Menü
Yayın balığı (Silurus glanis), Türkiye içsularında doğal olarak bulunan, tatlı suda yaşayan iri gövdeli ve etçil bir balık türüdür. Pulsuz ve kaygan derili gövdesi, geniş ağzı ve uzun bıyıkları ile kolayca ayırt edilir. Su ürünleri yetiştiriciliğinde eti değerli, hızlı büyüyen ve dayanıklı bir tür olarak öne çıkar. Türkiye'de kültür üretimi henüz yaygınlaşmamış olup Tarım ve Orman Bakanlığı ile araştırma enstitüleri deneme çalışmaları yürütmektedir.
Yayın balığı, tatlı su balıkları içinde en iri boya ulaşan türlerden biridir ve ileri yaşlarda oldukça büyük gövde ağırlığına erişebilir. Vücudu pulsuz, kaygan ve mukuslu bir deriyle kaplıdır; başı geniş ve yassı, ağzı ise büyüktür. En belirgin ayırt edici özelliği, üst çenede uzun, alt çenede daha kısa çift bıyığa (barbel) sahip olmasıdır; bu bıyıklar bulanık suda avını algılamaya yarar. Etçil ve gececi bir avcı olan yayın balığı; küçük balık, kabuklu ve diğer canlılarla beslenir. Loş ışığı ve dip yapısını tercih eder, gündüz saklanıp gece aktif olur. Yavaş akan ya da durgun, dip yapısı yumuşak sularda daha iyi barınır. Diğer birçok türe kıyasla değişken su koşullarına ve düşük oksijene görece daha dayanıklıdır, bu da onu yetiştiricilik denemeleri için ilgi çekici kılar.
Yayın balığı ılıman ve sıcak suları seven bir türdür; kaynaklara göre gelişimi için su sıcaklığının yaklaşık 20 santigrat derecenin üzerinde olması uygun kabul edilir ve sıcak dönemlerde metabolizması hızlanarak büyümesi artar. Su sıcaklığı düştükçe, özellikle kaynaklarda belirtilen düşük derecelerin altında, aktivitesi ve yem alımı belirgin biçimde azalır, kışın adeta durgunlaşır. Üreme davranışı geç ilkbahar ve yaz başında, suların ısındığı döneme denk gelir. Yetiştiricilik için yavaş akan ya da durgun, yumuşak dipli, gölgeli ve saklanma alanı sunan ortamlar tercih edilir; toprak havuzlar ve kapalı devre sistemler denenen ortamlar arasındadır. Türkiye'nin baraj gölleri, göletleri ve içsu havzaları bakımından zengin olması, bu türün özellikle iç ve batı bölgelerdeki ılıman havzalarda değerlendirilmesine imkan tanır. Tuzluluğa görece toleransı bulunmakla birlikte esas olarak tatlı su türüdür.
Yayın balığı etçil bir tür olduğundan beslemede yüksek proteinli, hayvansal kaynaklı içerik ön plandadır; küçük balık, kıyılmış hayvansal yem ve tür için uygun formüle edilmiş batan pelet yemler kullanılabilir. Gececi beslenme alışkanlığı nedeniyle yemlemenin akşam ve gece saatlerine denk getirilmesi yem değerlendirmesini iyileştirir. Su yönetiminde en kritik konu oksijen ve taban temizliğidir; yem artıkları ve dışkı tabanda birikince çürüyerek oksijen tükettiğinden düzenli sifonlama, su yenileme ve gerektiğinde havalandırma önemlidir. Sıcaklık yükseldikçe suyun oksijen tutma kapasitesi düştüğü için sıcak dönemlerde oksijen takibi sıklaştırılmalıdır. Stok yoğunluğu, tür kanibalizme yatkın olabildiğinden boy ayrımına dikkat edilerek ayarlanmalı; benzer boydaki bireyler bir arada tutulmalıdır. Su kalitesi parametreleri (oksijen, sıcaklık, amonyak, pH) düzenli izlenmelidir. Herhangi bir hastalık ya da olağan dışı ölüm belirtisinde kendi başına ilaç uygulanmamalı; su ürünleri veteriner hekimine ya da il tarım ve orman müdürlüğüne başvurularak yönlendirme alınmalıdır.
Not: Balık sağlığı ve hastalık durumlarında il/ilçe tarım müdürlüğüne ya da su ürünleri veteriner hekimine başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
Yayın balığının başlıca avantajları eti değerli ve talep gören bir tür olması, hızlı büyümesi ve değişken su koşulları ile düşük oksijene diğer bazı türlere kıyasla görece dayanıklı olmasıdır; bu da onu iç bölgelerdeki ılıman havzalar için umut verici bir aday yapar. Buna karşın etçil beslenmesi yem maliyetini ve yönetim titizliğini artırır, boy farkı gözetilmezse kanibalizm riski taşır, sıcaklığa bağlı sezonluk büyüme gösterir ve Türkiye'de kültür üretimi henüz yaygınlaşmadığından damızlık, yavru temini ve teknik birikim sınırlıdır; bu nedenle işletme öncesi il tarım ve orman müdürlüğünden yetiştiricilik izni ve teknik danışmanlık alınması, araştırma enstitülerinin deneme sonuçlarının takip edilmesi önerilir.
Yayın balığı sıcak suyu seven bir türdür ve kaynaklara göre gelişimi için genellikle yirmi santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklar uygun kabul edilir. Su ısındıkça metabolizması hızlanır, yem alımı ve büyümesi artar. Sıcaklık düştükçe, özellikle soğuk kış aylarında aktivitesi ve beslenmesi belirgin biçimde azalır. Bu nedenle ılıman ve yazları sıcak geçen içsu havzaları bu tür için daha elverişlidir.
Yayın balığı etçil bir avcıdır; doğada küçük balık, kabuklu ve diğer sucul canlılarla beslenir. Yetiştiricilikte yüksek proteinli, hayvansal kaynaklı içerik ve tür için uygun formüle edilmiş batan pelet yemler kullanılabilir. Gece aktif olduğu için yemlemenin akşam ve gece saatlerine denk getirilmesi yem değerlendirmesini artırır. Yem türü ve miktarı balığın boyuna, su sıcaklığına ve stok yoğunluğuna göre ayarlanmalıdır.
Yayın balığı yavaş akan ya da durgun, yumuşak dipli, gölgeli ve saklanma alanı sunan ortamları tercih eder. Yetiştiricilik denemelerinde toprak havuzlar ve kapalı devre sistemler kullanılmaktadır. Türkiye'nin baraj gölleri, göletleri ve içsu kaynakları bakımından zengin olması bu türe uygun ortam imkanı sunar. Ortam seçiminde oksijen yönetimi, taban temizliği ve su yenileme kapasitesi belirleyici olur.
Evet, Türkiye'de su ürünleri yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına tabidir ve işletme kurmadan önce il tarım ve orman müdürlüğüne başvurarak yetiştiricilik izni ve gerekli belgelerin alınması gerekir. Yer seçimi, su kaynağı ve tür bazında değerlendirme yapılır. Yayın balığı kültürü henüz yaygın olmadığından, başvuru öncesi teknik danışmanlık ve araştırma enstitülerinin deneme sonuçlarının takibi faydalıdır.
Yayın balığı hızlı büyüyen bir türdür ancak etçil ve avcı yapısı nedeniyle boy farkı olan bireyler bir arada tutulduğunda kanibalizm görülebilir. Bu nedenle benzer boydaki balıklar aynı ortamda stoklanmalı ve büyüdükçe boy ayrımı yapılmalıdır. Stok yoğunluğu oksijen ve su kalitesine göre ayarlanmalı, taban düzenli temizlenmeli ve sıcak dönemlerde oksijen takibi sıklaştırılmalıdır. Hastalık şüphesinde kendi başına ilaç kullanmadan su ürünleri veteriner hekimine başvurulmalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Uşak İl Müdürlüğü - Yayın Balığı Yetiştiriciliği Deneme Projesi.
Harman üzerinde su ürünleri ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
