Menü
Şarbon, Bacillus anthracis adlı bakterinin yol açtığı, başta otçul hayvanlar olmak üzere birçok türü etkileyen akut ve öldürücü bir bakteriyel hastalıktır. Bakteri uygun olmayan koşullarda spor oluşturur ve bu sporlar toprakta yıllarca canlı kalabilir. Hayvanlardan insanlara geçebilen (zoonoz) bir hastalık olması nedeniyle halk sağlığı açısından ciddi risk taşır. Türkiye'de ihbarı mecburi hastalıklar arasında yer alır.
Şarbon özellikle sığır, koyun ve keçi gibi otçul çiftlik hayvanlarının hastalığıdır. At ve diğer memeliler de duyarlıdır ancak hastalık en ağır seyrini otçullarda gösterir. Hayvanlar genellikle sporla bulaşmış mera ve suları kullanarak enfekte olur. İnsanlar da hasta hayvan ve ürünleriyle temas yoluyla hastalığa yakalanabilir.
Hastalık çoğu zaman ani ölümle kendini gösterecek kadar hızlı seyreder. İştahsızlık, yüksek ateş, titreme, sendeleme, ayakta duramama ve solunum güçlüğü başlıca bulgulardır. Sığırlarda bu tabloya sancı, ishal ve doğal deliklerden pıhtılaşmayan koyu kan gelmesi eklenebilir. Ölen hayvanlarda kanın pıhtılaşmaması tipik bir işarettir.
Hayvanlar hastalığı genellikle sporla bulaşmış otlak, yem ve suları tüketerek sindirim yoluyla alır. Ölen hayvanların açılması durumunda bakteri havayla temas edip spor oluşturarak toprağı uzun yıllar bulaştırabilir. İnsanlar hasta hayvanı kesip yüzerken, etini işlerken ya da deri ve yününe temas ederek enfekte olabilir. Sporların solunması ve bulaşık etin tüketilmesi de bulaşma yollarıdır.
Hastalığın görüldüğü bölgelerde duyarlı hayvanların düzenli olarak aşılanması korunmanın en önemli adımıdır. Aşılama programı ve uygulaması için veteriner hekime başvurulmalıdır. Şarbondan öldüğü düşünülen hayvanların kesinlikle açılmaması ve usulüne uygun şekilde derin gömülmesi ya da yakılması gerekir. Bulaşık meralara sağlıklı hayvan sokulmamalı ve karkaslar açıkta bırakılmamalıdır.
Şarbon hızlı seyrettiği için erken tanı ve müdahale hayati önem taşır; tedavi ancak veteriner hekim tarafından yönetilmelidir. Şüpheli hayvana ya da leşe çıplak elle dokunulmamalı, karkas açılmamalı ve çevre izole edilmelidir. Ölen hayvanlar veteriner hekim gözetiminde uygun biyogüvenlik kurallarıyla imha edilmelidir. Sürüdeki temaslı hayvanların yönetimi için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.
İnsanlar en sık hasta hayvanı keserken, yüzerken, etini işlerken ya da deri ve yününe temas ederek hastalığa yakalanır. Bulaşık etin tüketilmesi ve sporların solunması da bulaşma yollarıdır.
Hayır, karkas kesinlikle açılmamalıdır; çünkü havayla temas eden bakteri spor oluşturarak toprağı uzun yıllar bulaştırır. Durum derhal il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmelidir.
Evet, şarbon ihbarı zorunlu hastalıktır ve şüphe halinde derhal il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmesi yasal bir yükümlülüktür. Erken bildirim hem sürünün hem de insan sağlığının korunması için kritiktir.
Hastalığın görüldüğü bölgelerde hayvanların düzenli aşılanması ve ölen hayvanların usulüne uygun imhası temel korunma yollarıdır. Aşı programı için veteriner hekime başvurulmalıdır.
Kaynak: VetRehberi - Sığırlarda Anthrax (Şarbon) Hastalığı.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
