Menü
Kuduz, Rhabdoviridae ailesinden Lyssavirus'un neden olduğu, sıcakkanlı memeli hayvanların ve insanın merkezi sinir sistemini tutan öldürücü bir viral hastalıktır. Virüs beyin ve omurilikte iltihap oluşturarak ilerler ve klinik belirtiler ortaya çıktıktan sonra neredeyse her zaman ölümle sonuçlanır. Hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonoz) bir hastalık olması nedeniyle hem hayvan hem de halk sağlığı açısından büyük önem taşır. Türkiye'de ihbarı mecburi hastalıklar arasında yer alır.
Köpek, kedi, sığır, at, eşek, koyun ve keçi gibi tüm evcil memeliler kuduza yakalanabilir. Doğada tilki, çakal, kurt, sansar ve yarasa gibi yabani hayvanlar hastalığın önemli taşıyıcılarıdır. Başıboş sokak hayvanları evcil sürüler ile yabani rezervuar arasında köprü görevi görebilir. Kanatlılar ve soğukkanlı hayvanlar hastalığa duyarlı değildir.
Hayvanın huyunda ani değişimler, sakin hayvanlarda saldırganlık ya da tam tersi aşırı uysallık dikkat çeker. Salya akması, yutkunma güçlüğü, ses değişikliği ve su içememe sık görülen bulgulardır. Hastalık ilerledikçe kaslarda kasılmalar, dengesizlik, çene ve arka bacaklarda felç gelişir. Belirtilerin ortaya çıkmasından sonra hayvan birkaç gün içinde ölür.
Kuduz en sık hasta bir hayvanın ısırması ya da tırmalaması yoluyla, tükürükteki virüsün açık yaraya veya mukozalara bulaşmasıyla yayılır. Virüs ısırık yerinden sinirler boyunca ilerleyerek beyne ulaşır. Açık yaranın hasta hayvanın salyasıyla teması ve nadiren mukozalar da bulaşma kaynağı olabilir. Kuluçka süresi ısırık yerine ve virüs miktarına göre birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir.
Kedi ve köpeklere düzenli aralıklarla kuduz aşısı yaptırılması korunmanın temelidir. Başıboş hayvan popülasyonunun kontrolü ve yabani hayvanlarla temasın önlenmesi bulaşma riskini azaltır. Aşı takvimi ve programı için veteriner hekime danışılmalıdır. Isırılma durumunda yara vakit kaybetmeden bol su ve sabunla yıkanmalı ve derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Klinik belirtiler başladıktan sonra hayvanlarda kuduzun etkili bir tedavisi yoktur ve hastalık ölümcül seyreder. Bu nedenle asıl yaklaşım aşı ile korunma ve şüpheli hayvanların uzaklaştırılmasıdır. Kuduzdan şüphelenilen bir hayvana kesinlikle çıplak elle dokunulmamalı ve hayvan gözlem altına alınmalıdır. Her türlü değerlendirme ve müdahale için veteriner hekime başvurulmalıdır.
Evet, kuduz zoonoz bir hastalıktır ve hasta hayvanın ısırması, tırmalaması ya da salyasının açık yaraya temasıyla insana bulaşabilir. Isırık sonrası yara hemen yıkanmalı ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna gidilmelidir.
Şüpheli davranış gösteren veya ölmüş hayvana dokunmadan derhal il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne haber verilmelidir. Kuduz ihbarı zorunlu bir hastalık olduğu için bildirim yasal bir yükümlülüktür.
Aşı hem hayvanınızı hastalıktan korur hem de sizin ve çevrenizin bulaşma riskini azaltır. Aşı takvimi için veteriner hekiminize danışmanız önerilir.
Hayvanlarda belirtiler başladıktan sonra kuduzun etkili bir tedavisi yoktur ve hastalık ölümcüldür. Bu nedenle korunma ve aşılama tek etkili yoldur.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı GKGM - Kuduz Hastalığı ve Mücadele Broşürü.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
