Menü
Çipura (Sparus aurata), Akdeniz ve Ege kıyılarında deniz kafeslerinde yoğun olarak üretilen, eti değerli bir kültür balığıdır. Türkiye, çipura yetiştiriciliğinde Avrupa genelinde önde gelen ülkelerden biridir ve üretim ağırlıklı olarak Muğla, İzmir, Aydın ile son yıllarda Antalya ve Adana kıyılarında yoğunlaşmıştır. Yavru olarak kuluçkahanelerden alınan balıklar, denize yerleştirilen yüzer ağ kafeslerde besiye alınarak pazar boyuna getirilir. Kültür üretimi sayesinde doğal stoklar üzerindeki baskı azalırken yıl boyunca düzenli arz sağlanır.
Çipura, yanlardan basık oval bir gövdeye, gümüşi gri bir renge ve iki göz arasında uzanan altın sarısı bir banda sahiptir; bu bant türü ayırt eden en belirgin özelliktir. Sparidae familyasından olup çenesinde güçlü öğütücü dişleri bulunur, doğada kabuklu ve yumuşakçalarla beslendiği için etinin lezzeti belirgindir. Sıcak ve ılıman denizleri seven, tuzluluk değişimlerine belli ölçüde dayanabilen bir türdür ve genç bireylerde erkeklik, ileri yaşta dişilik yönünde bir cinsiyet değişimi (protandrik hermafroditizm) görülür. Kültür ortamında hızlı ve düzenli büyümesi, kafes koşullarına uyum sağlaması ve pazarda yüksek talep görmesi onu yetiştiricilik için cazip kılar. Levrek ile birlikte Türkiye deniz balığı yetiştiriciliğinin iki temel türünden biridir.
Çipura ılıman deniz sularının balığıdır; kaynaklara göre en iyi gelişimini yaklaşık 22-25 santigrat derece aralığında gösterir, geniş bir sıcaklık bandında yaşayabilse de soğuk suları sevmez ve sıcaklığın uzun süre düşük seyrettiği koşullardan olumsuz etkilenir. Bu nedenle üretim, kışları görece ılık geçen Ege ve Akdeniz kıyılarında yoğunlaşır. Yetiştiricilik için akıntısı yeterli, dalga ve fırtınadan korunaklı, yeterli su derinliğine sahip, oksijence zengin ve temiz su kütleleri tercih edilir; kirlilik kaynaklarından ve tatlı su girişlerinin baskın olduğu noktalardan uzak alanlar uygundur. En yaygın yöntem denize yerleştirilen yüzer ağ kafeslerdir; ayrıca kıyıda denizden beslenen havuz ve dalyan sistemleri de kullanılır. Kafes yeri seçiminden önce il tarım ve orman müdürlüğüne başvurulması ve gerekli izinlerin alınması zorunludur.
Üretim genellikle kuluçkahanelerden temin edilen yavruların kafeslere stoklanmasıyla başlar; kaynaklara göre ağ kafeslerde stok yoğunluğu suyun kalitesine ve saha koşullarına bağlı olarak değişir ve yaklaşık 15-30 kilogram/metreküp aralığında tutulabilir. Balıklar, gelişim dönemlerine uygun tane büyüklüğünde hazır deniz balığı yemleriyle, günün belirli öğünlerinde ve iştah durumuna göre beslenir; aşırı yemlemeden kaçınmak hem maliyet hem de kafes altı kirliliği açısından önemlidir. Su yönetiminde çözünmüş oksijen, sıcaklık ve akıntı düzenli izlenir, ağların yosun ve kirlilikten temizlenerek su dolaşımının sürekliliği sağlanır. Ölü ve zayıf bireyler ayıklanır, boy farkı büyüdükçe boylama yapılarak eş boy gruplar oluşturulur. Kaynaklara göre yavrular uygun koşullarda yaklaşık on iki ila on dört ayda pazar boyuna ulaşır. Hastalık belirtisi görüldüğünde kendi başına ilaç uygulanmamalı, su ürünleri veteriner hekimine veya il tarım ve orman müdürlüğüne başvurularak yönlendirme alınmalıdır.
Not: Balık sağlığı ve hastalık durumlarında il/ilçe tarım müdürlüğüne ya da su ürünleri veteriner hekimine başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
Çipura, pazarda yüksek ve istikrarlı talep gören, kafes koşullarına iyi uyum sağlayan ve görece hızlı büyüyen bir tür olduğu için yatırımcı açısından cazip bir üretim koludur ve Türkiye ihracatında önemli yer tutar; buna karşılık soğuk suya duyarlı olması üretimi Ege ve Akdeniz kıyılarıyla sınırlar, kafes yatırımı, kaliteli yem ve nitelikli iş gücü ciddi maliyet oluşturur, fırtına ve olumsuz deniz koşulları risk taşır, ayrıca izin süreçleri, çevresel etki yönetimi ve hastalık kontrolü titizlik gerektirir.
Çipura ılıman deniz sularını sevdiği ve soğuğa duyarlı olduğu için üretim ağırlıklı olarak Ege ve Akdeniz kıyılarında yapılır; Muğla, İzmir ve Aydın başlıca üretim merkezleridir, son yıllarda Antalya ve Adana kıyıları da öne çıkmaktadır. Kışları ılık geçen, akıntılı, korunaklı ve temiz koylar en uygun sahalardır.
Kaynaklara göre kafeslerde besiye alınan yavru çipuralar uygun sıcaklık ve besleme koşullarında yaklaşık on iki ila on dört ayda pazar boyuna ulaşır. Bu süre su sıcaklığına, yem kalitesine ve bakım koşullarına göre değişebilir.
Evet, deniz kafesi kurmak için önce uygun saha belirlenmeli ve il tarım ve orman müdürlüğüne başvurularak gerekli izin ve belgeler alınmalıdır. İzinsiz kafes kurulumu yasal değildir; süreç saha uygunluğu, çevresel değerlendirme ve ilgili kurum onaylarını kapsar.
Kaynaklara göre çipura en iyi gelişimini yaklaşık 22-25 santigrat derece aralığında gösterir. Geniş bir sıcaklık bandında yaşayabilse de soğuk sudan hoşlanmaz ve uzun süren düşük sıcaklıklarda gelişimi yavaşlar, bu nedenle ılıman kıyılar tercih edilir.
Herhangi bir ilaç ya da tedavi kendi başına uygulanmamalıdır. Balıklarda iştahsızlık, renk değişimi, yüzeyde durgun yüzme veya toplu ölüm gibi belirtiler görüldüğünde derhal su ürünleri veteriner hekimine ya da il tarım ve orman müdürlüğüne başvurularak teşhis ve yönlendirme alınmalıdır.
Harman üzerinde su ürünleri ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
