Menü
Babesiyoz (piroplazmoz), Babesia cinsi tek hücreli kan parazitlerinin neden olduğu, kene ile bulaşan bir hastalıktır. Sığırlarda başlıca Babesia bovis ve Babesia bigemina, koyun ve keçilerde ise Babesia ovis ve Babesia motasi etkendir. Parazit alyuvarların içine yerleşerek onları parçalar; bu nedenle hastalık yüksek ateş, kansızlık, sarılık ve kanlı idrar (kan işeme) ile seyreder. Halk arasında kanlı işeme ya da kan işetme olarak bilinir ve ölümlere yol açabildiği için ekonomik açıdan önemlidir.
Başta sığır olmak üzere koyun, keçi, at ve diğer evcil hayvanlar babesiyoza yakalanabilir. Kenelerin yoğun olduğu meralarda otlatılan büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar en fazla risk altındadır. Bölgeye dışarıdan getirilen ve daha önce hastalıkla karşılaşmamış hayvanlar genellikle daha ağır seyirli hastalanır.
Hastalığın en tipik belirtisi yüksek ateş ile birlikte idrarın kırmızı-kahverengi renk almasıdır (kan işeme). Bunun yanında kansızlık, mukozalarda solgunluk ve sararma (ikterus), halsizlik, iştahsızlık, süt veriminde düşüş ve hızlı zayıflama görülür. Ağır olgularda solunum güçlüğü, sürüden ayrı durma ve tedavi gecikirse ölüm ortaya çıkabilir. Belirtiler genellikle kene sezonunda ilkbahar ve yaz aylarında yoğunlaşır.
Babesiyoz doğrudan hayvandan hayvana geçmez; parazit keneler aracılığıyla taşınır ve kene beslenirken hayvana bulaşır. Hastalık özellikle kenelerin aktif olduğu ilkbahar ve yaz aylarında, kene populasyonunun yoğun olduğu meralarda görülür. Enfekte hayvanların bulunduğu meralara giren duyarlı hayvanlar kene tutunması yoluyla hastalanabilir. Kene mücadelesinin yetersiz olduğu işletmelerde hastalık yıldan yıla tekrarlayabilir.
Korunmanın temeli etkin kene mücadelesidir; hayvanlar ve barınaklar kenelere karşı düzenli olarak kontrol edilmeli ve veteriner hekim önerisiyle koruyucu uygulama yapılmalıdır. Mera yönetimi, hayvanların düzenli kene muayenesi ve risk mevsiminde alınacak tedbirler hastalık riskini azaltır. Bölgeye yeni getirilen hayvanların gözlem altında tutulması önemlidir. Rutin yaygın bir aşısı bulunmadığından korunma büyük ölçüde kene mücadelesine dayanır.
Babesiyoz erken tanı konulduğunda tedavi edilebilen bir hastalıktır, ancak tedavi gecikirse ölümle sonuçlanabilir. Bu nedenle kanlı idrar, yüksek ateş ve kansızlık belirtileri görülen hayvanlar için vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurulmalıdır. Kullanılacak ilaç ve destekleyici tedavi mutlaka veteriner hekim tarafından belirlenmeli, kendi başına ilaç uygulanmamalıdır. Tedaviyle birlikte işletmede etkili kene mücadelesi de sürdürülmelidir.
Hayır, babesiyoz doğrudan temasla bulaşmaz; parazit keneler aracılığıyla taşınır. Kene beslenirken parazit hayvana geçer ve hastalık gelişir. Bu nedenle en önemli korunma yolu etkin kene mücadelesidir.
Kanlı idrar babesiyozun tipik bir belirtisi olsa da başka hastalıklarda da görülebilir. Bu nedenle kanlı idrar gözlendiğinde kesin tanı için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır. Erken tanı, tedavinin başarısı açısından çok önemlidir.
Hastalık kenelerin aktif olduğu ilkbahar ve yaz aylarında daha sık görülür. Bu dönemde meralarda otlatılan hayvanlar kene tutunması yönünden yüksek risk altındadır. Risk mevsiminde kene kontrolü ve koruyucu tedbirler artırılmalıdır.
Hayvan babesiyozu çoğunlukla hayvanlara özgüdür, ancak bağışıklığı zayıf kişilerde kene ısırığıyla nadiren insan babesiyozu görülebilir. Asıl önemli olan, aynı kenelerin insan için tehlikeli olan Kırım-Kongo gibi hastalıkları da taşıyabilmesidir. Bu nedenle kene ile temasta genel korunma kurallarına uyulmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
