Menü
Tuz yalama taşı, hayvanların serbestçe yalayarak tükettiği, sıkıştırılmış tuz ve mineral bloğudur. Temelde sodyum ve klor kaynağı olan tuz içerir; birçok tipte ayrıca kalsiyum, fosfor, magnezyum, çinko, bakır, kobalt, iyot ve selenyum gibi mineraller de bulunur. Hayvanlar vücutlarındaki eksikliği hissettiklerinde bu taşa yönelir ve ihtiyaçları kadar tüketerek kendi dengelerini kurmaya çalışır. Kaba ve kesif yemle karşılanamayan tuz ve iz element açığını tamamlamak için kullanılan bir katkı kaynağıdır.
Enerji ve protein değeri taşımaz; besleyici katkısı mineral yönündedir. Ana bileşeni sodyum ve klordan oluşan tuzdur; bu iki element sindirim, iştah düzeni, sinir ve kas çalışması ile vücut sıvı dengesi için gereklidir. Ürünün tipine göre kalsiyum, fosfor ve magnezyum gibi makro mineraller ile çinko, bakır, kobalt, iyot, manganez ve selenyum gibi iz elementler eklenmiş olabilir. Türkiye mera ve yem koşullarında sıkça görülen sodyum ile bazı iz element eksikliklerini tamamlamaya yardımcı olur. Kesin mineral yüzdeleri ürünün formülüne göre değiştiğinden, ambalaj üzerindeki içerik etiketine bakılmalıdır.
Başta sığır ve manda gibi büyükbaş hayvanlar olmak üzere koyun, keçi ve at gibi türlerde kullanılır. Büyükbaş için genellikle kalsiyum, fosfor ve tuz ağırlıklı bloklar; koyun ve keçi gibi küçükbaşlar için tuz ve iz element ağırlıklı bloklar tercih edilir. Otlayan ve merada beslenen hayvanlarda, süt veren ve gebe hayvanlarda, büyüme çağındaki genç hayvanlarda ve besideki hayvanlarda mineral ihtiyacı arttığından bu dönemlerde önemi daha da artar. Koyun ve keçilere yönelik bloklarda bakır hassasiyeti nedeniyle türe uygun ürün seçimi gerekir.
Yalama taşı, hayvanların gün boyu serbestçe erişebileceği bir noktaya yerleştirilir ve hayvanın kendi ihtiyacına göre tüketmesine dayanır. Suluk yakınına konulduğunda tüketim daha düzenli olur. Kesif ve kaba yemle verilen rasyonu tamamlayan bir kaynaktır, tek başına yem yerine geçmez. Tüketilecek kesin günlük miktar hayvanın türüne, yaşına, verim durumuna, rasyonun bileşimine ve mera koşullarına göre değişir; bu nedenle sabit bir doz reçetesi verilmez. Sürünün büyüklüğüne ve mineral durumuna uygun planlama için bir veteriner hekim ya da hayvan besleme uzmanına danışılması en doğru yaklaşımdır. Aşırı ya da yetersiz tüketimi izlemek için taşın azalma hızı gözlenebilir.
Not: Rasyon ve günlük miktar; hayvanın türü, yaşı, verim durumu ve diğer yemlere göre değişir. Dengeli rasyon için ziraat mühendisi veya veteriner hekime danışın.
Yalama taşı hazır bloklar halinde temin edilir ve ek bir hazırlık gerektirmez; uygun bir askı, kap ya da tutucuya yerleştirilerek hayvanın önüne konur. Yere doğrudan bırakmak yerine askıya almak, taşın çamurlanmasını, ezilmesini ve kirlenmesini önler. Higroskopik yapısı nedeniyle nemden ve yağmurdan korunmalıdır; merada üzeri kapalı bir yere ya da saçak altına yerleştirmek uygundur. Depoda kuru, serin ve doğrudan yağıştan uzak bir ortamda saklanmalı, ıslanan taşların dağılıp erimesinin önüne geçilmelidir. Ambalajı açılmamış taşlar serin ve kuru yerde uzun süre bozulmadan kalabilir.
En önemli avantajı, hayvanın kendi ihtiyacına göre serbest tüketimine imkan vermesi, tuz ve iz element açığını basit ve düşük iş gücüyle tamamlaması, iştahı ve genel sağlığı desteklemesidir; ayrıca dayanıklı olup uzun süre kullanılabilir. Buna karşılık tek başına dengeli bir rasyonun yerini tutmaz ve enerji ile protein ihtiyacını karşılamaz. Nemli ortamda erime ve israf, hayvanlar arasında eşitsiz tüketim ve türe yanlış ürün seçimi başlıca dikkat noktalarıdır; özellikle bakır içeren büyükbaş bloklarının koyunlara verilmesi risk oluşturabilir. En sağlıklısı, taşı rasyonun bütününü değerlendiren bir uzman görüşüyle birlikte kullanmaktır.
Başta sığır ve manda gibi büyükbaşlar olmak üzere koyun, keçi ve at gibi türlerde kullanılır. Büyükbaş ve küçükbaş için içerik farkı bulunduğundan türe uygun blok seçilmelidir; özellikle koyunlarda bakır hassasiyeti nedeniyle büyükbaşa yönelik bloklar tercih edilmemelidir.
Hayır. Yalama taşı enerji ve protein içermez; kaba ve kesif yemle verilen rasyonu tamamlayan bir mineral kaynağıdır. Hayvanın esas beslenmesi dengeli bir rasyonla sağlanır, taş yalnızca tuz ve iz element açığını kapatmaya yardımcı olur.
Serbest tüketime dayalı olduğu için sabit bir günlük doz verilmez. Tüketim hayvanın türüne, yaşına, verim durumuna, rasyonuna ve mera koşullarına göre değişir. Sürüye uygun planlama için bir veteriner hekim ya da hayvan besleme uzmanına danışılması önerilir.
Hayvanların gün boyu rahatça erişebileceği bir noktaya, tercihen suluk yakınına ve bir askı ya da tutucuya yerleştirilir. Yere doğrudan bırakmak kirlenme ve ezilmeye yol açar; nemden ve yağmurdan korunması için üzeri kapalı bir yer uygundur.
Tuz eksikliğinin ilk belirtisi tuza karşı anormal isteğin ortaya çıkmasıdır. Hayvanların toprak, taş, tahta gibi alışılmadık maddeleri yalaması ya da iştahsızlık göstermesi tuz ve mineral açığına işaret edebilir. Şüphe halinde bir veteriner hekime başvurulmalıdır.
Harman üzerinde yem, yem bitkisi ve hayvancılık ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Hayvancılık İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
