Alabalık yetiştiriciliğinde sık görülen hastalık ve zararlıların belirtileri, etmenleri ve önleyici kültürel önlemleri. Aşağıdaki bilgiler resmi kaynaklara dayanır ve tanıtım amaçlıdır; kesin teşhis ve kimyasal mücadele için İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne danışılmalıdır.
Belirti: Deri altında ve kas dokusunda irinli, kabarık çıban (fronkül) benzeri şişlikler ve bunların açılmasıyla yaralar görülür. Vücut yüzeyinde, yüzgeç diplerinde ve iç organlarda kanamalar, durgunluk ve iştahsızlık gözlenir.
Etmen / koşul: Hasta balıklar, taşıyıcılar ve kirli su yoluyla bulaşır; yüksek stok yoğunluğu ve stres hastalığı tetikler.
Önlem: Karantina, düşük stok yoğunluğu, havuz hijyeni ve veteriner hekim tarafından planlanan aşılama programı ile korunulur.
Vibriyozis
Vibrio anguillarum
Belirti: Vücut yüzeyinde kızarıklık ve kanamalı yaralar, yüzgeç diplerinde kanama, gözlerde şişme ve karın bölgesinde şişkinlik görülür. Balıklarda halsizlik, iştahsızlık ve ölümler artar.
Etmen / koşul: Özellikle tuzlu ve acı sularda, su sıcaklığının arttığı ve balıkların strese girdiği dönemlerde yaygınlaşır.
Önlem: Su kalitesinin korunması, stresin azaltılması, hijyen ve veteriner hekim önerisiyle aşılama uygulanır.
Enterik Kızıl Ağız Hastalığı (Yersiniyozis / ERM)
Yersinia ruckeri
Belirti: Ağız ve boğaz çevresinde kızarıklık ve kanamalar, gözlerde şişme ve kanama, deride koyulaşma görülür. Hasta balıklar su yüzeyine yakın durgun yüzer, iştahsızlaşır.
Etmen / koşul: Taşıyıcı balıklar ve bulaşık su yoluyla, sıcaklık artışı ve stres koşullarında yayılır.
Önlem: Yeni balıklara karantina, biyogüvenlik, su hijyeni ve veteriner hekimce planlanan aşılama ile korunulur.
Soğuk Su Hastalığı / Bakteriyel Solungaç Hastalığı
Flavobacterium psychrophilum
Belirti: Deride ülserli yaralar, kuyruk ve yüzgeçlerde erime, solungaçlarda solgunluk ve özellikle yavrularda yüksek ölüm görülür. Düşük su sıcaklıklarında belirtiler şiddetlenir.
Etmen / koşul: Düşük su sıcaklığı, kötü su kalitesi ve yüksek stok yoğunluğu hastalığı tetikler; bulaşık su ve balıklarla yayılır.
Önlem: Uygun stok yoğunluğu, temiz akan su, havuz dezenfeksiyonu ve stresten kaçınma ile risk azaltılır.
Enfeksiyöz Hematopoietik Nekroz (IHN)
Novirhabdovirus (IHNV)
Belirti: Yavru balıklarda koyu renk, karın şişkinliği, gözlerde patlaklık, dışkıda beyaz uzun iplikçikler ve sarmal (dönerek) yüzme görülür. Kısa sürede yüksek oranda ölüm yaşanır.
Etmen / koşul: Viral bir hastalık olup hasta balıklar, su ve yumurta yoluyla bulaşır; soğuk su sıcaklıklarında daha etkilidir.
Önlem: Hastalıktan ari damızlık ve yumurta kullanımı, karantina ve katı biyogüvenlik esastır; şüpheli durumda İl/İlçe Tarım Müdürlüğüne bildirilmelidir.
Mantar Hastalığı (Saprolegniyozis)
Saprolegnia
Belirti: Deri, yüzgeç ve yumurtalar üzerinde pamuk benzeri beyaz-gri tüylü kümeler oluşur. Etkilenen dokular zamanla zarar görür ve özellikle yumurta dönemlerinde kayıplara yol açar.
Etmen / koşul: Genellikle yaralı, zayıf düşmüş balıklarda ve döllenmemiş yumurtalarda, kötü su koşullarında ortaya çıkan fırsatçı bir mantardır.
Önlem: Balıkların yaralanmasının önlenmesi, ölü yumurtaların ayıklanması, iyi su kalitesi ve hijyen ile korunulur.
Alabalık Parazitleri ve Dış Etkenleri
Beyaz Benek Hastalığı (Ich)
Ichthyophthirius multifiliis
Zarar şekli: Deri, yüzgeç ve solungaçlar üzerinde toplu iğne başı büyüklüğünde beyaz benekler görülür. Balıklar kaşınma amacıyla yüzeylere sürtünür, solunum güçlüğü ve durgunluk gösterir.
Koşul: Tek hücreli bir dış parazittir; bulaşık su ve balıklarla yayılır, sıcaklık artışı ve stresle çoğalır.
Önlem: Yeni balıklara karantina, su kalitesinin korunması ve stresin azaltılması ile yayılması önlenir.
Solungaç ve Deri Kurdu (Girodaktilus / Daktilogirus)
Gyrodactylus
Zarar şekli: Solungaç ve deride aşırı mukus salgısı, solgunluk, tahriş ve solunum güçlüğü görülür. Balıklar yüzeylere sürtünür, iştahsızlaşır ve gelişmeleri yavaşlar.
Koşul: Deri ve solungaçlara tutunan çok hücreli dış parazitlerdir; yüksek yoğunluk ve kötü su koşullarında hızla çoğalır.
Önlem: Uygun stok yoğunluğu, temiz su, düzenli kontrol ve yeni balıklara karantina ile risk azaltılır.
Costia Hastalığı (Kostiyazis)
Ichthyobodo necator
Zarar şekli: Deride mavimsi-gri bulanık bir tabaka, aşırı mukus ve solgunluk oluşur. Özellikle yavru balıklarda solunum güçlüğü, sürtünme davranışı ve ölümler görülür.
Koşul: Çok küçük kamçılı bir dış parazittir; zayıf, stresli balıklarda ve kötü su koşullarında hızla yayılır.
Önlem: İyi su kalitesi, uygun yoğunluk, stresin azaltılması ve hijyen ile korunulur.
Önemli uyarı: Bu sayfa hastalık ve parazitleri tanıma amacıyla anlatır; tedavi ve ilaç önerisi içermez. Hayvan hastalıklarında teşhis ve tedavi yalnızca veteriner hekim tarafından yapılır. Şap, bruselloz, kuş gribi, şarbon gibi ihbarı mecburi hastalıklardan şüphelenildiğinde derhal en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya veteriner hekime bildirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Alabalık furunkülozis belirtileri nelerdir?
Deri altında ve kas dokusunda irinli, kabarık çıban (fronkül) benzeri şişlikler ve bunların açılmasıyla yaralar görülür. Vücut yüzeyinde, yüzgeç diplerinde ve iç organlarda kanamalar, durgunluk ve iştahsızlık gözlenir.
Alabalık vibriyozis belirtileri nelerdir?
Vücut yüzeyinde kızarıklık ve kanamalı yaralar, yüzgeç diplerinde kanama, gözlerde şişme ve karın bölgesinde şişkinlik görülür. Balıklarda halsizlik, iştahsızlık ve ölümler artar.
Alabalık enterik kızıl ağız hastalığı (yersiniyozis / erm) belirtileri nelerdir?
Ağız ve boğaz çevresinde kızarıklık ve kanamalar, gözlerde şişme ve kanama, deride koyulaşma görülür. Hasta balıklar su yüzeyine yakın durgun yüzer, iştahsızlaşır.
Alabalık beyaz benek hastalığı (ich) zararı nasıl anlaşılır?
Deri, yüzgeç ve solungaçlar üzerinde toplu iğne başı büyüklüğünde beyaz benekler görülür. Balıklar kaşınma amacıyla yüzeylere sürtünür, solunum güçlüğü ve durgunluk gösterir.
Alabalık solungaç ve deri kurdu (girodaktilus / daktilogirus) zararı nasıl anlaşılır?
Solungaç ve deride aşırı mukus salgısı, solgunluk, tahriş ve solunum güçlüğü görülür. Balıklar yüzeylere sürtünür, iştahsızlaşır ve gelişmeleri yavaşlar.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, TAGEM Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü - Sürdürülebilir Alabalık Yetiştiriciliği Çalıştayı (Alabalık Hastalıkları, Korunma ve Tedavi Yöntemleri) (bağlantı). Zirai mücadele için TAGEM Zirai Mücadele Teknik Talimatları (TAGEM Yayınlar).
Deneyimini iyileştirmek için çerez kullanıyoruz. Zorunlu olmayanlar yalnızca onayınla çalışır. Detay: Çerez Aydınlatma Metni.
Çerez Tercihleri
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
+ Kesinlikle Gerekli (Zorunlu) ÇerezlerHer Zaman Aktif
Oturum, güvenlik ve dil tercihi gibi sitenin çalışması için gereklidir. Devre dışı bırakılamaz.
+ İşlevsel Çerezler
Önceki ziyaret ve seçimlerinize dayanarak (örn. son aramalar, favori filtreler) daha kişisel bir deneyim sunar; üçüncü taraf tedarikçiler tarafından yerleştirilebilir.
Yurt Dışı Aktarım İzniAçık rıza metni kapsamında onay vermek için imleci kaydırın.
+ Performans ve Analitik Çerezleri
İnternet Sitesi ziyaret ve trafiğini takip ve analiz etmemizi sağlar; hangi alanların sık ya da seyrek ziyaret edildiğini görüp trafiği optimize ederiz.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Google)Açık rızanızı vermeniz halinde, Google Analytics çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz raporlama amacıyla yurt dışında yerleşik Google LLC'ye aktarılabilecektir.
+ Kişiselleştirilmiş Reklam ve Pazarlama Çerezleri
Görüntüleme geçmişinize ve ziyaretçi profilinize uygun olarak, sitede veya site harici mecralarda kişiselleştirilmiş ürün ve hizmet tanıtımı yapmak için kullanılır.
Yurt Dışı Aktarım İzni (Facebook)Açık rızanızı vermeniz halinde, Facebook Pixel çerezleriyle işlenen kişisel verileriniz kişiselleştirilmiş reklam sunumu amacıyla yurt dışında yerleşik Meta Inc.'e aktarılabilecektir.
Sponsorlu
