Menü
Balık yemi, kültür balıkçılığında yetiştirilen alabalık, levrek, çipura gibi türlerin büyümesi, sağlığı ve verimi için hazırlanan, dengeli besin içeriğine sahip endüstriyel yemdir. Genellikle pelet ya da ekstrüde form halinde üretilir ve protein, yağ, karbonhidrat, vitamin ve minerallerden oluşan bir karışım içerir. Amaç, balığın doğal ortamında aldığı besinlere yakın, sindirimi kolay ve suyu az kirleten bir rasyon sunmaktır. Yem, akuakültür işletmelerinde en büyük girdi kalemlerinden biridir.
Balık yemleri fiziksel yapı ve besleyicilik açısından özel üretim gerektiren yemlerdir; balık türüne, yaşına ve ağız büyüklüğüne göre pelet boyu, sertliği ve yoğunluğu değişir. Ayırt edici özellik, yemin suda davranışıdır: bazı türler için yüzeyde yüzen (ekstrüde) yem, dip beslenen türler için ise batan yem tercih edilir. Yüzen yemlerde balığın yemi ne kadar tükettiği gözle izlenebildiği için besleme kontrolü kolaylaşır. İçerikte balık unu ve balık yağı geleneksel protein ve yağ kaynağı olarak yer alırken, kaynaklara göre bitkisel protein kaynakları da giderek artan oranda kullanılmaktadır. Yemler ayrıca başlangıç (larva ve yavru), büyütme ve bitirme dönemlerine göre farklı besin yoğunluklarında sınıflandırılır. Kaliteli yemde suda dağılmaya karşı dayanıklılık, homojen karışım ve düşük toz oranı önemlidir.
Yem seçimi ve verimi, yetiştirme ortamının su koşullarıyla doğrudan bağlantılıdır. Alabalık gibi soğuk su türleri düşük sıcaklıkta ve oksijeni yüksek, akışkan sularda; levrek ve çipura gibi türler ise ılıman deniz veya acı su ortamlarında yetiştirilir. Su sıcaklığı balığın iştahını ve sindirim hızını belirlediği için besleme miktarı sıcaklığa göre ayarlanır; soğuk dönemlerde iştah ve yem alımı azalır, ılıman dönemlerde artar. Suda çözünmüş oksijenin yeterli olması, verilen yemin verimli değerlendirilmesi için kritiktir. Türkiye'de iç sularda ve karada havuz sistemlerinde alabalık, Ege ve Akdeniz kıyılarında ağ kafeslerde levrek ve çipura yetiştiriciliği yaygındır. Ortamın su kalitesi bozulduğunda yem alımı düşer ve yem israfı ile su kirliliği artar.
Besleme, balığın türüne, boyuna ve su sıcaklığına uygun pelet boyu ve besleme sıklığı ile yapılmalıdır; yavru dönemde küçük taneli ve sık, büyüme döneminde daha iri taneli ve daha az sıklıkta besleme uygulanır. Yem, balığın tüketebileceği miktarda ve iştahı gözlenerek verilmeli, fazla yemleme hem maliyeti artırdığı hem de dibe çöken yem suyu kirlettiği için kaçınılmalıdır. Yüzen yem kullanıldığında balığın davranışı izlenerek besleme durdurma noktası belirlenebilir. Yemler serin, kuru ve nemsiz ortamda, güneş almayan şekilde saklanmalı, küflenme ve acılaşma riskine karşı tazelik korunmalıdır; son kullanma tarihi geçmiş veya rutubet almış yem kullanılmamalıdır. Su yönetiminde oksijen, sıcaklık ve akış düzenli takip edilmeli, yem artıkları ve dışkı birikimi kontrol altında tutulmalıdır. Balıklarda iştahsızlık, anormal davranış veya hastalık belirtisi görülürse besleme gözden geçirilmeli ve durum su ürünleri veteriner hekimine ya da il tarım ve orman müdürlüğüne danışılmalıdır; ilaç ya da tedavi uygulamaları uzman yönlendirmesi olmadan yapılmamalıdır.
