Ana SayfaHayvan HastalıklarıKoyun ve Keçi Çiçeği

Koyun ve Keçi Çiçeği: Belirtileri ve Korunma

Viral Küçükbaş Hastalıkları
İhbarı zorunlu hastalık. Şüphe halinde hayvana müdahale etmeden derhal il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur.

Koyun ve keçi çiçeği, Poxviridae ailesinden Capripoxvirus (koyun çiçeği ve keçi çiçeği virüsü) tarafından oluşturulan, deride ve iç organlarda çiçek lezyonlarıyla seyreden çok bulaşıcı viral bir hastalıktır. Ateş, deri döküntüleri ve solunum bulgularıyla belirginleşir. Özellikle kuzu ve oğlaklarda ölüm oranı yüksektir. Sürüde hızla yayılarak büyük ekonomik kayıplara yol açar.

Etkilediği Hayvanlar

Her yaş ve ırktan koyun ve keçileri etkiler, ancak kuzu ve oğlaklar ile hastalığa yeni giren duyarlı sürüler daha ağır seyir gösterir. Koyun çiçeği ve keçi çiçeği virüsleri genellikle tür özgüllüğü taşır. Yerli ırklar bazen daha dirençli olsa da bağışıklığı olmayan hayvanlar ağır hastalanır. Virüs insanlarda enfeksiyon oluşturmaz.

Belirtileri

İlk olarak 40-42 derece ateş, iştahsızlık, durgunluk, göz ve burun akıntısı görülür. Ardından derinin yünsüz ve tüysüz bölgelerinde (dudak, burun çevresi, göz kapakları, meme, kuyruk altı ve bacak içi) önce kızarıklık, sonra papül ve nodül şeklinde çiçek lezyonları oluşur. Ağız, burun ve iç organ mukozalarında da lezyonlar gelişebilir, solunum güçlüğü ve zatürre tablosu eklenebilir. Gebe hayvanlarda yavru atma görülebilir.

Bulaşma ve Yayılma

En önemli bulaşma yolu hasta ve sağlıklı hayvanların doğrudan temasıdır. Lezyonlardan dökülen kabuk ve akıntılar çevreyi kontamine eder; virüs kuru ortamda ve kabuklarda uzun süre canlı kalır. Solunum yoluyla damlacık enfeksiyonu, kontamine yem, su, ekipman, bakıcı giysileri ve sokucu sineklerle mekanik taşıma da bulaşmada rol oynar. Hayvan hareketleri ve kalabalık barınaklar yayılımı hızlandırır.

Korunma ve Aşı

Koruyucu Önlemler

En etkili korunma yöntemi aşılamadır; canlı attenüe çiçek aşıları sürü bağışıklığını sağlayarak hastalığı önler. Aşı takvimi ve uygulaması için veteriner hekime başvurulmalıdır. Hasta hayvanlar hemen ayrılmalı, barınaklar ve ekipmanlar düzenli dezenfekte edilmeli, hayvan alım satımında karantina uygulanmalıdır. Sürüye yeni katılan hayvanlar bir süre gözlem altında tutulmalıdır.

Tedavi ve Yönetim

Hastalığın virüse yönelik özgül bir tedavisi yoktur; sağaltım destekleyici bakım ve ikincil bakteriyel enfeksiyonların kontrolüne dayanır. Tedavi ve ilaç kullanımı için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır. Hasta hayvanlar sürüden ayrılıp temiz, kuru ve serin bir ortamda barındırılmalı, kaliteli yem ve temiz su sağlanmalıdır. Ölen hayvanların usulüne uygun imhası ve barınak dezenfeksiyonu önemlidir.

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve doz/reçete bilgisi içermez. Tanı ve tedavi için mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Koyun ve keçi çiçeği insanlara bulaşır mı?

Hayır. Koyun ve keçi çiçeği virüsü insanlarda hastalık oluşturmaz; sadece koyun ve keçileri etkileyen hayvan hastalığıdır. Yine de barınak hijyeni ve dezenfeksiyon kurallarına uyulmalıdır.

Hastalıktan korunmanın en iyi yolu nedir?

En etkili korunma düzenli aşılamadır. Aşıya ek olarak yeni alınan hayvanlara karantina uygulanması, barınak dezenfeksiyonu ve hasta hayvanların ayrılması gerekir. Aşı programı için veteriner hekime başvurulmalıdır.

Şüpheli bir durumda ne yapmalıyım?

Koyun ve keçi çiçeği ihbarı zorunlu bir hastalıktır. Şüphelenildiğinde derhal il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmeli, hayvan hareketleri durdurulmalı ve resmi veteriner hekimin talimatları izlenmelidir.

Aşılanmış sürüde hastalık görülür mü?

Düzenli ve zamanında aşılanan sürülerde hastalık büyük ölçüde önlenir. Ancak aşısız yeni hayvan katılması, eksik aşılama ya da yüksek virüs baskısı durumunda vakalar görülebilir; bu nedenle aşı takviminin aksatılmaması önemlidir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı - Adana Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği.

Diğer Hayvan Hastalıkları

Bulaşıcı Ektima (Orf) Koyun ve Keçi Uyuzu Küçükbaş Veba (PPR) Enterotoksemi (Çelerme) Brusella (Yavru Atma) Mavi Dil Hastalığı

Hayvancılıkla mı ilgileniyorsunuz?

Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.

Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan Ver