, doğada çiçeğin patladığı ilkbahardır; çünkü arı kolonisi de bu mevsimde yavru büyütmek için yoğun polen taşır. Hasadın zamanlaması koloninin sağlığı açısından kritiktir: tuzak sürekli açık bırakılırsa kovanın kendi yavru ihtiyacı için gereken polen kısılır. Bu nedenle polen hasadı, doğadan gelişin bol olduğu, koloninin hem kendine yeterli hem fazla taşıdığı dönemlerle sınırlı tutulur. Toplanan yaş polenin de hızla bozulan, neme ve küfe çok duyarlı bir ürün olması, hasat sonrası ilk saatlerde doğru işlemeyi zorunlu kılar. Aşağıda polenin bölgelere göre yoğun geldiği aylar, hasat için uygun koşullar ve toplama sonrası kurutma ele alınmaktadır.
Polenin doğadan en yoğun geldiği ve dolayısıyla en verimli hasat edildiği dönem ilkbahardır; mart, nisan ve mayıs ayları çoğu bölgede ana polen akımıdır. Akdeniz ve Ege'nin ılıman kesimlerinde bademde, erik ve badem benzeri erkenci çiçeklenmeyle hasat şubat sonu-mart başında erkenden başlayabilir. İç Anadolu, Doğu ve Karadeniz'in yüksek kesimlerinde ise çiçeklenme geciktiği için yoğun polen nisan ortasından hazirana kadar sürer. Sonbaharda da kovana polen gelir ancak bu dönemde koloni kış için stok yaptığından genellikle hasat yapılmaz. Hasada uygun koşulun ilk işareti dışarıda çiçeğin bolluğu ve havanın 14 derecenin üzerine çıkmasıdır; arılar bu sıcaklığın altında polene pek çıkmaz. Tuzakta biriken polenin taze ve hasada uygun olduğu, topakların canlı renkli (sarı, turuncu, kırmızı, mor tonları), nemli ama dağılmadan duran yapıda olmasından anlaşılır. Soluk, küflü ya da birbirine yapışıp hamurlaşmış polen nem almış ve bozulmaya başlamış demektir.
Polen, kovan giriş deliğine takılan polen tuzağı (ızgaralı kapan) ile toplanır. Yük taşıyan işçi arı yaklaşık 5 mm gözenekli ızgaradan geçerken bacağındaki polen topakları sıyrılıp alttaki çekmeceye düşer. Tuzak genellikle akşamüstü kovana takılıp ertesi gün öğleye doğru alınır; koloni sağlığı için tuzağın sürekli kapalı tutulmaması, gün aşırı ya da sabah belirli saatlerde açık tutulması önerilir. Çekmecede biriken polen her gün toplanmalıdır, çünkü yaş polen yüzde 20'nin üzerinde nem içerir ve oda sıcaklığında saatler içinde küflenmeye başlar. Toplanan polen ya hemen derin dondurucuya/soğuk hava deposuna alınır ya da kontrollü kurutma yapılır; kurutmada nem yüzde 6-8'e indirilir, ancak sıcaklık 40-42 derecenin üzerine çıkarılmaz, aksi halde besin değeri ve enzimler zarar görür. Kurutulan polen yabancı madde ve ölü arı parçalarından ayıklanıp serin, ışıksız ortamda ağzı kapalı kapta saklanır; uzun süreli muhafazada en güvenli yöntem dondurucudur.
Polen en yoğun ilkbaharda hasat edilir. Çoğu bölgede mart, nisan ve mayıs ana dönemdir; Akdeniz ve Ege'de şubat sonunda başlayabilir, yüksek ve serin bölgelerde haziran sonuna kadar sürebilir. Sonbaharda gelen poleni koloni kendine sakladığından genellikle hasat edilmez.
Kovan girişine takılan ızgaralı polen tuzağı kullanılır. Polen yüklü arı ızgaradan geçerken bacağındaki topaklar sıyrılıp alttaki çekmeceye düşer. Bu sayede bal gibi petekten süzülmez, doğrudan arı girişinde toplanır.
Yaş polen yüksek nem içerdiği için oda sıcaklığında çok hızlı küflenir. Bu nedenle çekmeceden her gün toplanıp ya derin dondurucuya alınmalı ya da 40-42 dereceyi geçmeyecek şekilde kurutulmalıdır.
Tuzak sürekli açık bırakılırsa kovanın yavru büyütmek için ihtiyaç duyduğu polen kısılır ve koloni zayıflar. Bu yüzden hasat, polenin doğadan bol geldiği dönemlerle sınırlanır ve tuzak sürekli değil, aralıklı tutulur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Arıcılık Araştırma Enstitüsü. Hasat dönemleri çeşit, bölge ve yıllık iklim koşullarına göre değişebilir.
Hasat dönemi yaklaşırken Harman üzerinde güncel polen ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Polen İlanları Polen Üreticileri Ücretsiz İlan Ver Tüm Polen BilgileriZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