Not: Balık sağlığı ve hastalık durumlarında il/ilçe tarım müdürlüğüne ya da su ürünleri veteriner hekimine başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
Dengeli ve kaliteli balık yemi hızlı büyüme, iyi et kalitesi ve hastalıklara karşı daha dayanıklı balık sağlar; yüzen yem besleme kontrolünü kolaylaştırır ve yem israfını azaltır. Buna karşılık yem, akuakültür işletmelerinin en yüksek maliyet kalemidir ve hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalara duyarlıdır; yanlış pelet boyu, aşırı besleme veya kötü saklama koşulları hem para kaybına hem de su kirliliğine yol açar. Uygun olmayan besin dengesi balığın gelişimini yavaşlatır ve hastalıklara açık hale getirir, bu nedenle türe ve döneme uygun yem seçimi ile ölçülü besleme dikkat gerektiren en kritik noktalardır.
Bu tercih yetiştirdiğiniz balığın türüne ve beslenme davranışına bağlıdır. Alabalık, levrek ve çipura gibi su sütununda ve yüzeye yakın beslenen türlerde yüzen (ekstrüde) yem yaygın kullanılır çünkü balığın yemi tüketip tüketmediği gözle izlenebilir ve besleme daha kolay kontrol edilir. Dipte beslenen türlerde ise batan yem tercih edilebilir. Doğru seçim yem israfını ve su kirliliğini azaltır.
Besleme sıklığı ve miktarı balığın türüne, boyuna ve özellikle su sıcaklığına göre değişir. Yavru dönemde daha küçük taneli yem ile sık besleme, büyüme döneminde daha seyrek besleme uygulanır. Genel ilke, balığın iştahını gözleyerek tüketebileceği kadar yem vermek ve balık yemeyi kesince beslemeyi durdurmaktır. Kaynaklara göre soğuk dönemlerde iştah azaldığından yem miktarı düşürülür. Kesin miktar için işletmenizin koşullarına uygun bir besleme planı oluşturmanız önerilir.
Protein ihtiyacı balığın türüne ve yaşam dönemine göre değişir. Alabalık, levrek ve çipura gibi etçil (karnivor) türler yemlerinde büyük ölçüde hayvansal kaynaklı proteine ihtiyaç duyar; bu nedenle bu türlerin yemleri genellikle yüksek proteinli olur. Yavru ve başlangıç dönemi yemleri, büyütme ve bitirme dönemi yemlerine göre farklı besin yoğunluğunda hazırlanır. Türünüze ve balığın dönemine uygun yem sınıfını seçmek en doğru yaklaşımdır.
Yem serin, kuru ve nemden uzak bir ortamda, doğrudan güneş ışığı almayacak şekilde saklanmalıdır. Rutubet küflenmeye, uzun bekleme ve sıcaklık ise yağların acılaşmasına yol açarak yemin besin değerini düşürür. Ambalajı açık bırakmamak, ilk giren yemi önce kullanmak ve son kullanma tarihini kontrol etmek gerekir. Küflü, ıslanmış veya kokusu bozulmuş yem balıklara verilmemelidir.
İştahsızlık çoğu zaman su koşullarıyla ilgilidir. Önce su sıcaklığı, çözünmüş oksijen ve su kalitesi kontrol edilmelidir; sıcaklık düştüğünde iştah doğal olarak azalır. Aşırı besleme, kötü saklanmış yem veya yem boyunun uygun olmaması da yem alımını düşürebilir. Su koşulları normal olduğu halde iştahsızlık sürüyor, balıklarda anormal davranış veya hastalık belirtisi görülüyorsa durum bir su ürünleri veteriner hekimine ya da il tarım ve orman müdürlüğüne danışılmalıdır; ilaç uygulamaları uzman yönlendirmesi olmadan yapılmamalıdır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü.
Harman üzerinde su ürünleri ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
