Menü
Brusella, halk arasında yavru atma hastalığı olarak bilinen, koyun ve keçilerde gebeliğin son dönemlerinde yavru atmaya yol açan bulaşıcı bakteriyel bir hastalıktır. Küçükbaşlarda başlıca etken Brucella melitensis bakterisidir. Hastalık hem hayvan hem de insan sağlığı açısından son derece önemlidir. Türkiye'de ihbarı zorunlu hastalıklar arasında yer alır ve aynı zamanda insana bulaşan bir zoonozdur. Şüphe durumunda il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmelidir.
Başta koyun ve keçi olmak üzere sığır ve diğer çiftlik hayvanlarını etkiler; küçükbaşlarda esas etken Brucella melitensis'tir. Cinsel olgunluğa erişmiş dişi hayvanlar hastalığa daha duyarlıdır. İnsanlar da hasta hayvanlarla temas ya da ürünlerinin tüketimi yoluyla enfekte olabilir; çiftçiler, çobanlar, veteriner hekimler ve kesim çalışanları risk altındadır.
Hastalığın en tipik belirtisi gebeliğin genellikle son üçte birlik döneminde görülen yavru atmadır. Yavru atan hayvanlarda plasentanın atılamaması, döl yolundan kirli akıntı ve kısırlık görülebilir. Erkek hayvanlarda testis iltihabı gelişebilir; bazı hayvanlarda eklem şişlikleri ve topallık olabilir. Enfeksiyon çoğu zaman belirgin genel hastalık belirtisi vermeden seyrettiği için sürüde sinsi biçimde yayılabilir.
Bakteri en çok atık yavru, yavru zarları ve döl yolu akıntılarıyla çevreye saçılır; sağlam hayvanlar bulaşmış otlak, yem ve suyu alarak enfekte olur. Bulaşma sindirim yoluyla, hasarlı deri ve mukozalardan, ayrıca çiftleşmeyle de gerçekleşebilir. İnsanlara en sık pastörize edilmemiş çiğ süt ve bundan yapılan peynir gibi ürünlerin tüketimiyle bulaşır. Ayrıca atık yavru ve zarlarına çıplak elle temas eden kişiler için ciddi bulaşma riski vardır.
Korunmanın temeli aşılama, hijyen ve enfekte hayvanların sürüden çıkarılmasıdır; küçükbaşlarda Bakanlık programı kapsamında Rev-1 aşısı uygulanır ve aşılama planı için veteriner hekime başvurulmalıdır. Yeni alınan hayvanlar karantinaya alınıp test edilmeli, atık yavru ve zarlar çıplak elle tutulmadan uygun şekilde imha edilmelidir. Atık yapan hayvanlar hemen ayrılmalı ve bulunduğu yer dezenfekte edilmelidir. İnsan sağlığı için çiğ süt ve pastörize edilmemiş süt ürünleri tüketilmemelidir.
Brusella hayvanlarda pratik olarak tedavi edilmeyen bir hastalıktır; mücadele, aşılama ve enfekte hayvanların tespit edilerek sürüden çıkarılması esasına dayanır. Şüpheli durumda hayvana ilaç uygulanmamalı, doğrudan il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ve veteriner hekime başvurulmalıdır. Bu metinde ilaç adı ve doz verilmez. Atık materyalle temas eden ya da bruselloz belirtisi olan kişiler mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
Evet, brusella insana bulaşan bir zoonozdur. İnsanlara en sık pastörize edilmemiş çiğ süt ve peynir gibi ürünlerle, ayrıca atık yavru ve zarlarına çıplak elle temasla geçer. İnsanda uzun süreli ateş, halsizlik ve eklem ağrılarına yol açabildiği için çiğ süt ürünlerinden kaçınmak önemlidir.
Brusella ihbarı zorunlu bir hastalık olduğu için şüphe durumunda vakit kaybetmeden il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ve veteriner hekime bildirmelisiniz. Atık yavru ve zarlara çıplak elle dokunmayın, hayvanı sürüden ayırın. Atık materyali eldivenle toplayıp uygun şekilde imha edin.
Hayvanlarda brusella pratik olarak tedavi edilmez; mücadele aşılama ve enfekte hayvanların sürüden çıkarılmasıyla yapılır. Bu nedenle şüpheli hayvana kendiniz ilaç uygulamamalı, resmi makamlara bildirmelisiniz. İnsanlarda ise hastalık hekim kontrolünde tedavi edilir.
Küçükbaş hayvanlarda Bakanlık programı kapsamında Rev-1 aşısı uygulanır. Aşının hangi yaşta ve nasıl yapılacağına veteriner hekim karar verir. Aşılama yanında karantina ve hijyen tedbirleri de birlikte uygulanmalıdır.
Harman üzerinde hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi hayvanınızı ücretsiz ilana çıkarabilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
