Menü
Tarçın, Cinnamomum cinsindeki tropik ağaçların iç kabuğundan elde edilen, dünyanın en eski ve en çok tüketilen baharatlarından biridir. Ticareti yapılan başlıca iki tür vardır: Sri Lanka kaynaklı gerçek tarçın (Cinnamomum verum) ve daha yaygın, daha ekonomik olan Çin tarçını yani Cassia (Cinnamomum cassia). Tarçın ağacı yüksek sıcaklık, bol yağış ve nemli tropik iklim istediği için Türkiye ikliminde ticari olarak yetiştirilemez; ülkemizde tüketilen tarçının tamamına yakını ithal edilir. Buna karşın tarçın, Türk mutfağında ve gıda sanayisinde son derece yaygın bir yer tutar. Sütlaç, muhallebi, aşure, kabak tatlısı, revani gibi tatlılarda; salep ve kış içeceklerinde; bazı et yemekleri ve pilavlarda kullanılır. Fırıncılık, hazır çorba, baharat karışımı ve içecek sektörlerinin önemli bir hammaddesidir. Ekonomik açıdan tarçın, Türkiye için bir üretim değil, ithalat ve yeniden işleme (öğütme, paketleme, baharat harmanlama) kalemidir. Bu yönüyle tarım üretiminden çok baharat ticareti ve gıda sanayisi zinciri içinde değerlendirilir.
Tarçın Türkiye'de tarımsal olarak yetiştirilen bir ürün değildir. Tarçın ağacı, yıl boyu yüksek sıcaklık, yüksek nem ve bol yağış gerektiren tropik bir bitkidir; bu koşullar Türkiye'nin hiçbir bölgesinde açık alanda ticari üretime elverecek şekilde bulunmaz. Kışların soğuk geçmesi ve don olayları tropik tarçın ağacının yaşamasına imkan vermez. Dünyada tarçın üretimi Sri Lanka, Endonezya, Çin, Vietnam ve Hindistan gibi tropik ülkelerde yoğunlaşmıştır; gerçek tarçının başlıca kaynağı Sri Lanka, Cassia türünün başlıca kaynakları ise Endonezya, Çin ve Vietnam'dır. Türkiye'de tarçınla ilgili faaliyet üretimden çok işleme ve ticaret üzerinedir: İstanbul, İzmir, Mersin gibi liman ve ticaret merkezlerinde ithal kabuk tarçın öğütülür, paketlenir ve baharat karışımlarına katılır. Dolayısıyla tarçın için Türkiye'de bir yetiştiricilik bölgesinden söz edilemez; ürün doğrudan ithalata dayanır.
Tarçın Türkiye'de tarımsal olarak üretilmediği için ülkemize ait dekar başına verim ya da yıllık üretim miktarı bulunmamaktadır; TÜİK bitkisel üretim istatistiklerinde tarçın bir üretim kalemi olarak yer almaz. Üretim tropik ülkelerde gerçekleşir. Tarçın, dikildikten sonra birkaç yıl büyütülen ağaçların (veya sürgün veren dip filizlerinin) kabuklarının soyulup kurutulmasıyla elde edilir; kuruyan iç kabuk kıvrılarak bildiğimiz çubuk tarçını oluşturur. Türkiye açısından anlamlı olan rakam üretim değil, ithalat hacmi ve iç tüketimdir. Bu nedenle tarçın için Türkiye bağlamında bir verim değeri vermek doğru olmaz; ürünün tamamı dış kaynaklıdır. Güncel ve kesin miktarlar için TÜİK dış ticaret verileri ve Ticaret Bakanlığı kayıtları esas alınmalıdır.
Tarçın, Türkiye açısından bir ihracat değil, esas olarak ithalat ürünüdür. İç tüketimin tamamına yakını ithalatla karşılanır; ham (kabuk) tarçın çoğunlukla Sri Lanka, Endonezya, Çin ve Vietnam gibi tropik üretici ülkelerden getirilir. Türkiye'de bu ham tarçın öğütülüp paketlenerek iç pazara sunulur ve baharat karışımlarında kullanılır. Ülkemizin baharat sektörü, ithal ettiği tarçının bir bölümünü işleyip yeniden ihraç edebilir; bu durumda Türkiye bir yeniden ihracat (re-export) ve işleme merkezi rolü üstlenir. Ekonomik önemi, gıda sanayisi (tatlı, fırıncılık, içecek, hazır ürün) ve perakende baharat ticareti üzerinden ortaya çıkar. Somut ithalat ve ihracat rakamları için TÜİK dış ticaret istatistikleri ve Ticaret Bakanlığı verileri kullanılmalıdır; bu metinde tahmini rakam verilmemiştir.
Hayır. Tarçın ağacı tropik iklim, yüksek sıcaklık, yüksek nem ve bol yağış istediği için Türkiye'de ticari olarak yetiştirilemez. Ülkemizde tüketilen tarçının tamamına yakını Sri Lanka, Endonezya, Çin ve Vietnam gibi ülkelerden ithal edilir.
