Menü
Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), soğuk ve temiz akarsu, kaynak ile göl sularında yetiştirilen, Türkiye su ürünleri sektörünün en yaygın kültür balığıdır. Somon balıkları ailesindendir ve hızlı büyümesi, yeme iyi cevap vermesi ve pazar talebinin yüksek olması nedeniyle iç sularda öne çıkan türdür. Ülkemizde kuluçkahaneden pazar boyuna kadar tüm üretim aşamaları yapılabilmektedir.
Adını, yan çizgisi boyunca uzanan ve ışıkta gökkuşağı gibi renk veren pembemsi bandından alır. Vücut fusiform yani mekik biçiminde olup sırt bölgesi ile yüzgeçlerde küçük siyah benekler bulunur. Soğuk suya ve düşük sıcaklıklara uyumu, kahverengi alabalığa göre daha hızlı büyümesi ve kültür koşullarına kolay adapte olması onu ayırt eden başlıca özellikleridir. Karnivor bir balık olduğu için beslenmesi hayvansal proteine dayalıdır. Beton havuz, toprak havuz ve baraj göllerindeki ağ kafes sistemlerinin hepsinde yetiştirilebilmesi tesis kurulumunda esneklik sağlar.
Başarılı üretimin temel şartı bol, soğuk ve temiz sudur. Kaynaklara göre su sıcaklığının genel olarak 20 santigrat derecenin altında kalması istenir; balığın en iyi büyüdüğü aralık kaynaklarda yaklaşık 12 ile 18 santigrat derece arasında gösterilir. Ilık sularda oksijen çözünürlüğü düştüğü için yüksek sıcaklıklardan kaçınılır. Çözünmüş oksijen düzeyinin genel kabule göre 6 miligram/litrenin altına inmemesi, ideal olarak daha yüksek tutulması önemlidir. Suyun berrak, askıda katı maddeden arınmış ve uygun pH değerinde olması gerekir. Türkiye genelinde soğuk akarsu ve kaynak potansiyeli yüksek olan Doğu Anadolu, Karadeniz, Akdeniz iç kesimleri ile baraj göllerinin bulunduğu bölgeler yetiştiricilik için uygundur.
Besleme, türe özgü karnivor beslenmeye uygun, protein oranı yüksek toplu pelet yemlerle yapılır; yem miktarı balık büyüklüğüne, su sıcaklığına ve stoklama yoğunluğuna göre ayarlanır ve gün içinde bölünerek verilir. Su yönetiminde havuzlara sürekli ve yeterli debide su girişi sağlanmalı, çözünmüş oksijen ile sıcaklık düzenli izlenmeli, gerektiğinde havalandırma ile oksijen desteklenmelidir. Havuzların dip birikintileri ve dışkı temizliği düzenli yapılmalı, ölü balıklar hızla uzaklaştırılmalı, stoklama yoğunluğu su debisi ile oksijene göre dengeli tutulmalıdır. Boy ayrımı yapılarak büyüklük farkından kaynaklanan rekabet ve kanibalizm azaltılır. Hastalık şüphesinde kesin ilaç ya da doz uygulamak yerine su ürünleri veteriner hekimine veya il tarım ve orman müdürlüğüne başvurulmalı, önce su kalitesi ve stok koşulları gözden geçirilmelidir.
Not: Balık sağlığı ve hastalık durumlarında il/ilçe tarım müdürlüğüne ya da su ürünleri veteriner hekimine başvurun; bu içerik tıbbi tavsiye değildir.
Gökkuşağı alabalığı hızlı büyümesi, kültür koşullarına kolay uyumu, yeme iyi cevap vermesi ve iç pazarda güçlü talebiyle üreticiye avantaj sağlar; ancak soğuk, temiz ve bol suya olan bağımlılığı en önemli sınırlayıcı unsurdur, yaz aylarında su sıcaklığının yükselip oksijenin düşmesi strese ve büyüme yavaşlamasına yol açabilir, yoğun stoklama ve su kalitesi bozulması hastalık riskini artırır, bu nedenle sürekli su temini, düzenli izleme ve iyi çevre yönetimi başarının belirleyicisidir.
Kaynaklara göre su sıcaklığının genel olarak 20 santigrat derecenin altında tutulması istenir ve balık en iyi yaklaşık 12 ile 18 santigrat derece arasında büyür. Yüksek sıcaklıklarda suda çözünmüş oksijen azaldığı için ılık sulardan kaçınılır ve sıcaklık düzenli izlenmelidir.
Bol, soğuk, temiz ve sürekli akan bir su kaynağı gerekir. Kaynak suyu, soğuk akarsular ve uygun baraj gölleri tercih edilir. Suyun berrak, askıda katı maddeden arınmış ve yeterli oksijen içeriğine sahip olması başarının temel şartıdır.
Genel kabule göre çözünmüş oksijenin 6 miligram/litrenin altına inmemesi, mümkün olduğunca daha yüksek tutulması önerilir. Oksijen düştüğünde balık stres yaşar; bu durumda su debisi artırılmalı veya havalandırma ile oksijen desteklenmelidir.
Beton havuzlar, toprak havuzlar ve baraj göllerinde kurulan ağ kafes sistemleri kullanılabilir. Sistem seçimi su kaynağının türüne, debisine, arazi yapısına ve tesis kapasitesine göre belirlenir. Her sistemde yeterli su akışı ve oksijen sağlanması esastır.
Kesin ilaç veya doz uygulamak yerine öncelikle su kalitesi, sıcaklık, oksijen ve stoklama yoğunluğu gözden geçirilmelidir. Hastalık şüphesinde su ürünleri veteriner hekimine veya il tarım ve orman müdürlüğüne başvurulmalı; teşhis ve uygulama uzman yönlendirmesiyle yapılmalıdır.
Harman üzerinde su ürünleri ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni