Menü
Karaciğer kelebeği hastalığı (fasiyoliyaz), Fasciola türü yaprak biçimindeki trematod parazitlerin karaciğer ve safra yollarına yerleşmesiyle oluşan paraziter bir hastalıktır. Erişkin parazitler safra kanallarında yaşarken larva formları karaciğer dokusunda göç ederek hasara yol açar. Özellikle sığır ve koyun gibi otçul hayvanlarda karaciğer bozukluğu ve verim düşüklüğüne neden olur. Su bitkileri aracılığıyla insana da geçebildiği için halk sağlığı açısından önem taşır.
Hastalık en çok sığır, koyun ve keçi gibi otlayan ruminantlarda görülür. Sulak, bataklık ve nemli meralarda otlayan hayvanlar özellikle risk altındadır. Ara konakçı olan tatlı su sümüklülerinin bulunduğu bölgelerde hastalık daha yaygındır. İnsanlar da çiğ su bitkileri yoluyla enfekte olabilir.
Enfeksiyonun ağırlığına göre iştahsızlık, zayıflama, halsizlik ve süt veriminde azalma görülür. Koyunlarda hareket etme isteksizliği, sallantılı yürüme ve genel durgunluk dikkat çeker. Karaciğer hasarına bağlı olarak kansızlık, çene altında ödem ve solgunluk gelişebilir. Ağır ve akut olgularda ani ölümler de görülebilir.
Hayvanlar parazitin bulaşıcı larvalarını, sulak meralardaki bitki ve otlara yapışmış halde ağız yoluyla alarak enfekte olur. Parazitin yaşam döngüsünde ara konakçı olarak tatlı su sümüklüleri rol oynar. Hasta hayvanların dışkısıyla çevreye saçılan yumurtalar sümüklüler aracılığıyla gelişerek meraları bulaştırır. Nemli ve durgun sulu araziler bulaşma için en uygun ortamdır.
Korunmada meraların kurutulması, drenajının sağlanması ve sulak bölgelerde otlatmanın sınırlandırılması esastır. Ara konakçı sümüklülerle mücadele edilmesi hastalık baskısını düşürür. Riskli dönemlerde ve hayvanlar meradan ahıra alınırken koruyucu paraziter mücadele planlanmalı; uygulama için veteriner hekime başvurulmalıdır. Bulaşık su kaynaklarından hayvanların uzak tutulması önerilir.
Tanı dışkı muayenesi ve klinik bulgularla konur; tedavi veteriner hekim yönetiminde yürütülmelidir. İlaç seçimi ve uygulama zamanı parazitin gelişim evresine göre değişeceğinden mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır. Tedaviye ek olarak mera drenajı ve sümüklü mücadelesi ile yeniden bulaşma önlenmelidir. Bilinçsiz paraziter ilaç kullanımından kaçınılmalıdır.
En sık sığır, koyun ve keçi gibi sulak meralarda otlayan otçul hayvanlarda görülür. Ara konakçı sümüklülerin bulunduğu nemli bölgelerde hastalık daha yaygındır.
Evet, su teresi gibi çiğ tüketilen su bitkileri aracılığıyla insana geçebilir; bu nedenle su kenarı bitkilerinin çiğ tüketilmemesi önerilir. Yine de bu hastalık hayvanlar için ihbarı zorunlu değildir.
Meraların kurutulması, drenajı, ara konakçı sümüklülerle mücadele ve riskli dönemlerde koruyucu paraziter mücadele en etkili yollardır. Program için veteriner hekime başvurulmalıdır.
Karaciğer hasarına bağlı olarak zayıflama, süt veriminde azalma ve karaciğerin kesimde imhası nedeniyle ciddi ekonomik kayıplara yol açar. Erken teşhis kayıpları azaltır.
Kaynak: VetRehberi - Fasciola Hepatica (Yaprak Kelebeği) / Kelebek Hastalığı.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