Gerçek tarçın (Seylan tarçını) Sri Lanka kaynaklıdır; daha ince, kırılgan kabuklu ve daha yumuşak aromalıdır. Cassia (Çin tarçını) ise daha kalın, sert kabuklu, daha keskin kokulu ve daha ekonomiktir. Piyasada satılan tarçının büyük bölümü Cassia türüdür.
Sütlaç, muhallebi, aşure, kabak tatlısı, revani gibi tatlılarda; salep ve kış içeceklerinde; bazı et yemekleri, pilav ve baharat karışımlarında kullanılır. Ayrıca fırıncılık ve hazır gıda sanayisinin yaygın bir hammaddesidir.
Çubuk tarçın aromasını daha uzun süre korur ve içeceklerde, komposto gibi uzun pişen ürünlerde tercih edilir. Toz tarçın ise tatlı ve hamur işlerinde kullanım kolaylığı sağlar ancak açıkta bekledikçe aromasını daha hızlı kaybeder. İhtiyaca göre ikisi de kullanılabilir.
Cassia türü tarçın, gerçek tarçına göre daha yüksek oranda coumarin adlı doğal bileşen içerir. Çok yüksek miktarda düzenli tüketimde bu bileşen gündeme gelir. Normal mutfak kullanımı genelde sorun oluşturmaz; yine de yoğun ve sürekli tüketimde gerçek tarçını tercih etmek makul bir yaklaşımdır.
Tarçın, genellikle ilkbahar aylarında ekilir. Ekim zamanı, iklim koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Tarçın, ekimden sonra yaklaşık 2-3 yıl içinde hasat edilmeye hazır hale gelir. Ancak elde edilen ürün miktarı ve kalitesi bakım koşullarına göre değişir.
Tarçın, humuslu, iyi drene edilmiş toprakları ve sıcak, nemli iklimleri tercih eder. Tropikal ve subtropikal bölgelerde daha iyi gelişir.
Tarçın bitkisi, düzenli sulama gerektirir ama aşırı sulamaktan kaçınılmalıdır. Toprağın nem seviyesine bağlı olarak sulama sıklığı ayarlanmalıdır.
Tarçının başlıca iki türü bulunmaktadır: Sri Lanka tarçını (Cinnamomum verum) ve Çin tarçını (Cinnamomum cassia). Bu türler arasında tat, aroma ve kullanım alanları açısından farklılıklar vardır.
Tarçın bitkisi, mantar hastalıkları ve böcek zararlıları gibi sorunlarla karşılaşabilir. Özellikle yaprak lekesi ve beyaz sinek gibi zararlılar dikkat edilmesi gereken unsurlardır.
Tarçın bitkisinin budanması, sağlıklı bir büyüme için önemlidir. Genellikle, zayıf ve fazla uzamış dallar budanarak bitkinin daha iyi hava alması sağlanır.
Tarçın, serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır. Uzun süre taze kalması için hava geçirmez bir kapta muhafaza edilmesi önerilir.
Tarçın, sıcak ve nemli ortamlarda daha iyi gelişir; bu nedenle sera koşulları, bitkinin büyümesi için ideal olabilir. Ancak, uygun iklimde açık alanda da yetiştirilebilir.
Tarçın, aynı alanda sürekli yetiştirilmemelidir. Diğer bitkilerle rotasyon yaparak toprak verimliliği artırılabilir.
Tarçın verimi, bakım, sulama ve besin maddeleri gibi faktörlere bağlı olarak değişir. Düzenli bakım ve uygun iklim koşulları sağlandığında verim artabilir.
Tarçın, organik yöntemlerle yetiştirilebilir; kimyasal gübre ve ilaçlar kullanılmadan, doğal yöntemlerle hastalık ve zararlılarla mücadele edilmelidir.
Tarçın hasat edildikten sonra, kabukları kurutulmalı ve uygun şekilde depolanmalıdır. İşleme süreci, ürün kalitesini etkileyen önemli bir aşamadır.
Tarçın bitkisi, genellikle rüzgar veya böcekler aracılığıyla tozlaşır. Uygun polinatörlerin varlığı, meyve ve tohum oluşumu için önemlidir.
Tarçın, soğuk havalara karşı hassastır ve don olaylarına dayanıklılığı düşüktür. Bu nedenle, soğuk iklimlerde yetiştirilmesi önerilmez.
Tarçın bitkisi, düzenli sulama, gübreleme ve budama gibi bakım işlemleriyle sağlıklı bir şekilde büyütülmelidir. Toprak analizi yaparak gerekli besin maddeleri sağlanmalıdır.
Kaynak: TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri.
Harman üzerinde güncel tarçın ilanlarını inceleyin ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verin.
Satılık Tarçın Tarçın Üreticileri Ücretsiz İlan Ver
Sponsorlu
Zorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
