Menü
Vitamin ve mineral yem katkısı, hayvanların rasyonunda yeterince bulunmayan vitaminleri ve mineral maddeleri dengeli bir karışım halinde sunan, düşük oranda kullanılan bir ön karışım ürünüdür. Genellikle premiks olarak da adlandırılır ve ana yemin yerini almaz; onun eksik kalan mikro besin yönlerini tamamlar. İçeriğinde çeşitli vitamin grupları ile kalsiyum, fosfor, magnezyum, çinko, bakır, selenyum gibi makro ve iz mineraller yer alır. Amaç, yemleme programını yalnızca enerji ve protein açısından değil mikro besin açısından da dengelemektir.
Bu katkı enerji ya da protein kaynağı değildir; başlıca değeri sağladığı vitamin ve mineral desteğindedir. Kaynaklara göre içeriğinde yağda eriyen ve suda eriyen vitamin grupları ile makro mineraller (kalsiyum, fosfor, magnezyum) ve iz elementler (çinko, bakır, mangan, selenyum, iyot, kobalt) yaklaşık dengeli oranlarda bulunur. Kesin analiz değerleri ürünün formülasyonuna ve hedef hayvan grubuna göre değişir; bu nedenle net yüzde vermek doğru olmaz. Katkının besleyici katkısı, temel yemdeki eksikleri gidererek metabolizmanın, bağışıklığın ve verim faaliyetlerinin düzgün yürümesini desteklemesinden gelir.
Büyükbaş ve küçükbaş ruminantlar (sığır, manda, koyun, keçi) başta olmak üzere kanatlılar için de uygun formülasyonlar bulunur. İhtiyaç özellikle geçiş dönemlerinde artar: gebeliğin son dönemi, doğum sonrası laktasyon, hızlı büyüyen genç hayvanlar ve besi döneminde. Meraya çıkamayan, ağırlıklı kaba yemle beslenen ya da tek tip yem tüketen hayvanlarda mikro besin açığı daha belirgin olduğundan destek önem kazanır. Her hayvan türü ve verim dönemi için ihtiyaç farklı olduğundan, uygun formülasyon hayvanın türü, yaşı ve verim durumuna göre seçilmelidir.
Vitamin ve mineral katkısı rasyona çok düşük oranda karıştırılarak kullanılır ve temel kaba ile kesif yemin tamamlayıcısıdır. Genellikle karma yeme homojen biçimde katılır ya da kullanım talimatına göre yeme harmanlanır. Kullanılacak miktar; rasyonun mevcut mineral dengesine, hayvanın türüne, yaşına, verim düzeyine ve tükettiği diğer yemlere göre belirlenir. Bu nedenle burada kesin bir günlük doz verilmez; doğru oran bir ziraat mühendisi ya da veteriner hekim eşliğinde rasyon hesabıyla saptanmalıdır. Aşırı kullanım bazı iz minerallerde birikime yol açabileceğinden, ürünün önerilen katım oranına ve mineral dengesine dikkat edilmelidir. Diğer mineral kaynakları (kaya tuzu, yalama taşı, mermer tozu gibi kalsiyum kaynakları) ile birlikte kullanılırken toplam mineral dengesi gözetilmelidir.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Katkı çoğunlukla toz ya da granül formda hazır olarak temin edilir ve kullanımdan önce karma yeme iyice karıştırılması yeterlidir; homojen dağılım için yem karıştırıcıda ölçülü biçimde harmanlanması önerilir. Nem, ısı ve doğrudan güneş ışığı bazı vitaminlerin etkinliğini zamanla azalttığından, ürün serin, kuru ve karanlık bir yerde, ağzı kapalı ambalajında saklanmalıdır. Açılan ambalaj nem almayacak şekilde tekrar kapatılmalı ve kısa sürede tüketilmelidir. Son kullanma tarihine dikkat edilmeli, topaklanmış, rengi ya da kokusu değişmiş ürün kullanılmamalıdır. Yem ile karıştırıldıktan sonra hazırlanan karışım da uzun süre bekletilmeden tüketilmelidir.
En önemli avantajı, temel yemin karşılayamadığı vitamin ve iz mineral açığını küçük bir katım oranıyla dengeleyerek büyüme, bağışıklık, döl verimi ve süt ile besi performansının daha sağlıklı yürümesine destek olmasıdır; ayrıca kullanımı pratiktir ve depolama alanı az yer kaplar. Buna karşın tek başına bir yem değildir, enerji ve protein sağlamaz, dolayısıyla dengeli bir temel rasyonun yerini tutmaz. Yanlış ya da aşırı kullanımda bazı minerallerde dengesizlik ve maliyet artışı görülebilir; uygunsuz saklamada vitamin etkinliği düşer. Bu yüzden doğru formülasyon seçimi ve katım oranı için uzman desteği alınması en güvenli yoldur.
Hayır. Bu ürün enerji ve protein sağlayan bir ana yem değil, rasyonu tamamlayan bir ön karışımdır. Hayvanın temel besin ihtiyacı kaba yem ve kesif yemle karşılanır; katkı yalnızca eksik kalan vitamin ve mineralleri destekler. Tek başına verilmesi hayvanı besleyemez ve mineral dengesizliğine yol açabilir.
Kesin bir günlük miktar burada verilemez çünkü doğru oran; hayvanın türüne, yaşına, verim dönemine ve tükettiği diğer yemlerin içeriğine göre değişir. Kullanım oranı rasyon hesabıyla belirlenir. En doğrusu ürünün kullanım talimatını esas almak ve bir ziraat mühendisi ya da veteriner hekime danışarak katım oranını saptamaktır.
Merada taze ot bulan hayvanlar birçok vitamini doğal yolla alabilir, ancak toprak ve bitki örtüsüne bağlı olarak bazı iz mineraller (örneğin selenyum, bakır, çinko) yetersiz kalabilir. Kuru dönem, mera kalitesinin düştüğü mevsimler ve yüksek verimli hayvanlarda destek yine önem kazanır. İhtiyaç bölgeye ve döneme göre değerlendirilmelidir.
Evet, dikkat gerekir. Bazı iz mineraller vücutta birikebildiği için önerilen katım oranının üzerinde kullanım dengesizliğe ve gereksiz maliyete yol açabilir. Az da yeterli desteği sağlamaz. Bu nedenle ürünün belirtilen oranına uyulmalı ve toplam mineral dengesi (tuz, kalsiyum kaynakları dahil) birlikte gözetilmelidir.
Serin, kuru, karanlık ve ağzı kapalı ambalajında saklayın. Nem ve yüksek ısı bazı vitaminlerin etkinliğini zamanla azaltır. Açılan paketi tekrar sıkıca kapatın, son kullanma tarihine uyun ve topaklanmış ya da kokusu değişmiş ürünü kullanmayın. Yeme karıştırdıktan sonra da uzun süre bekletmeden tüketin.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Aydın İl Müdürlüğü, Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Rasyonu Yayını.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
