Ana SayfaHayvan HastalıklarıMavi Dil Hastalığı

Mavi Dil Hastalığı: Belirtileri ve Korunma

Viral Küçükbaş Hastalıkları
İhbarı zorunlu hastalık. Şüphe halinde hayvana müdahale etmeden derhal il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur.

Mavi dil (Bluetongue), Reoviridae ailesinden Orbivirus cinsi bir virüsün neden olduğu, başta koyunlar olmak üzere gevişgetiren hayvanları etkileyen, sokucu sineklerle bulaşan viral bir hastalıktır. Ateş, ağız ve burun mukozasında ödem, kanama ve nekroz ile seyreder. Birçok farklı serotipi bulunur. Klinik belirtiler en belirgin şekilde koyunlarda görülür; ağır olgular ölümle sonuçlanabilir.

Etkilediği Hayvanlar

Koyun, keçi, sığır, manda ve deve gibi evcil gevişgetirenler ile bazı yaban hayvanlarını etkiler. Klinik hastalık en çok koyunlarda belirgindir; keçi ve sığırlar genellikle virüsü belirti göstermeden taşıyabilir ancak bulaşma zincirinde kaynak oluşturur. Duyarlı ırklar ve daha önce hastalıkla karşılaşmamış sürüler ağır seyir gösterir.

Belirtileri

Yüksek ateşle başlar; ağız, dil ve dudaklarda kızarıklık, ödem ve yaralar oluşur. İleri olgularda dilde morarma (siyanoz) nedeniyle hastalık bu adı almıştır. Ağız ve burun akıntısı, salya artışı, yüz ve baş bölgesinde ödem, iştahsızlık görülür. Tırnak tabanında (koroner bant) kanama ve iltihaba bağlı topallık gelişebilir; gebe hayvanlarda yavru atma ve zayıflık olabilir.

Bulaşma ve Yayılma

Hastalık hayvandan hayvana doğrudan temasla değil, Culicoides cinsi sokucu sinekler (tatarcık) aracılığıyla yayılır. Sinek hasta hayvandan kan emerken virüsü alır ve sağlıklı hayvanı sokarak bulaştırır. Bu nedenle vakalar sineklerin aktif olduğu ilkbahar sonu, yaz ve sonbahar aylarında, özellikle sulak ve nemli bölgelerde artar. Enfekte hayvanların ve virüslü sineklerin taşınması hastalığı yeni bölgelere yayar.

Korunma ve Aşı

Koruyucu Önlemler

Korunmanın temeli sokucu sineklerle mücadele ve aşılamadır; sahada dolaşan serotipe uygun aşılar koyunlarda koruma sağlar. Uygun aşı ve uygulama için veteriner hekime başvurulmalıdır. Hayvanları sineklerin yoğun olduğu alacakaranlık saatlerinde barınakta tutmak, barınak çevresindeki durgun suları kurutmak ve sinek kontrolü uygulamak riski azaltır. Yeni hayvan alımında dikkatli olunmalıdır.

Tedavi ve Yönetim

Virüse yönelik özgül bir tedavi yoktur; sağaltım destekleyici bakım, ağız yaralarının bakımı ve ikincil enfeksiyonların önlenmesine dayanır. Tedavi ve ilaç kullanımı için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır. Hasta hayvanlar gölgeli, serin bir ortamda dinlendirilmeli, yumuşak ve kaliteli yem ile temiz su verilmeli, sinek maruziyetinden korunmalıdır. Stres ve zorlu hareketlerden kaçınılmalıdır.

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve doz/reçete bilgisi içermez. Tanı ve tedavi için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mavi dil hastalığı insanlara bulaşır mı?

Hayır. Mavi dil hastalığı insanlar için tehlikeli değildir ve insanlara bulaşmaz. Sadece koyun başta olmak üzere gevişgetiren hayvanları etkileyen, sokucu sineklerle yayılan bir hayvan hastalığıdır.

Hastalık hayvandan hayvana doğrudan geçer mi?

Hayır. Mavi dil doğrudan temasla bulaşmaz; yayılım Culicoides cinsi sokucu sinekler aracılığıyla olur. Bu yüzden sinek mücadelesi korunmada en önemli adımlardan biridir.

Hastalık en çok ne zaman görülür?

Sokucu sineklerin aktif olduğu ilkbahar sonu, yaz ve sonbahar aylarında, özellikle sulak ve nemli bölgelerde vakalar artar. Soğuk aylarda sinek aktivitesi düştüğü için görülme sıklığı azalır.

Şüpheli vakada ne yapılmalı?

Mavi dil ihbarı zorunlu bir hastalıktır. Şüphede derhal il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmeli ve resmi veteriner hekimin talimatlarına uyulmalıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü, Mavi Dil Hastalık Kartı.

Diğer Hayvan Hastalıkları

Koyun ve Keçi Çiçeği Brusella (Yavru Atma) Koyun ve Keçi Uyuzu Enterotoksemi (Çelerme) Bulaşıcı Ektima (Orf) Küçükbaş Veba (PPR)

Hayvancılıkla mı ilgileniyorsunuz?

Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan Ver