Menü
Sığır tüberkülozu, Mycobacterium bovis adlı bakterinin neden olduğu kronik ve bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalık, başta akciğerler olmak üzere çeşitli organ ve dokularda kazeöz (peynirleşme) karakterli düğümlerin (tüberkül) oluşmasıyla belirlenir. Yavaş seyreder ve hayvan uzun süre belirgin belirti göstermeden hastalığı taşıyabilir ve yayabilir. Sığır tüberkülozu insanlara da geçebilen bir zoonoz hastalık olduğundan halk sağlığı açısından da önemlidir.
Başta sığırlar olmak üzere manda ve diğer büyükbaş hayvanlar hastalığa duyarlıdır. Keçi, koyun, domuz ve bazı yaban hayvanları da enfekte olabilir ve hastalığın taşınmasında rol oynayabilir. En önemlisi, hasta hayvanlarla temas eden ve çiğ süt tüketen insanlar da hastalığa yakalanabilir.
Hastalık yavaş ilerlediği için erken dönemde belirti çoğu zaman görülmez. İlerleyen dönemde ise ilerleyici zayıflama, iştahsızlık, halsizlik, inatçı kuru öksürük ve zor solunum ortaya çıkabilir. Meme tutulumunda süt veriminde düşüş ve memede sertlik, bazı olgularda lenf düğümlerinde büyüme görülebilir. Belirtiler başka hastalıklara benzeyebildiği için kesin tanı ancak tüberkülin testi ve laboratuvar incelemesiyle konur.
Bulaşma en çok hasta hayvanların öksürükle etrafa saçtığı damlacıkların solunması yoluyla olur. Ayrıca enfekte hayvanların salgıları, dışkısı ve sütüyle bulaşan yem, su ve ortam da bulaşmada rol oynar. İnsanlara başlıca kaynatılmamış (çiğ) sütün ve pastörize edilmemiş süt ürünlerinin tüketimi ile ve hasta hayvanlarla yakın temasla geçer. Kalabalık, havalandırması yetersiz ve hijyeni bozuk barınaklar hastalığın yayılmasını artırır.
Korunmada temel yaklaşım test ve kesim yöntemidir; sürüler tüberkülin testiyle taranır, pozitif hayvanlar sürüden ayrılarak mevzuata göre kesime gönderilir. Ülkemizde sığır tüberkülozuna karşı koruyucu aşı uygulaması yapılmaz, mücadele tarama ve ari işletme sistemine dayanır. İşletmeye yeni katılacak hayvanların test edilmesi, karantina, barınak hijyeni ve iyi havalandırma önemlidir. İnsanların korunması için süt mutlaka kaynatılarak veya pastörize edilerek tüketilmelidir.
Sığır tüberkülozunda hasta hayvanların tedavisi uygulanmaz; hastalık kronik ve bulaşıcı olduğundan mücadele kesim ve imha esasına dayanır. Test sonucu pozitif çıkan hayvanlar işletmeden uzaklaştırılır ve resmi kurallara göre işlem yapılır. İşletmede alınacak tüm tedbirler ve süreç veteriner hekim ile il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü tarafından yürütülür. Şüphe durumunda hiçbir işlem kendi başına yapılmamalı, mutlaka veteriner hekime ve resmi makamlara başvurulmalıdır.
Evet, sığır tüberkülozu ihbarı zorunlu ve tazminatlı hastalıklar arasındadır. Hastalıktan şüphelenildiğinde vakit kaybetmeden il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmelidir. Bildirim yükümlülüğü hastalığın kontrol altına alınması ve halk sağlığının korunması için hayati önem taşır.
Evet, sığır tüberkülozu zoonoz bir hastalıktır ve insanlara geçebilir. En önemli bulaşma yolu çiğ süt ve pastörize edilmemiş süt ürünlerinin tüketimi ile hasta hayvanlarla yakın temastır. Bu nedenle süt mutlaka kaynatılarak veya pastörize edilerek tüketilmelidir.
Hayır, sığır tüberkülozunda hasta hayvanların tedavisi yapılmaz. Hastalık kronik ve bulaşıcı olduğu için mücadele test, kesim ve imha esasına dayanır. Sürecin tamamı veteriner hekim ve resmi makamların denetiminde yürütülür.
Çiğ süt kaynatılarak veya pastörize edilerek tüketilmelidir; bu işlem tüberküloz etkenini ve diğer birçok mikrobu etkisiz hale getirir. Kaynaği belli olmayan ve denetimsiz çiğ süt ile taze peynir tüketiminden kaçınılmalıdır. Süt satışı yalnızca hastalıktan ari ve denetimli işletmelerden yapılmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
