Kaz Hastalıkları ve Zararlıları

Kaz yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.

Kaz Hastalıkları

Newcastle hastalığı (Yalancı veba)

Belirti: Solunum güçlüğü, öksürük, burun akıntısı, yeşilimsi ishal ve iştahsızlık görülür. İlerleyen durumlarda boyun bükülmesi, felç ve sinirsel belirtilerle ölüm gelişebilir.

Etmen / koşul: Virüs kaynaklı bulaşıcı bir hastalıktır; hava, bulaşık su, yem ve enfekte kanatlılarla yayılır.

Önlem: Bölge risk durumuna göre veteriner hekimce belirlenen koruyucu aşılama programı, biyogüvenlik, karantina ve yeni hayvanlarda izolasyon uygulanmalıdır.

Kuş gribi (Avian influenza)

Belirti: Ani ölümler, durgunluk, solunum güçlüğü, baş ve yüz bölgesinde şişlik, ishal ve yumurta veriminde düşüş görülür. Su kanatlıları bazen belirgin hastalık göstermeden taşıyıcı olabilir.

Etmen / koşul: İnfluenza virüsü kaynaklıdır; yabani su kuşları ve enfekte kanatlılarla temas yoluyla bulaşır.

Önlem: İhbarı mecburi bir hastalıktır; şüphe halinde derhal İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne bildirilmeli, yabani kuş teması önlenmeli ve sıkı biyogüvenlik uygulanmalıdır.

Kanatlı kolerası (Pastörellozis)

Pasteurella multocida

Belirti: Ani ölümler, yüksek ateş, durgunluk, iştahsızlık, sarı-yeşil ishal ve sakal-ibikte morarma görülebilir. Kronik formda eklem şişlikleri ve aksaklık ortaya çıkar.

Etmen / koşul: Bakteriyel bir hastalıktır; bulaşık su, yem, ekipman ve hasta hayvanlarla temasla yayılır.

Önlem: Barınak ve su hijyeni sağlanmalı, hasta hayvanlar izole edilmeli, kemirgen kontrolü ve karantina uygulanmalıdır.

Salmonellozis (Paratifo)

Salmonella spp.

Belirti: Özellikle yavrularda halsizlik, kanatların düşmesi, sulu-beyazımsı ishal ve yüksek ölüm görülür. Büyük hayvanlarda verim düşüklüğü ve taşıyıcılık olabilir.

Etmen / koşul: Bakteriyel bir hastalıktır; bulaşık yem, su, altlık ve kuluçka yoluyla yayılabilir.

Önlem: Kuluçka ve barınak hijyeni, temiz yem-su, kemirgen kontrolü ve hasta hayvanların ayrılması ile korunulur.

Aspergillozis (Mantar enfeksiyonu)

Aspergillus fumigatus

Belirti: Solunum güçlüğü, hızlı ve zorlu nefes alma, ağız açık soluma, durgunluk ve iştahsızlık görülür. Özellikle yavrularda ölümlere yol açabilir.

Etmen / koşul: Küflenmiş yem ve nemli, küflü altlıktaki mantar sporlarının solunmasıyla bulaşır.

Önlem: Yem ve altlık kuru ve küfsüz tutulmalı, nemli ortam önlenmeli, barınak iyi havalandırılmalıdır.

Kaz Parazitleri ve Dış Etkenleri

Koksidiyoz

Eimeria spp.

Zarar şekli: Kanlı veya sulu ishal, tüylerde kabarma, halsizlik, iştahsızlık ve gelişme geriliği görülür. Özellikle genç hayvanlarda ölümle sonuçlanabilir.

Koşul: Tek hücreli parazitlerle, bulaşık altlık, yem ve suyun ağız yoluyla alınmasıyla bulaşır; nem ve kalabalık etkili olur.

Önlem: Altlık kuru tutulmalı, aşırı kalabalıktan kaçınılmalı, su kapları temiz ve hijyen düzenli sağlanmalıdır.

İç parazitler (Mide-bağırsak solucanları)

Amidostomum anseris

Zarar şekli: Zayıflama, gelişme geriliği, halsizlik, tüy kalitesinde bozulma ve ishal görülebilir. Yoğun enfeksiyonda iştahsızlık ve verim kaybı belirginleşir.

Koşul: Mera ve sulak alanlardaki bulaşık ortamdan parazit yumurta/larvalarının alınmasıyla bulaşır.

Önlem: Mera rotasyonu, su birikintilerinin azaltılması, barınak hijyeni ve parazit kontrolü veteriner hekim önerisiyle yürütülür.

Dış parazitler (Bit ve uyuz)

Zarar şekli: Tüyler arasında huzursuzluk, kaşınma, tüy dökülmesi ve cilt tahrişi görülür. Yoğun bulaşmada zayıflama ve verim düşüklüğü ortaya çıkar.

Koşul: Hasta hayvanlarla temas ve bulaşık barınak-ekipman yoluyla yayılır; kalabalık ve kötü hijyen artırır.

Önlem: Barınak ve ekipman temizliği, düzenli sürü kontrolü, yeni hayvanlarda karantina ile korunulur.

Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve parazitleri tanıma amacıyla anlatır; tedavi ve ilaç önerisi içermez. Hayvan hastalıklarında teşhis ve tedavi yalnızca veteriner hekim tarafından yapılır. Şap, bruselloz, kuş gribi, şarbon gibi ihbarı mecburi hastalıklardan şüphelenildiğinde derhal en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya veteriner hekime bildirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kaz newcastle hastalığı (yalancı veba) belirtileri nelerdir?

Solunum güçlüğü, öksürük, burun akıntısı, yeşilimsi ishal ve iştahsızlık görülür. İlerleyen durumlarda boyun bükülmesi, felç ve sinirsel belirtilerle ölüm gelişebilir.

Kaz kuş gribi (avian influenza) belirtileri nelerdir?

Ani ölümler, durgunluk, solunum güçlüğü, baş ve yüz bölgesinde şişlik, ishal ve yumurta veriminde düşüş görülür. Su kanatlıları bazen belirgin hastalık göstermeden taşıyıcı olabilir.

Kaz kanatlı kolerası (pastörellozis) belirtileri nelerdir?

Ani ölümler, yüksek ateş, durgunluk, iştahsızlık, sarı-yeşil ishal ve sakal-ibikte morarma görülebilir. Kronik formda eklem şişlikleri ve aksaklık ortaya çıkar.

Kaz koksidiyoz zararı nasıl anlaşılır?

Kanlı veya sulu ishal, tüylerde kabarma, halsizlik, iştahsızlık ve gelişme geriliği görülür. Özellikle genç hayvanlarda ölümle sonuçlanabilir.

Kaz i̇ç parazitler (mide-bağırsak solucanları) zararı nasıl anlaşılır?

Zayıflama, gelişme geriliği, halsizlik, tüy kalitesinde bozulma ve ishal görülebilir. Yoğun enfeksiyonda iştahsızlık ve verim kaybı belirginleşir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) - Kaz Yetiştiriciliği (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).

Kaz üretimi ve ticareti Harman'da

Ücretsiz İlan Ver Kaz Yetiştiriciliği Tüm Kaz Bilgileri Tarım Araçları