Menü
Karık sulama, bitki sıraları arasına açılan karık adı verilen küçük kanallara suyun akıtılarak toprağa verildiği bir yüzey sulama yöntemidir. Su, karık tabanı ve yan yüzeylerinden yerçekimiyle toprağa süzülür ve bitki kök bölgesine ulaşır. Türkiye tarımında geleneksel olarak yaygın kullanılan, ek enerji gerektirmeyen bir yöntemdir. Özellikle sıraya ekilen çapa bitkilerinde tercih edilir.
Tarla, ürün sıralarına uygun aralıklarla açılan paralel karıklara bölünür ve bu karıklar arazinin eğimi doğrultusunda oluşturulur. Sulama suyu, karık başına sifon, tüp, delikli hareketli boru veya baş kanal aracılığıyla verilir ve karık boyunca yerçekimiyle akar. Su ilerlerken karık tabanından ve yanlarından toprağa yatay ve düşey olarak süzülerek bitki kök bölgesini ıslatır. Bitki sırasının üzerindeki toprak sırtı genellikle kuru kaldığından kök boğazı doğrudan ıslanmaz. Karık boyu, toprak bünyesi ve eğime göre ayarlanarak suyun karık sonuna kadar dengeli ulaşması sağlanır.
Mısır, ayçiçeği, pamuk, patates, şeker pancarı, domates ve benzeri sıraya ekilen çapa bitkileri ile bağ ve meyve bahçeleri için uygundur. Su tutma kapasitesi yüksek orta ve ağır bünyeli, killi tınlı topraklarda iyi sonuç verir; kaymak tabakası bağlayan topraklarda uygulanabilen başlıca yüzey sulama yöntemidir. Arazi eğiminin genellikle düşük olduğu, kaynaklara göre yaklaşık yüzde bir ve altındaki eğimlerin tercih edildiği, çok dik olmayan tarlalarda kullanılır. Kök boğazının ıslanmasından zarar gören ve boğaz çürüklüğüne duyarlı bitkiler için özellikle avantajlıdır. Yeterli debide yüzey suyunun bulunduğu koşullara uygundur.
Karık sulamada su, tarlanın tamamı yerine yalnızca karıklar boyunca ilerlediğinden salma sulamaya kıyasla daha kontrollü su dağılımı sağlanabilir ve toprak yüzeyinin bir bölümü kuru kaldığı için buharlaşma kayıpları görece azalabilir. Bununla birlikte damla ve yağmurlama gibi basınçlı yöntemlere göre su uygulama randımanı genellikle daha düşüktür; karık sonundan yüzey akışı ve derine sızma yoluyla su kaybı olabilir. Su kullanım verimliliği; karık boyunun doğru seçilmesine, uygun su verme debisine ve toprak bünyesine bağlıdır. Kaynaklara göre karık başına verilen su ile karık sonuna ulaşan su arasındaki dengenin gözlenmesi, nem çubuğu ile süzülme derinliğinin kontrol edilmesi verimliliği belirgin ölçüde artırır. Kesin bir tasarruf oranı arazi ve işletme koşullarına göre değişir.
Kurulumda önce arazi eğimi ve toprak bünyesi değerlendirilir; gerekiyorsa tesviye yapılır ve karıklar eğim doğrultusunda ya da yamaç arazilerde tesviye eğrilerine paralel açılır. Karık aralığı bitki sıra aralığına, karık boyu ise toprak bünyesi ve eğime göre belirlenir; hafif kumlu topraklarda daha kısa, ağır killi topraklarda daha uzun karıklar tercih edilir. Su, karık başına sifon, delikli boru veya baş kanaldan dengeli biçimde verilmelidir. Bakımda karık içindeki tıkanma, çökme ve otlanma düzenli kontrol edilmeli, her sulama sonrası karığın başı, ortası ve sonunda nem çubuğu ile süzülme derinliği ölçülmelidir. Karık başına çok, sonuna az su ulaşıyorsa karık boyu kısaltılmalı ve su verme debisi ayarlanmalıdır.
Not: Sistem seçimi ve kurulum; arazi, su kaynağı ve ürün deseninize göre değişir. Kesin proje için tarım danışmanı veya yetkili firmalara başvurun.
Karık sulamanın başlıca avantajları; ek pompa ve basınç enerjisi gerektirmemesi, düşük kurulum maliyeti, bitki kök boğazının ıslanmamasıyla boğaz çürüklüğü riskinin azalması ve kaymak tabakası bağlayan ağır topraklarda uygulanabilmesidir. Buna karşılık dezavantajları; damla ve yağmurlamaya göre su uygulama randımanının düşük olması, karık sonundan yüzey akışı ve derine sızma kayıpları, dik ve engebeli arazilerde erozyon riski, işçilik ihtiyacının fazla olması ve suyun karık boyunca dengeli dağıtılmasının deneyim gerektirmesidir. Doğru karık boyu, uygun debi ve düzenli nem kontrolü ile bu olumsuzluklar büyük ölçüde azaltılabilir.
Mısır, ayçiçeği, pamuk, patates, şeker pancarı, domates gibi sıraya ekilen çapa bitkileri ile bağ ve meyve bahçeleri için uygundur. Özellikle kök boğazının ıslanmasından zarar gören bitkilerde tercih edilir çünkü su karıkta ilerlerken bitki sırasının üzerindeki toprak sırtı genellikle kuru kalır.
Karık boyu tek bir sabit değer değildir; toprak bünyesi, arazi eğimi, verilecek su derinliği ve parsel uzunluğuna göre belirlenir. Su tutması düşük hafif kumlu topraklarda daha kısa, su tutması yüksek ağır killi topraklarda daha uzun karıklar açılır. Doğru boy, suyun karık sonuna dengeli ulaşıp ulaşmadığı gözlenerek ayarlanır.
Karık sulama salma sulamaya göre daha kontrollü olsa da, damla ve yağmurlama gibi basınçlı yöntemlere göre su uygulama randımanı genellikle daha düşüktür. Karık sonundan yüzey akışı ve derine sızma kayıpları olabilir. Kesin tasarruf oranı arazi, toprak ve işletme koşullarına göre değişir; doğru karık boyu ve debi ile verimlilik belirgin biçimde artırılabilir.
Karık sulama çok dik olmayan, eğimi düşük arazilerde uygulanır; kaynaklara göre yaklaşık yüzde bir ve altındaki eğimler tercih edilir. Yamaç arazilerde erozyonu azaltmak için karıklar tesviye eğrilerine paralel açılabilir. Yüksek eğimlerde su hızlanıp erozyona yol açabileceğinden dikkatli olunmalıdır.
Her sulama sonrası karığın başında, ortasında ve sonunda nem çubuğu ile suyun hangi derinliğe kadar süzüldüğü kontrol edilir. Karığın başına çok, sonuna az su ulaşıyorsa dağılım dengesizdir; bu durumda karık boyu kısaltılmalı ve su verme debisi yeniden ayarlanmalıdır. Amaç, kök bölgesinin karık boyunca dengeli ıslanmasıdır.
Harman üzerinde sulama ve tarım ekipmanı ilanlarını inceleyebilir ya da elinizdeki ekipmanı ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Ekipman İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
