Menü
Yaprak analizi, bitkiden belirli bir dönemde ve kurala uygun biçimde alınan yaprak örneklerinin laboratuvarda incelenerek bitkinin beslenme durumunun belirlenmesidir. Yaprak, bitkinin besin elementi alımını ve kullanımını en iyi yansıtan organ olduğu için bu analiz güvenilir bir teşhis aracı sayılır. Örneklerde azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum gibi makro elementler ile demir, çinko, mangan, bakır, bor gibi mikro elementlerin içeriği ölçülür. Sonuçlar, bitkiye özgü referans değerlerle karşılaştırılarak noksanlık, yeterlilik veya fazlalık durumu ortaya konur.
Yaprak analizi, bitkinin o an gerçekte topraktan alıp kullandığı besin miktarını gösterdiği için toprak analizini tamamlayan bir yöntemdir. Toprakta besin bulunması onun mutlaka bitki tarafından alındığı anlamına gelmez; kök sağlığı, toprak pH değeri, su durumu ve elementler arası etkileşim alımı sınırlayabilir. Yaprak analizi bu gizli sorunları erken evrede ortaya çıkarır, gözle görülür noksanlık belirtileri ürüne zarar vermeden önce müdahale imkânı sunar. Böylece gübreleme programının bitkinin gerçek ihtiyacına göre yönlendirilmesine, verim ve kalitenin korunmasına, gereksiz gübre kullanımının önlenmesine katkı sağlar. Özellikle meyve bahçeleri, bağ ve çok yıllık bitkilerde beslenme dengesinin izlenmesinde önemli rol oynar.
Yaprak örneği bitki türüne ve gelişme dönemine uygun zamanda alınır; birçok meyve türünde örnekleme yaz aylarında sürgünlerin durgunlaştığı dönemde önerilir. Örnek, bahçeyi temsil edecek şekilde farklı ağaç ya da bitkilerden, aynı yöndeki ve benzer yaştaki yapraklardan dengeli biçimde toplanır; hastalıklı, yaralı, tozlu veya kenardaki bitkilerden örnek alınmaz. Kaynaklara göre yeterli bir örnek genellikle yüz civarında yapraktan oluşur, ancak kesin yaprak sayısı ve alınacak kısım türe göre değişir. Yapraklar ıslakken toplanmamalı, temiz kâğıt torbaya konmalı, üzerine parsel bilgisi yazılmalı ve en kısa sürede yetkili bir toprak-bitki analiz laboratuvarına ulaştırılmalıdır. Laboratuvarda örnekler yıkanır, kurutulur, öğütülür ve element içerikleri ölçülür. Sonuçlar bitkiye özgü sınır değerlerle karşılaştırılarak yorumlanır; herhangi bir gübreleme kararı ve doz, mutlaka toprak analizi ve uzman değerlendirmesiyle birlikte belirlenir.
Besin noksanlıkları çoğu zaman yaprakta belirti verir: azot noksanlığında genel sararma ve zayıf gelişme, magnezyum ve demir noksanlığında damar aralarının sararması, potasyum noksanlığında yaprak kenarlarında kuruma, çinko noksanlığında küçük ve deforme yapraklar sık görülür. Hareketli elementlerin belirtileri önce yaşlı yapraklarda, hareketsiz olanların belirtileri ise genç yapraklarda ortaya çıkar; bu ayrım teşhiste yol gösterir. Pratikte örnekleme dönemine ve doğru yaprak seçimine dikkat edilmelidir, çünkü yanlış dönemde alınan örnek sonucu yanıltır. Örnek alırken eller ve torba temiz olmalı, örnek güneşte bekletilmemeli ve gecikmeden laboratuvara gönderilmelidir. Yaprak analizini toprak analiziyle birlikte değerlendirmek, sorunun kaynağını ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Not: Uygulama; toprak yapısı, ürün ve iklime göre değişir. Gübreleme ve toprak yönetimi kararları için toprak analizi yaptırıp ziraat mühendisine danışın.
Yaprak analizinin en büyük faydası, bitkinin gerçek beslenme durumunu doğrudan göstermesi, gözle görülmeyen gizli noksanlıkları erken ortaya çıkarması ve gübrelemenin bitkinin ihtiyacına göre yönlendirilerek hem verim kaybının hem de gereksiz gübre masrafının önlenmesidir; ancak sonuçlar örnekleme zamanına, doğru yaprak seçimine ve örneğin temiz alınıp hızlı ulaştırılmasına çok bağlıdır, yanlış dönemde veya kirli alınan örnek yanıltıcı olur, tek başına toprak koşullarını açıklamadığı için toprak analiziyle birlikte ve uzman yorumuyla değerlendirilmesi gerekir.
Toprak analizi topraktaki besin miktarını ve toprağın özelliklerini gösterirken, yaprak analizi bitkinin bu besinlerden gerçekte ne kadarını alıp kullandığını gösterir. Toprakta besin bulunması bitkinin onu almış olduğu anlamına gelmez; bu yüzden iki analiz birbirini tamamlar ve en doğru sonuç ikisi birlikte değerlendirildiğinde elde edilir.
Örnekleme zamanı bitki türüne ve gelişme dönemine göre değişir. Birçok meyve türünde yaz aylarında sürgün gelişiminin durgunlaştığı dönem uygun kabul edilir. Doğru dönem çok önemlidir çünkü yanlış zamanda alınan örnek yanıltıcı sonuç verir; bu nedenle örnekleme öncesi türünüze uygun dönemi bir uzmana veya laboratuvara danışmanız yerinde olur.
Örnek bahçeyi temsil edecek şekilde farklı bitkilerden, aynı yön ve benzer yaştaki yapraklardan dengeli biçimde toplanır. Kaynaklara göre yeterli bir örnek genellikle yüz civarında yapraktan oluşur, ancak kesin sayı ve alınacak kısım türe göre değişir. Hastalıklı, yaralı, tozlu veya tarla kenarındaki bitkilerden örnek alınmamalıdır.
Analiz sonucu bitkinin hangi besinde noksan, yeterli veya fazla olduğunu gösterir, ancak tek başına doz reçetesi vermez. Atılacak gübre çeşidi ve miktarı; yaprak analizi, toprak analizi, ürün türü ve hedeflenen verim birlikte değerlendirilerek uzman tarafından belirlenir. Kesin doz her zaman toprak analizine ve uzman yorumuna göre saptanmalıdır.
Analiz, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı araştırma enstitüsü laboratuvarlarında ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş toprak-bitki analiz laboratuvarlarında yaptırılabilir. Örneği temiz bir kâğıt torbaya koyup parsel bilgisini yazarak, ıslak bekletmeden ve gecikmeden yetkili bir laboratuvara ulaştırmak sonucun güvenilirliği için önemlidir.
Harman üzerinde tarım girdileri ve ürün ilanlarını inceleyebilir ya da kendi ürününüzü ücretsiz ilan verebilirsiniz.
Tarım Girdisi İlanları Ücretsiz İlan VerZorunlu olmayan çerezler onay vermediğiniz durumlarda kullanılmaz. Kategorileri açıp tercihinizi belirleyebilir, yurt dışı aktarımına ayrıca onay verebilirsiniz. Çerez Aydınlatma Metni
